Ui Makihoi
He nanakia he haututū
Nā Chris Winitana
Ahorangi
IRIRANGI
I rā ki tētahi rā, ka karanga atu a Mā ki tana hoa, "Kina! Hei! Kina! Kia puta mai koe! Kei a au tētahi taonga hou hei whakaatu ki a koe!"
I karanga anō ia, "K-I-N-A!"
Ka whakahoki mai a Kina, "T-A-I-H-O-A! Kia tikina e au taku pāhi…"
Engari i kō atu tōna whāea, "Perehama! Kua oti i a koe āu mahi?"
Ka mea atu a Kina, "Āe whāea! Kua oti katoa…ka kite i a koe…"
Ka pā anō te reo o tōna whāea, "Tōu rūma! Perehama! Tōu rūma!"
Ka whakahoki mai a Kina, "Ka kite whāea…"
Ka karanga whakahoki tōna whāea, "P-E-R-E-H-A-M-A!"
I reira, ka mea atu a Kina ki a Mā, "Kia tere Mā, oma! Kei mau au!"
Ka tohutohu a Mā, "Oma atu ki te awa. Kei reira rāua."
Ka tae rāua ki te awa, ka kī mai a Tē, "Tēnā kōrua!"
Ka whakahoki mai a Kina, "Kia ora Tē! Uē, kei te pēhea…"
Ka pātai a Tē, "I whea kōrua?"
Ka mea mai a Uē, "He wā roa māua e whanga ana ki a kōrua."
Ka kī atu a Kina, "Hei aha! Kei a Mā he taonga hou…"
"He taonga hou? He aha?" ka pātai a Tē.
"He aha Mā? He aha kei a koe?" ka pātai anō a Uē.
Ka whakapuaki a Mā, "Titiro mai! Kei a au tētahi mea mīharo…"
"Āe…he aha anō?" ka pātai a Uē.
"He pouaka māti noa iho tēnā…" ka mea a Kina.
"He aha te mīharo o tēnā…?" ka pātai a Tē.
"Tika koutou! He pouaka māti tēnei. Ēngari…whakarongo," ka mea a Mā.
Ka whakatangihia e ia tana reo irirangi, "…auē, auē, taukuri e…kua mākona…"
"He aha tēnā? He reo irirangi?" ka pātai a Kina.
"Motuhake! Ko taku reo irirangi tēnei," ka whakahoki a Mā.
"Māku e whakarongo? Māku koa…" ka pātai a Kina.
Ka whakaaetia, ā, ka rongo ia, "Wīiiiii…tūturu! Kei te rongo au i tētahi reo…"
"Āta rūrūhia, katahi ka tino rongo koe i tētahi reo…" ka tohutohu a Mā.
"Tika anō! Kua kaha atu te reo…" ka mea a Kina.
"Māku e whakarongo?" ka pātai a Tē.
Ka whakaaetia, ā, ka rongo ia, "…kua makona e…auē, auē…"
"Māku? Hōmai…" ka pātai anō.
"Kei te rarā haere. He mea kei roto?" ka pātai a Tē.
"Āe! He reo irirangi! Koina taku reo irirangi…" ka whakamāramatia e Mā.
"He aha rawa taua reo. Nō te aha?" ka pātai a Uē.
"Paku whakatūwherahia te pouaka, ēngari, kia mau tonu ki tōu taringa," ka mea a Mā.
Ka whakatūwherahia te pouaka, ā, ka rongo a Uē, "Iiiiiii, he rango, nō te rango kē taua reo…tō teka hoki…"
"Koina taku reo irirangi! E iri ana i te rangi te reo o te rango…" ka whakahoki a Mā.
PŪWERE
"Hoihoi! Āta haere. Kei reira tētahi pūwere rahi rawa atu," ka kī mai a Uē ki a Tē.
"He nui atu i tōku mati?" ka pātai a Tē.
"He nui atu i tōu ringa!" ka whakahoki a Uē.
"Tōku ringa!? Kei whea!?" ka pātai a Tē.
"Kei roto i te whare kararehe," ka whakahoki a Uē.
"Ara! Kei te kite anō koe. Kei runga rā. Kei te koko," ka tohutohu a Uē.
"Iiii, yuk! He tika koe. He pūwere tino rahi rawa atu taua pūwere," ka mea a Tē.
"Ki tōu mōhio, he nui atu ia i tōku ringa?" ka pātai a Uē.
"Te āhua nei! Tino pango ia nē! Me hopu e tāua!" ka kī atu a Tē.
"Hopu!? Mō te aha?" ka pātai a Uē.
"Hei mātakitaki, hei titiro mā tāua," ka whakahoki a Tē.
"Ēngari, pai ki a au te mātaki mai i tawhiti. Tino weriweri tēnei mea te pūwere ki a au," ka mea a Uē.
"E! Uēuē! Kāre au i te mataku," ka kī atu a Tē.
"Kāre au e pīrangi ki te hopu. Māu e hopu," ka whakahoki a Uē.
"Kei te pai. Māku e hopu. Ēngari, me paku āwhina mai koe…" ka mea a Tē.
"Ka pēhea tāu hopu atu?" ka pātai a Uē.
"Mā te rākau me te pātara nei. Māku te rākau. Māu te pātara," ka whakamāramatia e Tē.
"Māku? Mō te aha," ka pātai a Uē.
"Me pupuri e koe te pātara. Māku te pūwere e werowero kia taka ia ki roto," ka mea a Tē.
"Kao! Ka pēhea ki te taka mai te pūwere ki runga i a au?" ka pātai a Uē.
"E kore! Ka tino tika taku werowero haere, kia taka ia ki roto i te pātara," ka whakahoki a Tē.
"Māku kē te rākau! Māu te pātara!" ka kī atu a Uē.
"Hei aha tāu! Māku kē e mahi. He uēuē koe. Koia koe i tapaina ai ko Uē! Uēuē!" ka kī atu a Tē.
"Pēhea koe! Tē…Tē…weriweri, Tē whakahīhī…" ka mea a Uē.
"Māku e āwhina," ka whakahoki a Uē.
"Māu te pātara! Māku te rākau," ka whakatau a Tē.
"Āe…kei te pai…" ka mea a Uē.
Ka titiro rāua ki te pūwere.
"Titiro ki tana rahi. He tika koe, he nui atu ia i tōku ringa," ka mea a Tē.
"He nui atu ia i tōku waewae…!" ka whakahoki a Uē.
"Tatauria ōna waewae. E hia katoa…" ka tohutohu a Tē.
Ka tatauria e Uē, "Tahi, rua, toru, whā, rima, ono, whitu, waru… waru…e waru ōna waewae."
"He huruhuru hoki nē…" ka mea a Tē.
"Koina ōna karu? Aua mea rahi kei mua…" ka pātai a Uē.
"Āe! Taku mōhio…kei te reri koe?" ka pātai a Tē.
"Āe! Me puru e au te pātara ki hea…" ka pātai a Uē.
"Ki raro noa. Ki raro i a ia…" ka tohutohu a Tē.
"Ki konei…" ka mea a Uē.
I taua wā, ka pātai a Tē, "Kāre au i te pīrangi ki taua pūwere. Me waiho nē?"
"Āe! Me waiho! Āpōpō kē tāua e hopu ai, nē!" ka whakahoki a Uē.
"Āe! Āpōpō…" ka whakatau rāua.
TE ANA
"He āhua pōuri te āhua," ka mea a Mā.
"He kainga pea nō tētahi kararehe," ka whakahoki a Kina.
"Mmm! Taku mōhio…" ka mea a Mā.
"Noho ai ngā pea i roto ana nē?" ka pātai a Kina.
"E ai ki te kōrero…" ka whakahoki a Mā.
"Kei Aotearoa he pea?" ka pātai a Kina.
"Kao! Ēngari, kei konei ngā raiona," ka mea a Mā.
"Raiona!" ka kī atu a Kina.
"Āe! I kite au i runga i te tiwi," ka whakamāramatia e Mā.
"Kāore i Aotearoa ngā raiona," ka mea a Kina.
"Pēhea tōu mōhio?" ka pātai a Mā.
"Nā taku mahita i te kura i mea mai," ka whakahoki a Kina.
"Ēngari, pēhea tana mōhio?" ka pātai a Mā.
"Aua! Ēngari, nāna te kī…" ka mea a Kina.
Ka kōrero anō a Mā, "Pēhea aua tāngata i ngaro ai inātau. I ngaro ai rātou i rō ngāhere. Ēkene, nā ngā raiona rātou i patu, i kai."
"Kai!? Kai ai ngā raiona i te tangata?" ka pātai a Kina.
"Āe! He kaikiko te raiona," ka whakahoki a Mā.
"Ooo, āe, he niho roa, he matihao koi ō ngā raiona nē…" ka mea a Kina.
"Mmm!" ka whakaaetia e Mā.
"Me aha tāua? Me uru ki roto…" ka pātai a Kina.
"Kei te pīrangi koe…" ka mea a Mā.
"Kei te pīrangi koe?" ka pātai a Kina.
"Āe…pēnā kei te pīrangi koe…" ka whakahoki a Mā.
"Me uru tāua…" ka mea a Kina.
"Māu e uru i te tuatahi," ka kī atu a Mā.
"Māu kē! Ko koe te mātāmua. Koina tōu kōrero i ngā wā katoa," ka whakahoki a Kina.
"Āe! Nā reira kei a au te kōrero! Māu e kuhu i te tuatahi," ka mea a Mā.
"E! Māu tāua e taki!" ka kī atu a Kina.
"Kei te mataku koe?" ka pātai a Mā.
"Kei te mataku koe!" ka whakahoki a Kina.
"Ehara! Tāku noa iho, kāre au i te pīrangi ki te uru…i te tuatahi," ka mea a Mā.
"Āe! Mōhio au. Nā te mea he mataku koe," ka kī atu a Kina.
"Māu e kuhu. Māu!" ka tohutohu a Mā.
"Whakapono ana koe, kāre au e kuhu. Ki te kuhu au i te tuatahi, he aha rā ka hōmai e koe ki a au," ka pātai a Kina.
"Taku kāri POKEMON," ka whakahoki a Mā.
"Tēhea!" ka pātai a Kina.
"Te mea mō Chazra," ka mea a Mā.
"Chazra! Āe! Māku!" ka kī atu a Kina.
"Haere mai! Whai mai! Kaua e tuku ko au anahe!" ka karanga atu a Kina.
"Kei muri au i a koe…" ka whakahoki a Mā.
Ka kuhu a Kina ki roto, "Nā! Kāre i konei he paku mea…"
Ka mea a Mā, "Wī…titiro…he karu…he karu…"
"Kei hea?" ka pātai a Kina.
"Oma! He raiona kei konei!" ka karanga a Mā.
"Oma!" ka karanga atu a Kina.
"I kite koe! I kite! He raiona nē! He raiona o Aotearoa," ka kī atu a Kina i a rāua e oma ana.
TARAKIHI
"Uē! Haramai! Haramai!" ka karanga a Tē.
"He aha! He aha!" ka pātai a Uē.
"Titiro! He aha ērā?" ka mea a Tē.
"He aha hoki?" ka pātai a Uē.
Ka titiro rāua, "Iiii! Kua memehātia. Ki tōu mōhio he aha ēnei mea?" ka pātai a Uē.
"He tino maha rawa atu. Titiro ki ngā rākau katoa. Kei te kapi katoa i ngā mea nā," ka mea a Tē.
"He aha ki a koe?" ka pātai a Uē.
"Aua! He mea nō tētahi ao kē," ka whakahoki a Tē.
"Pono?" ka pātai a Uē.
"Pea!" ka whakahoki a Tē.
"Nō tētahi ao?! Pērā i ngā āriana, aua weriweri he rite ki te pūwerewere te āhua. I kite anō koe i taua whakaaturanga i runga i te pouaka," ka mea a Uē.
"Ngā āriana," ka whakahoki a Tē.
"Āe! Tino kino te āhua," ka mea a Uē.
"Ēngari, he nui aua āriana. Koinei, he paku noa iho," ka whakahoki a Tē.
"Koinei pea ā rātou punua. Ngā pēpi," ka mea a Uē.
"Āe! He tika koe! He punua āriana ēnei," ka whakaaetia e Tē.
"Tikina tētahi," ka tohutohu a Uē.
Ka tikina e Tē, "He māmā hoki te kiri."
"Titiro!" ka kī atu a Tē.
"Ana ngā waewae, te māhunga, te tīnana," ka mea a Uē.
"Ka pēheā tātou, pēnā ehara tēnei i te kiri noa iho. Ēngari, he waka tākiri ātea kē," ka whakahoki a Tē.
"Nē?!" ka pātai a Uē.
"Aua! He whakaaro noa iho," ka whakahoki a Tē.
"E pēhea ana, pēnā kei te tika koe. Kua tae mai ngā āriana mai i tētahi ao kē, ki te patu i a tātou te tangata," ka mea a Uē.
"Āe! Tae mai ana rātou ki konei, he iti noa iho rātou. Katahi, ka kai haere i ngā tāngata, ka nui haere atu rite ki te arewhana te rahi," ka whakahoki a Tē.
"Katahi, ka rite rātou ki te anuhe, ka huri hei tūngoungou. A tōna wā, ka whānau mai he waka tākiri ātea anō, pēnei i ēnei, ki te kawe i a rātou ki tētahi ao anō," ka mea a Uē.
"Āe! Kua tino raru tātou," ka whakaaetia e Tē.
"Me tiki ētahi. Me hari atu ki a Kina mā," ka mea a Uē.
"Kia haere tāua, kia tere hoki," ka whakahoki a Tē.
"Ēkene, kua tīmata ke ngā āriana nei ki te patu haere i ngā tāngata," ka mea a Uē.
"Āe!" ka whakaaetia e Tē.
Ka karanga rāua, "Kina! Kina!"
"He āriana kua tae mai. He āriana," ka kī atu a Tē.
TE POAKA
Ka waiata a Kina, "Poaka kunekune mōmona e, kotahi tana whīore koropiko e…"
"Tino weriweri tōu āhua poaka," ka mea a Tē.
"Kai ai ngā poaka i ngā mea katoa nē rā?" ka pātai a Tē.
"Āe! Mea mai taku matua ko te poaka te tino kai parapara. Ahakoa he aha, kainga ai e te poaka," ka whakahoki a Kina.
"Tītiro ki ngā parapara nei. He anga hēki, he whēua, he rētihi, karoti, ngā parāoa tawhito. Kei konei ngā momo parapara katoa," ka mea a Tē.
"Inānahi, i hoatu e au ki a ia ngā wai merengi pirau," ka whakahoki a Kina.
"Nē!" ka pātai a Tē.
"I tērā wiki, i kai ia i ngā pihikete i tahuna e taku tuahine," ka mea a Kina.
"Kāore tōna puku e mamae?" ka pātai a Tē.
"He puku maitai kē tana puku," ka whakahoki a Kina.
"Ka ahatia te poaka nei?" ka pātai a Tē.
"Tēnei nā?" ka pātai a Kina.
"Āe! Ka ahatia ia. Ka hokona atu? Ka aha rānei," ka pātai a Tē.
"Kao! Hei te kirihimete, ka patua," ka whakahoki a Kina.
"Mō te aha?" ka pātai a Tē.
"Mō te kai!" ka whakahoki a Kina.
"E, kaua e rūkahu! Mā wai e kai te pōaka. He tino weriweri tana āhua…" ka mea a Tē.
"Āe! Ēngari, he tino reka tana mīti," ka whakahoki a Kina.
"Kua kai koe?" ka pātai a Tē.
"Āe! Me koe anō!" ka whakahoki a Kina.
"Ehara! E kore nei au e kai i te poaka," ka mea a Tē.
"I kai koe i tērā wiki," ka whakahoki a Kina.
"Ehara! E kore rawa," ka kī atu a Tē.
"He reka ki a koe te pēkana, nē?" ka pātai a Kina.
"Pēkana? Tino reka ki a au!" ka whakahoki a Tē.
"He mīti tērā nō te poaka," ka mea a Kina.
"Ehara! I kite au i taku whāea e hoko ana i te pēkana mai i te wharehoko kai. E kōpakia ana ki te kirihou," ka whakahoki a Tē.
"E hoa! He kūare koe! Ko te pēkana, nō te poaka," ka kī atu a Kina.
"Ēngari, he mīti pai tērā. He mīti ma. Kāore e paruparu ana rite ki e poaka parariko nei," ka mea a Tē.
"Tino kūare koe nē. E hia ō tau?" ka pātai a Kina.
"E whitu! He aha ai," ka whakahoki a Tē.
"Noho ai koe i te pāmu mai i tōu whānautanga mai, hā, kāre koe i te mōhio he kai mā tātou te poaka. Ko te pēkana nō te poaka," ka whakamāramatia e Kina.
"Hei aha? E hia ō tau?" ka pātai a Tē.
"E waru! Pakeke atu au i a koe," ka whakahoki a Kina.
"Hei aha tēnā. Kāre koe i te mōhio ko ngā huruhuru o te hipi he wūru," ka mea a Tē.
"Ehara! Hara nō te huruhuru hipi te wūru. Ētahi wuru he whero, he kōwhai, he kākāriki. Kua kite au i roto i ngā toa. Nā, kua kite koe i ngā hipi he kākāriki te tae, he kōwhai te tae. Nā, wahanui. Kei te mōhio kē au," ka whakahoki a Kina.
TE KURI
"Māia! Tikina! Tikina te rākau," ka karanga a Mā.
"Tikina! Tikina atu!" ka karanga anō ia.
"Hari mai! Hari mai!"
Ka mea a Kina, "Kāre he roro o tāu kuri. Kāre ōna taringa."
"Hoihoi! Mā te wā, ka tino pai ia," ka whakahoki a Mā.
"Māku e mahi," ka mea a Kina.
"Tikina! Tiki atu!"
Ka mea anō a Kina, "Hmm! Tēnā pea, kei te hiakai ia…"
"Ehara! Kei te mōhio ia, ko au kē tana matua, tana pōhi," ka whakahoki a Mā.
Ka karanga a Tē, "Māia! Tikina te rākau."
"Tino pai koe Māia. Mahi anō. Tikina atu," ka whakahoki ia.
"He kuri tino pai koe. Nē! Māia, te kuri tino ataahua," ka kī atu a Tē.
"Tikina Māia. Tikina te rākau," ka karanga a Mā.
"Hei! Homai tēnā! Whakahokia mai," ka karanga tō rātou whāea.
"Titiro! Kua mau i a ia tōu tarau e Tē. Tōu tarau iti," ka kī atu a Kina.
"Māia! Hari mai!" ka karanga a Tē.
"Oma atu Māia!" ka karanga a Mā.
"Māīa! Homai! Homai!" ka karanga a Kina.
"He kuri! Kia mau ia! Pai kare!" ka karanga tō rātou whāea.
"Kei a au! Kei a au! Homai Māia! Homai!" ka karanga a Tē.
"Māia! Homai!"
"Māia! Titiro ki tōu mahi! Kuri kino! Titiro!" ka karanga a Tē.
"Wī, Tē, kua pīrangi a Māia ki te mau tōu tarau iti," ka mea a Mā.
"Haramai Māīa! Tino pai hoki tōu mahi," ka kī atu a Kina.
TUNA
"Kei te aha koutou?" ka pātai a Uē.
"Kei te mahi tuna," ka whakahoki a Tē.
"Tuna!" ka pātai a Uē.
"Āe! Mātaki," ka mea a Tē.
"Titiro mai Uē! Tahi, rua, toru…"
"He aha…?" ka pātai a Uē.
"Ētahi wā, he tuna kei raro i te wātakiri e moe ana. Ki te whiua e koe pēnei i taku mahi nei, ka mau i a koe te tuna, ka whiua ia ki runga i te papa. Nā, kua mau i a koe he tuna, hei kai mā tātou," ka whakamāramatia e Tē.
"Kua mau kē i a māua ko Mā tētahi. Titiro mai," ka mea a Kina.
"Uuuuw! Kāre au e pai ki te āhua o te tuna. He hāwaniwani, he wetiweti," ka mea a Uē.
"Pā mai! He pai kē," ka kī atu a Mā.
"He pai ki a koe te mīti tuna," ka pātai a Kina.
"Āe! He reka te mīti. Ēngari he weti tonu te āhua," ka whakahoki a Uē.
"Kei te mahi anō au, neke atu," ka mea a Tē.
"Tahi, rua, toru…"
"Hā! Kāore tonu. Kei te pīrangi koe māu e mahi Uē?" ka pātai a Tē.
"Kao! Kāore au e pīrangi. He ngau te tuna?" ka pātai a Uē.
"Āe! Tino ngau! Titiro mai ki taku nawe nei," ka mea a Kina.
"Tēnei nā! Tēnei nawe. Nui nē," ka whakamāramatia e ia.
"Nā te tuna tēnei. Nāna au i ngau. Pēnei ana te nui o tōna waha. Nō tana kaitā hoki, kua kitea e koe ōna taringa," ka mea a Kina.
"E kaua e teka! Kāore e kitea ngā taringa o te tuna," ka whakahoki a Mā.
"Āe!" ka kī atu a Kina.
"Ko te tuna nui katoa i mau i a au, he rite tana mātotoru ki tā tōku kūhā. Pēnei," ka whakahoki a Mā.
"Hei aha! Tētahi o aku matua, i mau i a ia tētahi tuna. Ēngari, nō te rahi rawa, kua kore ia e kaha ki te hiki. Nā reira i tikina e ia tētahi taraka hei tō," ka kōrero a Kina.
"E hoa! E hiangatia kētia ana koe," ka mea a Tē.
"Kao! Nā taku matua i kī…" ka whakahoki a Kina.
"Kei te mahi anō au, kia rite, tahi, rua, toru…" ka mea a Tē.
"Ana tētahi. He tuna. He tuna," ka kī atu a Mā.
"Nekena atu, nekena atu…" ka kī atu a Uē.
"Wiii, titiro! Ehara tēnā i te tuna, he peka rākau noa iho," ka mea a Kina.
"Tata mimi koe i tōu tarau nē Uē…" ka kī atu a Mā.
Ka tangi rātou katoa, "Tangiweto! Tangiweto!"
TE PŪRU
"Tino pōuri tōu āhua e hoa," ka mea a Mā ki a Kina.
"Taku pāoro, taku tino pāoro…" ka whakahoki a Kina.
"He aha? Kua ngaro?" ka pātai a Mā.
"E hē! Kei te mōhio au kei hea te pāoro rā," ka mea a Kina.
"Tēnā he aha te mate? Tikina!" ka tohutohu a Mā.
"Kei kora! Ara! Kora!" ka mea a Kina.
"He aha te mate! Tikina!" ka kī atu a Mā.
"Titiro! He pūru kei raro i te rākau rā. E moe ana," ka kī atu a Kina.
"Au! Koia!" ka mea a Mā.
"He aha te raru?" ka pātai a Tē.
"Taku pāoro! Kei roto i te pātiki o te pūru," ka whakahoki a Kina.
"Auē! Waiho atu. Whakarerea. Kua mate taua pāoro," ka mea a Tē.
"Mā tētahi o tātou e tiki," ka whakahoki a Mā.
"Māu pea i te tuatahi," ka mea a Tē.
"Me whakataetae tūhā tātou. Ko te mea koretake ki te tuha kia tawhiti, ka piro. Māna te pāoro e tiki," ka whakatau a Mā.
"Uē? Kei te kori koe," ka pātai a Kina.
"Haere mai! Kori! Pai koe ki te tūhā!" ka kī atu a Tē.
"Nāu te pāōro Kina. Ko koe i te tuatahi," ka mea a Mā.
"Ana! Pītia tērā!" ka whakahoki a Kina.
"Māku ināianei!" ka kī atu a Mā.
"Kei a a koe Uē!"
"Kei a koe Uē! Kei a koe te toki," ka kī atu a Kina.
"He tika māu e mahi. Ko koe te mea tino tere ki te oma," ka mea a Mā.
"Māku e mahi! Kina, ki te kore au e hoki mai, kei a koe aku māpera katoa. Mā, ki a koe taku epa kōhatu. Tē, kei a koe tēnei," ka mea a Uē.
"Nā taku nana i tuitui māku," ka whakamāramatia e ia.
"Oma kia tino tere Uē. Ahakoa te aha, kaua e tū, kaua e titiro whakamuri," ka tohutohu a Mā.
Ka tīmata te tamariki, "Toru, rua, tahi…oma!"
"E oma Uē. Kua tū mai te pūru. E oma!" ka karanga a Kina.
"Kia tere! Kia horo," ka karanga a Tē.
"Kei te haere mai Uē. Kia tere!" ka karanga a Mā.
"Uēeeeeeeeeeee….!" ka tangi a Uē.
"Taihoa! Titiro ki taua pūru. He ū o te pūru?" ka pātai a Mā.
"Ū?" ka pātai a Tē.
"Ehara tērā i te pūru. Kina! Tō rori anō! He kau noa iho. Titiro he ū ōna," ka mea a Mā.
"Koutou mā! Tē! Homai taku hei. He heihei kē koutou," ka karanga a Uē.
WHAKANGAU
"Kei te aha koe Parāki!" ka pātai a Mā.
"Whakangau pōaka. Kei te haere au me Matua," ka whakahoki a Parāki.
"He aha ēnā mea kei a koe?" ka pātai a Mā.
"Ēnei?" ka pātai a Parāki.
"Āe!" ka whakahoki a Mā.
"Ko aku taputapu!" ka mea a Parāki.
"He aha nei?" ka pātai a Mā.
"Tēnei nā! Ko taku naihi. Titiro! He koi! He roa!" ka whakamāramatia e Parāki.
"Tino pai tōu naihi nē!" ka mea a Mā.
"Āe! Ka weroa te poaka. Pēnei," ka mea a Parāki.
"Nā! Mate atu."
"He aha tēnā meā?" ka pātai a Mā.
"Tēnei!" ka mea a Parāki.
"Ko taku naihi anō tēnei."
"Ēngari, kei a koe kē tētahi," ka mea a Mā.
"Āe! Ēngari, kei ngaro tēnei, kei a au tēnei," ka whakahoki a Parāki.
"Mmm! Whakaaro nui koe nē. He aha kei tōu pakihiwi," ka pātai a Mā.
"Tēnei! Ko taku kōpere! Pēnei te mahi," ka mea a Parāki.
"Ngā mea kei tōu tuarā, koina ō pere?" ka pātai a Mā.
"Āe! Aku pere ēnei. Mō taku kōpere. Wero te poaka. Mate atu," ka whakamāramatia e Parāki.
"He pū kei a koe?" ka pātai a Mā.
"Āe! Kei konei," ka whakahoki a Parāki.
"Pēnei!"
"Mō te pū i te poaka?" ka pātai a Mā.
"Ehara! Mō te pū i ngā pātara. Whakatūtū haere, puhia!" ka whakahoki a Parāki.
"He tino rite koe ki te haere nē hā," ka mea a Mā.
"Āe! Māua ko Matua. Whakangau pōaka. Tata haere," ka whakahoki a Parāki.
"Kua haere au. Ināianei. Kua haere," ka mea a Parāki.
"Kia tekau ngā pōaka kia mau i a koe e hoa," ka kī atu a Mā.
"Āe! Tekau," ka whakahoki a Parāki.
"Para! Kei te aha koe! Ko tōu wā moe ināianei. Haere mai," ka karanga tōna whāea.
"Ooo! Whāea! Kei te haere au ki te mahi poaka. Me Matua," ka whakahoki a Parāki.
"Ehara! Kei te haere kē koe ki te moe. Whā tau noa iho tōu pakeke. Ka tino pakeke ana koe, ka wātea koe ki te haere i te taha o tōu matua," ka mea tōna whāea.
"Mātua! Kāore a Whāea e tuku i a au! Matua!" ka tangi a Parāki.
PAKANGA
"Mā! Haramai! He pakanga kei 'Ngā Whiro'," ka karanga a Kina.
"Ko wai mā?" ka pātai a Mā.
"Ko ngā Piko me ngā Whiro," ka whakahoki a Kina.
"Kei reira kē a Tē rāua ko Uē," ka mea anō a Kina.
"Nāu i tuku?" ka pātai a Mā.
"E hē! I reira kē rāua," ka whakahoki a Kina.
"Kei mamae rāua. He whiu kōhatu te pakanga. Ehara whiu poione noa iho. Kia tere tāua," ka mea a Mā.
Ka kī atu ngā tamariki, "Whiua! Kei muri i te rākau tētahi. Epaina ki te kōhatu."
"Ko wai kei te toa?" ka pātai a Mā.
"Rātou! Kei a rātou a Rūpapa," ka whakahoki a Tē.
"E, he tinihanga tērā," ka mea a Kina.
"Hei aha! Tūreiti ināianei," ka kī atu a Mā.
"Kei hea ā tātou kōhatu?" ka pātai a Kina.
"Kei raro noa. Heke atu tātou ki reira," ka mea a Uē.
"Kia tūpato hoki! He nui ngā kōhatu kei te whiua," ka tohutohu a Mā.
"Uē, kōrua ko Tē ngā kaitiro. Mā kōrua e tohu, kei hea ratou e huna ana," ka whakatau a Mā.
"E piro! Pīrangi ana au ki te whiu!" ka mea a Uē.
"Kia tere! Hei aha te whakatete," ka kī atu a Mā.
"Tahi karaka, kei muri i taua tipu pua whero!" ka tohutohu a Tē.
"Kei te kite au. Māku ia," ka mea a Kina.
"Owww!" ka tangi tētahi hoariri.
"Yāhooooo! Kua pāngia tētahi," ka kī atu a Mā.
"Owww! Kai a te ahi…" ka mea a Mā.
"Yippppeeeee!" ka karanga te hoariri.
"I patua au e tētahi, i kite koe Kina?" ka pātai a Mā.
"Āe! Māku ia," ka whakahoki a Kina.
"Owwwwch! Pōkokohua!" ka tangi te hoariri.
KŌNEKE
"He tere ake tāku i tāu!" ka kī atu a Tē.
"Ehara! Ko tāku kē te mea tere katoa," ka whakahoki a Uē.
"Kia rite tāua," ka mea a Tē.
"Toru, ruā, tahi…"
"E! Tinihanga! I tīmata koe i mua i te wā tika…" ka kī atu a Tē.
"Hei aha! Kia tere koe! Kei te kōneke atu au," ka whakahoki a Uē.
"E kore au e mau i a koe!" ka kī atu a Uē.
"Yīiiiiihaaaaaaaaaa!" ka tangi ia.
"Neke atu! Kei te heke haere tonu atu au," ka mea a Tē.
"I kite koe i tērā! Pā-tukituki!" ka kī atu a Tē.
"I pehea tōu whakatere ake i tōu kōneke," ka pātai a Uē.
"Nā te hopi! Pania ki runga i ngā reti o te kōneke, katahi ka tino tere atu," ka whakamāramatia e Uē.
"Homai koa kia pania atu ki runga i tāku?" ka pātai a Tē.
"Kao! Nāku tēnei! Hei whakatere i tōku!" ka whakahoki a Uē.
"Kia rite anō koe. Tahi, rua, toru…tukuna!" ka karanga a Uē.
"Tūmekeeeeeeeeee!" ka tangi ia.
"Kite koe i tērā! Ko au te mea tino tere nē!" ka kī atu a Uē.
"Kua whakatikahia e au tōku kōneke. Taku mōhio ka tere atu au i a koe," ka mea a Tē.
"E kī! Kāore i a koe he hopi, pēnei i a au, pēnei i tāku nei," ka whakahoki a Uē.
"Hei aha tēnā! Ka tere tonu atu au i a koe," ka kī atu a Tē.
"Kia pania aku reti ki te hopi, katahi ka kitea nē!" ka mea a Uē.
"Kei te rite koe!" ka kī atu a Tē.
"Āe! E pēti ana au, ka wikitōria ko au," ka mea a Tē.
"He aha te peti?" ka pātai a Uē.
"Tāu hopi. Ki te wikitōria au, ka riro i a au te hopi," ka whakamāramatia e Tē.
"Āe! Whakaae ana au!" ka mea a Uē.
"Mā tāua e whakahuatahi. Toru, rua, tahi, tukuna…" ka karanga a Tē.
"Yihaaa! Nāku i toa. Nāku kē," ka kī atu a Tē.
"Ēngari, pēhea? Kāre i a koe he hopi," ka pātai a Uē.
"Tika! I ukuia aku reti nei ki roto i te hamuti a te Kau. He tino māretireti ināianei. Homai koa te hopi," ka whakahoki a Tē.
PŌHARU
"Kua rite tāua ki te haere?" ka pātai a Uē.
"Āe! Kei konei ō tāua kaka kau, ō tāua taora…" ka whakahoki a Tē.
"Kei a au tā tāua amarera, me tā tāua pūtea kai," ka mea a Uē.
"Ka aha tāua pēnā kei reira ngā tama?" ka pātai a Tē.
"Ka haere ki tētahi wāhi ke," ka whakahoki a Uē.
"Āe! Kāre au e pīrangi ki te kaukau tahi me ngā tama pūru tukituki rā," ka mea a Uē.
"He aha ā tāua kai?" ka pātai a Tē.
"He āporo, he hanueti, he inu reka hoki," ka whakahoki a Uē.
"He aha ngā hanueti?" ka pātai a Tē.
"He tiāmu!" ka whakahoki a Uē.
"Rōpere?" ka pātai a Tē.
"Āe! Rōpere!" ka whakahoki a Uē.
"E aroha ana koe ki a Pita nē," ka mea a Tē.
"E kao! Pita! Taua parāki nika! Tino weti ia," ka whakahoki a Uē.
"Ēngari, kua kite au i a koe e whātaretare haere ana ki a ia," ka mea a Tē.
"Ehara! Pēhea koe? Kōrua ko Paka," ka whakahoki a Uē.
"Nā wai tāu? Paka! Taua ngutu motumotu," ka mea a Tē.
"Ēngari, he ngutu pai mō te kihi nē. I kite au i a kōrua e kihi ana," ka whakahoki a Uē.
"Ehara. Kāre au i te kihi i a ia," ka mea a Tē.
"I te aha kē kōrua?" ka pātai a Uē.
"Hei aha haki nohi!" ka whakahoki a Tē.
"I te kihi kē kōrua nē," ka mea a Uē.
"Haki nohi," ka whakahoki a Tē.
"Me whakatū te amarera ki konei. Me puru atu ngā kai ki raro, ki roto i tana maru," ka mea a Uē.
"Ko ā tāua taora ki konei, ki te taha," ka mea a Tē.
"E pai ana ki te tīni kākahu ki konei?" ka pātai a Uē.
"Āe! Korekore ana he tangata. Pai noa iho," ka whakahoki a Tē.
"Kei te piki au i te rākau, kia ruku atu au ki roto," ka mea a Uē.
"Kei te tārere au mā runga te mōrere, ruku atu ai," ka whakahoki a Tē.
"Titiro ki a au! He makimaki!" ka kī atu a Uē.
"Neke atu kia wātea au ki te ruku," ka mea a Uē.
"Kia rite! Huākina…!" ka karanga a Mā.
"…he aha?" ka pātai rāua.
"Porowhiua! Porowhiua te pōharu," ka karanga a Kina.
"K-I-N-A!"
"M-Ā!" ka karanga rāua.
"Kia mau rāua! Iahaha!"
"E koekoe! Paratiti ana!" ka mea a Uē.
"Anei tāu kai…" ka mea a Kina.
"Pōharu…" ka mea a Mā.
"Parariko…" ka mea a Tē.
HUHU
"Kei konei tētahi!" ka kī atu a Kina.
"Kei hea? Kei hea?" ka pātai a Tē.
"Kei konei!" ka whakahoki a Kina.
"Mmmm! He nui hoki. He mōmona," ka mea a Tē.
"Tino nui tōna māhunga nē," ka mea anō a Tē.
"He rite ki te māhunga porāka o Parāki," ka whakahoki a Kina.
"He pango hoki te tae. Rite ki tōu," ka mea a Tē.
"Ehara! Rite kē ki tōu. Tikina," ka whakahoki a Kina.
"Āe! Pai noa iho," ka mea a Tē.
"Iiiiiiiii!" ka tangi a Tē.
"Kāti! Kaua e pēnā," ka mea a Kina.
"He aha? E mataku ana koe?" ka pātai a Tē.
"Kao!" ka whakahoki a Kina.
"E aē! Kei te mataku koe nē? Titiro ki tēnei," ka mea a Tē.
"Hei kai koe māku huhu," ka kī atu a Tē.
"Kainga! Nā! Kainga!" ka karanga a Kina.
"Kainga?" ka pātai a Tē.
"Āe! E pēti ana au kāre koe e kai," ka mea a Kina.
"He aha te peti?" ka pātai a Tē.
"Ki te kai koe i te huhu nā, ka hoatu ki a koe te tahi tāra," ka whakahoki a Kina.
"Tahi tāra! Koina noa iho," ka mea a Tē.
"Rua tāra! Ka hoatu e au he rua tāra ki a koe," ka whakahoki a Kina.
"Rima tāra! Homai te rima tāra," ka kī atu a Tē.
"Rima!" ka whakahoki a Kina.
"Kāore i a koe he rima tāra nē rā. He pōhara kē koe," ka mea a Tē.
"Ehara! Kei a au!" ka whakahoki a Kina.
"Whakaatu mai!" ka tohutohu a Tē.
"Kāore i a au i tēnei wā ake…" ka mea a Kina.
"Kei hea kē?" ka pātai a Tē.
"Kei tōku kainga," ka whakahoki a Kina.
"Haere ki te tiki," ka tohutohu a Tē.
"Ināianei ake," ka mea a Kina.
"Āe! Ka whanga au kia hoki mai koe," ka whakahoki a Tē.
"Kei a koe?" ka pātai a Tē.
"Āe! Kei konei," ka whakahoki a Kina.
"Nā reira, ki te kai au i tēnei huhu, ka homai e koe te rima tāra nei ki a au," ka whakatau a Tē.
"Āna! Koina!" ka mea a Kina.
"Māmā! Tahi, rua, toru, whā, huhu reka hahaha!" ka kī atu a Tē.
"Iiiiiii yuk. Kua kai koe i te huhu," ka mea a Kina.
"Mmmmmm! Te reka! Huhu reka hahaha! Homai taku rima tāra," ka kī atu a Tē.
"Nāku tēnā! Kia ora," ka whakahoki a Tē.
"Kāre i te mamae tōu puku?" ka pātai a Kina.
"Mamae i te aha?" ka pātai a Tē.
"I te huhu…he ngāngara te huhu," ka whakahoki a Kina.
"Āe! Ēngari he tino reka hoki," ka mea a Tē.
"Iiiii, he kai ngāngara koe," ka mea a Kina.
"Mmmm! He reka hoki," ka whakahoki a Tē.
PIKI RĀKAU
"Kei te piki au i te rākau rā," ka mea a Uē.
"Tēhea? Te mea teitei rā?" ka pātai a Mā.
"Āe! E tāea ana e au," ka whakahoki a Uē.
"E hē! Kāore e tāea e koe taua rākau. He teitei rawa," ka mea a Mā.
"Teitei rawa? Kāore au i te mataku," ka whakahoki a Uē.
"He teitei rawa māu. He angiangi rawa hoki ngā peka. Kei te piki atu koe ki tana karamata?" ka pātai a Mā.
"Āe! E kaha ana koe ki te piki i taua rākau?" ka pātai a Uē.
"Āe! E kaha ana au," ka whakahoki a Mā.
"He tika. He hāwhe makimaki koe nē," ka mea a Uē.
"O tāua, ko koe kē te mea hāwhe makimaki. Kua kite au i a koe e pikipiki rākau ana," ka whakahoki a Mā.
"Taku mōhio, e mataku ana koe ki te piki i te rākau rā, kei piro koe i a au, nē," ka mea a Uē.
"Tōu whakahīhī. Tēnā, me piki tahi tāua…kia kite ai koe kāore au i te mataku," ka whakahoki a Mā.
"Ka pai. Nā, kia pikia e tāua," ka mea a Uē.
"Kia kaha Mā, kei te mate koe i a au," ka kī atu a Uē.
"Kia tūpato Uē. Kaua e whakahīhī. Kei te āta haere noa iho au," ka whakahoki a Mā.
"Ehara! Kei te rongo atu au i tōu manawa e pātukituki ana, mai i konei. Kei te mataku koe nē," ka mea a Uē.
"Ehara! Kei te āta haere noa iho au," ka whakahoki a Mā.
"Tēnā, kia kaha, kia tere ake tōu piki atu, kia tae tāua ki te karamata, kia kite tāua i te āhua o te ao…" ka tohutohu a Uē.
"Kia āta haere kē tāua, kei kore tāua e tae ki te karamata, ka taka kē atu ki raro, ka whati te kakī," ka whakahoki a Mā.
"Kei a Uē te take, kei a Uē te tiki, kei a Uē te iro mō te piki rākau e. He makimaki au, ka piki atu, ka kake atu, ka tārere haere, ka iriiri haere. Ka tarapeke haere ki te kato panana, iahaha!" ka waiata a Uē.
"Uē! Kia tūpato! Kei taka koe…" ka karanga a Mā.
"Kāre au e taka…he pai ake mōu taku ingoa nē, Uēuēuēuē…" ka whakahoki a Uē.
"Uē…." ka mea a Mā.
"Kua tae au ki te karamata. Tino tiōhi. Kei te kite au i tō koutou whare. He kikorangi te tae o te tuanui. He rite tonu ki te tae o te rangi," ka kī atu a Uē.
"Uē! Kei a koe! Kei a koe! Ko koe te tino toa ki te piki rākau. Tēnā, heke mai ki a au," ka karanga a Mā.
"Kao! Piki mai koe ki a au," ka whakahoki a Uē.
"Kāore au e kaha ana, he angiangi rawa nō ngā pekapeka. Kei whati. Hoki mai koe ki a au," ka mea a Mā.
"Mā! He rite koe ki taku whāea. He kōhetehete," ka whakahoki a Uē.
"Heke mai Uē!" ka karanga a Mā.
"Taihoa! Kei te heke au," ka whakahoki a Uē.
"Kia kaha…" ka tohutohu a Mā.
"He aha! He aha!" ka karanga a Mā.
"Kāore au e kaha ana. Pai noa iho taku piki ake, ēngari, kāore au e pai te mahi heke atu. Māaa…" ka tangi a Uē.
WAITERE
"Kei te pēhea tāu wīra," ka pātai a Mā.
"Kua whakatikahia. Nā, titiro, kua takaia te pūare. Kāore te hau e puta, kāre te wira e papatahi," ka whakahoki a Kina.
"Kei te pai hoki tāku, titiro. Kei te tino kī i te hau. Māro nē," ka mea a Tē.
"Kei te pai hoki tāku. Nā, pēhi mai, he rite ki tō Tē te māro," ka mea a Uē.
"Te āhua nei, kei te rite tātou nē," ka mea a Mā.
"Āe!" ka whakaaetia e Kina.
"Me au hoki," ka whakahoki a Uē me Tē.
"Kaua e wareware i ahatia a Tē i tērā wā…ki te makere koe i tōu wīrā, mau tonu, mā te wīra koe e whakatere," ka tohutohu a Mā.
"Tata tōremi koe nē Tē…" ka mea a Uē.
"Kao! I makere noa au i taku wīra," ka whakahoki a Tē.
"Āe. I kite au. I te pēnei koe," ka mea a Uē.
"Hei aha! Kāore au i tōremi, mau tonu i a au taku wīra…" ka whakahoki a Tē.
"Waihotia ia Uē. Kei te pai Tē, kaua e whakarongo ki a ia," ka mea a Kina.
"Kei te rite tātou?" ka pātai a Mā.
"Āe!" ka whakaaetia rātou katoa.
"Kia kaha, kuhu ki roto," ka tohutohu a Mā.
"Tiōhi! Waiteretere…" ka mea a Kina.
"Tē! Kei te pai koe?" ka pātai a Mā.
"Āe!" ka whakahoki a Tē.
"Kia kaha ki te pupuri i tōu wīrā, nē," ka tohutohu a Mā.
"Āe!" ka whakahoki a Tē.
"Kia kaha tātou, kei te uru ki roto o Te Parata, yiiiiiiiihaaaaaaaaa!" ka karanga a Mā.
"Ko aua a Ngātoroirangi…" ka mea a Mā.
"Ko au kē…" ka whakahoki a Kina.
"Ko au rā kē…yīhaaaaa!" ka kī atu a Tē.
"Kia tere, tikina ia. Kia mau," ka tohutohu a Mā.
"Uē! Uē! Kei te pai koe…" ka karanga a Tē.
"Pai? Āe! Tino pai! Ka mau te wehi…" ka whakahoki a Uē.
"Tata tōremi koe Uē…" ka mea a Mā.
"Āe! Mōhio au. I reira he toka nunui rawa atu, i pōtere atu au, i huripokina taku wīra, hukahuka ana te wai, whakaaro ake au ka mate au…" ka whakamāramatia e Uē.
"He rite ki te wā i huripokinā tāku…me mahi anō e tātou nē," ka mea a Tē.
"Āe! Me hoki ki te tīmatanga, mahi ano ai…" ka whakahoki a Uē.
WĒTĀ
"Titiro! Titiro ki te mea kei a au," ka kī atu a Kina.
"He aha?" ka pātai a Tē.
"He aha kei a koe Kina?" ka pātai a Uē.
"Titiro mai!" ka kī atu a Kina.
"Iiiii he wētā," ka mea a Tē.
"Titiro ki te āhua," ka mea a Uē.
"Kina! Kaua e pupurihia, ka ngaua koe!" ka karanga a Tē.
"Ehara! Pai noa iho ngā wētā ki a au," ka whakahoki a Kina.
"Ehara ki a au," ka mea a Tē.
"Āe! Tino wetiweti te āhua. E mataku ana au," ka whakahoki a Uē.
"Mataku ki te aha. Kāore ngā wētā e ngaua," ka mea a Kina.
"Nē? Pēnei ana au he ngau te wētā," ka mea a Tē.
"E hē! He whana kē te wētā," ka whakahoki a Kina.
"Whana? Pēhea tōu mōhio," ka pātai a Tē.
"Mātaki mai," ka mea a Kina.
"Mātakina ōnā wāewae-a-muri."
"Iiiiiii, he tika koe Kina, he whana tōna waewae. He rite ki te tōneke," ka mea a Uē.
"Nā, i kī au," ka whakahoki a Kina.
"He mamae?" ka pātai a Tē.
"Āhua! Ko ngā taratara koikoi ngā mea whakamamae," ka whakahoki a Kina.
"Āe! He taratara o ōna waewae," ka whakaaetia e Tē.
"Pai noa iho ngā wētā," ka mea a Kina.
"Ēngari, ko te taki weriweri o te āhua," ka mea a Tē.
"Ēngari, kaua e wareware, ki a ia, he tino weriweri kē nei tōu āhua," ka whakahoki a Kina.
"Nē!" ka pātai a Tē.
"Āe! Tino weriweri," ka whakahoki a Kina.
"Me aha e tātou te wētā nei," ka pātai a Uē.
"Me whakararu tātou i a Mā nē…" ka whakahoki a Kina.
"Āe, āe, āe, kia tangi ia…pēnei i te wā, i purua ai e ia taua pūwere i roto i taku hū," ka mea a Tē.
"Āe! I tino ngawī koe, pēnei…" ka whakahoki a Uē.
"Hei aha! Pēnā nōu te hū, kua pēnei koe…" ka mea a Tē.
"Ehara!" ka whakahoki a Uē.
"Hei aha tā korua tohe. Tohetohe kōrua i ngā wā katoa. Kāti, kei te ahu mai a Mā," ka mea a Kina.
"Mōrena koutou! Kei te aha koutou?" ka pātai a Mā.
"Kāore. Kei te kōrero noa iho," ka whakahoki a Kina.
"Mō te aha?" ka pātai a Mā.
"Me aha tātou i te rā nei," ka whakahoki a Kina.
"He whakatau?" ka pātai a Mā.
"Kāore anō," ka whakahoki a Kina.
"I hea koe i te ata nei?" ka pātai a Tē.
"I te kimi au i tētahi mea," ka whakahoki a Mā.
"He aha?" ka pātai a Tē.
"He aha tāu mōkai," ka pātai a Tē.
"E hoa! Āna kē koe! I runga koe i taku pakihiwi mō tēnei wā katoa," ka kī atu a Mā.
"Nā, tūtaki mai koutou ki a Weti, taku mōkai hou, ko Weti te wētā. He aha? E mataku ana koutou ki a ia…e tangi meme mā," ka whakapuaki a Mā.
MĪRAKA KAU
"Kōtē, kōtē, kōtē ū, paratī, paratī, miraka e. Ka pai, Kirimi. Kikī ana ō ū i te miraka," ka waiata a Tē.
"Māku e mahi," ka mea a Kina.
"Kao. Kāore a Kirimi e rata," ka whakahoki a Tē.
"He aha?" ka pātai a Kina.
"Kāore a Kirimi e rata. Kei te mōhio ia i ōku ringa. Kāore ia i te mōhio i ōu," ka whakamāramatia e Tē.
"Hei aha tēnā. He kau noa iho ia, he kararehe," ka mea a Kina.
"Ahakoa he kararehe, he kau noa iho ia, he tino mōhio ia," ka whakahoki a Tē.
"Ehara. He kau noa iho ia," ka mea a Kina.
"Mātakina tēnei. Kirimi, me kōrero tāua nē," ka mea a Tē.
"Nā, he mārama ia ki te kōrero."
"E, kaua e teka. I kume noa koe i tōna ū. Koia i 'moo' mai ai," ka whakahoki a Kina.
"Kirimi, he pai ki a koe a Kina," ka mea a Tē.
"Ana! Kotahi te 'moo' mō te aē, kia rua mō te kao…" ka whakamāramatia e Tē.
"Tito. Kei te kume noa koe i tōna ū. Kei te kite au," ka whakahoki a Kina.
"Kirimi, ko wai te kōtiro ataahua o te ao katoa, ko au nē?" ka pātai a Tē.
"Ko wai te tama hakohako katoa o te ao, ko Kina nē rā," ka pātai anō.
"Kei a wai ngā roro nui, kei a au nē," ka pātai anō.
"Ko wai te mea mātotoru, ko Kina nē hā," ka pātai anō.
"Neke atu! Māku e mahi," ka kī atu a Kina.
"Kau! Māku e pātai. Māu e whakautu. Kotahi te 'moo' mō te aē, kia rua ngā 'moo' mō te kao. He rite ki tō te pāpuna te mata o Tē, nē," ka pātai a Kina.
"Kau! Kei te whakarongo koe. He rite ki tō te pāpuna te mata o Tē, nē," ka pātai anō.
"He mātotoru kē tō koutou kau. He wairangi. Kau, kei te kōrero au ki a koe. He puruhēti noa iho ngā kōrero a Tē nē?" ka pātai a Kina.
"Āna! Kua kī mai ia, 'kao'," ka mea a Tē.
"He puruhēti noa iho ngā kōrero a Tē nē," ka pātai anō a Kina.
"Iiiiii yuk, kau kino, kau weriweri, e tiko mai ana koe, paratiti ana," ka mea a Kina.
"Ana, ko wai kē te mea puruhēti…ko koe kē rā. Tino pai koe Kirimi. Tino mōhio koe," ka whakahoki a Tē.
POUNAMU
"Tino ataahua tēnā kōhatu Uē," ka mea a Tē.
"Mmm! He mā te nuinga, he whero kei konei, he karaka hoki," ka whakahoki a Uē.
"Homai kia kite au," ka mea a Mā.
"Nā, te nuinga he mā. Kei konei te wāhi whero, kei konei te wāhi karaka," ka whakamāramatia e Uē.
"Ataahua hoki. I kite koe i te mea nei i hea?" ka pātai a Mā.
"I raro noa. I roto i te wai," ka whakahoki a Uē.
"Tino māeneene hoki nē," ka mea a Tē.
"Tino!" ka whakaaetia e Mā.
"Nā te wai tērā mahi?" ka pātai a Uē.
"Āe! Nā te wai i whakamāene ai," ka whakahoki a Mā.
"Hei koutou. Titiro mai ki tāku nei. He kōhatu pango katoa," ka kī atu a Kina.
"Mmm! Tino pango te tae nē. He pīataata hoki," ka mea a Tē.
"Whakaaturia mai, kia kite au. Mmmm. Ataahua hoki," ka mea a Uē.
"He āhua pai te āhua. Ēngari, kei a au tonu te kōhatu ataahua katoa," ka mea a Mā.
"He tika tonu a Mā. Koina te tino o ngā kōhatu kua kitea nei e tātou," ka whakahoki a Tē.
"He aha te mate o tāku. He tino ataahua tonu tāku," ka mea a Uē.
"Me tāku!" ka kī atu a Kina.
"He rite pea te ataahua," ka mea a Tē.
"Ehara. Ko tāku tonu te mea ataahua katoa," ka whakahoki a Mā.
"Pea! Nē Kina," ka pātai a Uē.
"Āe! Pea!" ka whakahoki a Kina.
"Hei aha kōrua. Kei te harawene noa iho kōrua…ki tāku nei," ka mea a Mā.
"Kei a au. Kei a au!" ka kī atu a Kina.
"He aha Kina. He aha kei a koe," ka pātai a Uē.
"Titiro! He pounamu," ka whakapuaki a Kina.
"Pounamu! Homai kia kite au," ka karanga a Uē.
"He aha Kina. He aha kei a koe," ka pātai a Tē.
"He pounamu. Kua kite a Kina i tētahi pounamu," ka kī atu a Uē.
"Mā, haramai. Kua kite a Kina i tētahi pounamu," ka karanga a Tē.
"Kei hea!" ka pātai a Mā.
"Kei konei, kei a ia," ka whakahoki a Tē.
"Nā, Mā, he pounamu te tae, he tino māeneene…he aha ō whakaaro," ka pātai a Uē.
"Te āhua nei, he pounamu…" ka mea a Mā.
"Wīii, Kina, kua kite koe i tētahi pounamu. Me hoko atu e tātou kia tino whai herengi tātou," ka kī atu a Tē.
"E mōhio ana koe he aha te utu o te pounamu e Mā," ka pātai a Kina.
"He tino nui te utu. Tahi miriona tāra pea," ka whakahoki a Mā.
"Miriona tāra. Ka tino whai rawa tātou," ka mea a Tē.
"He āhua kōataata hoki taku pounamu. Ka tino nui te utu. Tahi miriona tāra…" ka whakahoki a Kina.
"Hei koutou, titiro mai, kua kite hoki au i tētahi pounamu, titiro," ka kī atu a Uē.
"Eee, i kitea e koe i hea?" ka pātai a Mā.
"I konei, titiro," ka whakahoki a Uē.
"Kei konei anō tētahi," ka kī atu a Tē.
"Me tētahi anō…ka tino whai rawa tātou," ka mea a Uē.
"Taihoa koa," ka mea a Mā.
"Titiro mai e hoa mā. He pātara wai remana tēnei. Ehara tēnei i te pounamu, he pātara karaehe kākāriki noa iho kē. E hoa Kina, kua tino whai rawa koe, kua kitea e koe he pātara wai remana noa iho," ka whakapuaki a Mā.
KARI
"Tino pukumahi koe Parāki," ka mea a Kina.
"Āe! Tino pukumahi," ka whakahoki a Parāki.
"Kei te aha koe?" ka pātai a Kina.
"Nā! Kei te mahi au," ka whakahoki a Parāki.
"He aha tāu mahi?" ka pātai a Kina.
"Tēnei! Titiro," ka mea a Parāki.
"Āe! He aha tēnā mahi?" ka pātai a Kina.
"E hoa! Kei te mahi māra au," ka whakahoki a Parāki.
"He aha tōu māra?" ka pātai a Kina.
"Tēnei eh! Nā, taku māra kai," ka whakapuaki a Parāki.
"Tino pai Parāki. Tino pai," ka mea a Kina.
"Āe! Tino pai taku māra. He māra nui. He māra kai. He māra tino pai," ka whakahoki a Parāki.
"He aha ngā kai o tōu māra," ka pātai a Kina.
"Mmmm! He tāewa. He kūmara. He paukena. He kānga. He karoti," ka whakahoki a Parāki.
"Hu! He tino māra nē," ka mea a Kina.
"Whāngai au i taku whānau. Taku whānau nui. Hoatu he kūmara ki a koro, he paukena ki a nana, he kānga ki taku tuakana, he karoti ki taku tuahine. Āe. Koina. Whāngai au i taku whānau," ka whakamāramatia e Parāki.
"He aha tēnā taputapu," ka pātai a Kina.
"Tēnei? Koinei taku hō," ka whakahoki a Parāki.
"Mō te aha tēnā?" ka pātai a Kina.
"Mō te kari! Pēnei! Mātaki," ka whakamāramatia e Parāki.
"Kia tūpato, kei motu tōu waewae," ka tohutohu a Kina.
"He aha? Ehaaa! Ehara au i te kūare!" ka kī atu a Parāki.
"Mō te aha tēnā taputapu?" ka pātai a Kina.
"He pāoka tēnei, mō te kerikeri, pēnei…nā, keria, pāokahia te whenua. Nā!" ka whakamāramatia e Parāki.
"E pēhea ana tēnā taputapu," ka pātai a Kina.
"Ooohh! Ko taku rēke tēnei," ka mea a Parāki.
"Mō te aha tōu rēke?" ka pātai a Kina.
"E tama, mō te rēke anō te rēke. He kūare koe!" ka whakahoki a Parāki.
"He aha tēnā mea," ka pātai a Kina.
"Tēnei na, koina taku huripara. Huripara, āe, huripara. Anei te wīra. Wīrā nui nē. Anei ngā kakau. Mō te pupuri. Anei te puku. Mō te hari parapara, nā, he huripara," ka whakamāramatia e Parāki.
"Tino mōhio koe nē," ka mea a Kina.
"Āe! Tino mōhio au," ka whakahoki a Parāki.
"Nā wai koe i ako?" ka pātai a Kina.
"Nāku anō e hoa! Nā te karu, nā te taringa, nā te mahi," ka whakahoki a Parāki.
"Ēngari he pēpi tonu koe," ka mea a Kina.
"Pēpi! Ehara! Ehara au i te pēpi. Kāre ōku kope. Ko taku taina te pēpi, ehara au. Kua hōhā au. Whakarongo i a koe. Haere koe. Kei te mahi au. Nā, haere. Mahi nui. Mahi māra, Mō taku whānau. Āe. Whānau," ka kī atu a Parāki.
"Parāki! Kei te aha koe? Ooow Parāki," ka karanga tōna whāea.
"He aha whāea?" ka pātai a Parāki.
"Tōu mahi hoki Parāki," ka mea tōna whāea.
"He aha whāea. He aha te mate," ka pātai a Parāki.
"Taku māra. Kua karia e koe aku putiputi ataahua. Titiro ki tōu mahi Parāki. Kua matemate aku putiputi," ka tangi tōna whāea.
"Māra whāea. Māra kai. He māra kai tēnei. Hei aha ngā putiputi. Kāre e reka ana ngā putiputi. He kawa. Kāre he take," ka whakahoki a Parāki.
"Ooww, Parāki!" ka tangi tōna whāea.
TE RARE
"He aha te heihei i whakawhiti ai i te huarahi?" ka pātai a Kina.
"Kia tae ia ki tērā taha! He panga maroke noa iho tērā," ka whakahoki a Tē.
"He aha te ngaungau i whakawhiti ai i te huarahi?" ka pātai a Mā.
"Aua!" ka whakahoki rātou katoa.
"Nā te mea, e piri ana te mea rā ki te hū o te heihei," ka whakamāramatia e Mā.
"Kei a wai tētahi panga anō?" ka pātai a Uē.
"Kei a au he rotarota," ka mea a Mā.
"Patua mai," ka kī atu a Tē.
"He aha te rotarota?" ka pātai a Uē.
"Pēnei. Makimaki pikipiki kakekake pakiaka. Piki maki, kake pakiaka," ka mea a Mā.
"Mahi anō, kia āta mau i a au," ka tohutohu a Mā.
"Nā. Makimaki pikipiki kakekake pakiaka. Piki maki, kake pakiaka," ka mea anō.
"Māku!" ka kī atu a Kina.
"Māku!" ka kī atu a Tē.
"Māku pea," ka mea a Uē.
"Kei a au tētahi anō. Whakarongo. Hamuti tamuti tamuti hamuti, hamuti noho runga taiapa," ka mea a Mā.
"He aha anō? He aha te tikanga o taua kōrero," ka pātai a Tē.
"He rotarota kē tēnei. Ehara i te kōrero," ka whakahoki a Mā.
"Mahia anō, he hatekēhi ngā kupu," ka mea a Uē.
"Hamuti tamuti tamuti hamuti, hamuti noho runga taiapa," ka mea anō a Mā.
"Tino hatekēhi ngā kupu…hamuti tamuti…yuk," ka mea a Uē.
"Kei a au tētahi mea māu Uē," ka mea a Kina.
"Nē! He aha!" ka pātai a Uē.
"He rare," ka whakahoki a Kina.
"He rare! Māku tētahi," ka kī atu a Uē.
"Āe, kei te pai. Ēngari, me kopi e koe ō karu, me huaki e koe tōu waha kia whānui. Kaua e tūwhera ō karu," ka tohutohu a Kina.
"Ēngari, ka puru koe i tētahi mea weriweri ki roto i taku waha," ka pātai a Uē.
"Ehara! Kei te pīrangi rare koe, kāore rānei," ka pātai a Kina.
"Kei te pīrangi," ka whakahoki a Uē.
"Huakina tōu waha," ka tohutohu a Kina.
"Pēnei?" ka pātai a Uē.
"Āe! Kopia ō karu, kaua e titiro…nā!" ka mea a Kina.
"Mmmm! He reka tēnei rare, he mea rōpere. Mmm! Kia ora Kina. Tino pai koe," ka mea a Uē.
"Māku tētahi?" ka pātai a Tē.
"Āe. Ēngari, me kopi e koe ō karu, me huaki e koe tōu waha kia whānui. Kaua e tūwhera ō karu," ka tohutohu a Kina.
"Āe! Pai ana," ka whakahoki a Tē.
"Huakina tōu waha. Ka pai. Kopia ō karu, kaua e titiro…nā!" ka mea a Kina.
"Mmmm! He reka hoki tēnei rare, he mea parākipere. Mmm! Kia ora Kina," ka mea a Tē.
"Pēhea au?" ka pātai a Mā.
"Kei te pīrangi koe i tētahi?" ka pātai a Kina.
"Āe koa!" ka whakahoki a Mā.
"Kia rite koe ki a rāua, me kopi e koe ō karu, me huaki e koe tōu waha kia whānui. Kaua e tūwhera ō karu," ka tohutohu a Kina.
"Āe! Pai noa iho," ka mea a Mā.
"Huakina. Kopia ō karu, kaua e titiro…nā!" ka mea a Kina.
"Iiii he aha tēnei…he aha tēnā…oww…Kina…yuk…ko te hamuti o te hipi…" ka tangi a Mā.
"Hamuti! Iiiiii…." ka tangi a Uē me Tē.
"Wataaaaaaa!" ka kī atu a Kina.
"Ka mau koe i a au, ka pakaru i a au tōu pane…" ka mea a Mā.
"Oma Kina, oma…" ka karanga a Uē me Tē.
KŌPERE
"Kei te hanga koe i te aha Parāki," ka pātai a Tē.
"Mm!" ka whakahoki a Parāki.
"He aha?" ka pātai a Tē.
"Nā, te mea nā!" ka mea a Parāki.
"He aha tēnā?" ka pātai a Tē.
"Kāpō koe? He kōpere!" ka whakahoki a Parāki.
"Mō te aha?" ka pātai a Tē.
"Mō te pū!" ka whakahoki a Parāki.
"Pū i te aha?" ka pātai a Tē.
"Pū i ngā tangata kino," ka whakahoki a Parāki.
"Nē! He tangata kino kei konei," ka mea a Tē.
"Mm!" ka whakahoki a Parāki.
"I kite koe?" ka pātai a Tē.
"Mm!" ka whakahoki a Parāki.
"Ināwhea?" ka pātai a Tē.
"Inanahi!" ka whakahoki a Parāki.
"I te aha ia?" ka pātai a Tē.
"I te raweke!" ka whakahoki a Parāki.
"Raweke i te aha?" ka pātai a Tē.
"I ngā āporo," ka whakahoki a Parāki.
"I hea?" ka pātai a Tē.
"I raro rā!" ka whakahoki a Parāki.
"I ngā rākau āporo," ka whakahoki a Tē.
"Āe! Whānako. Whānako ngā āporo o matua," ka mea a Parāki.
"Ka aha koe?" ka pātai a Tē.
"Ka pūhia. Pūhia ki te pere. Kia mate," ka whakahoki a Parāki.
"Ēngari, ki te mate ia, ka haramai te pirihimana," ka mea a Tē.
"Āe! Ki te tiki. Tiki i te tangata kino. Whānako," ka whakahoki a Parāki.
"Kao! Ki te tiki i a koe," ka mea a Tē.
"Kao! Tiki i te tangata kino. Āna!" ka whakahoki a Parāki.
"Kei te aha koe ki taua rākau," ka pātai a Tē.
"Koina te kōpere," ka whakahoki a Parāki.
"Kei hea ō pere?" ka pātai a Tē.
"Kei konei. Nā. Tahi, rua, toru, whā. Whāwhā mai. He koi nē!" ka whakamāramatia e Parāki.
"Āe! Tino koi. Pēhea te tuaina mō tōu kōpere," ka pātai a Tē.
"Kei a au. Kei konei," ka whakahoki a Parāki.
"He maitai tēnei?" ka pātai a Tē.
"Āe! He tuaina maitai. Kore whati. Kaha tonu. Tino kaha," ka whakahoki a Parāki.
"Nō hea tōu tuaina?" ka pātai a Tē.
"Nō roto. Nō te whare rā," ka whakahoki a Parāki.
"Pai ana ki te matua, kia rawekehia e koe ōna taputapu?" ka pātai a Tē.
"Kāre au i te raweke. Kei te mahi au. Hanga kōpere. Patu tangata kino," ka whakahoki a Parāki.
"Ka riri tōu matua," ka mea a Tē.
"E hē! Tautoko kē. Kei te patu tangata kino au. Nā, mate atu," ka whakahoki a Parāki.
"Tino kaha koe ki te hangahanga nē," ka mea a Tē.
"Āe! Koina taku mahi. Hangahanga," ka whakahoki a Parāki.
"Pai ki a koe te mahi hangahanga?" ka pātai a Tē.
"Tino pai. Nā, kua mutu. Kua mutu taku kōpere," ka mea a Parāki.
"Parāki…" ka karanga tōna matua.
"Kei te haramai tō matua," ka mea a Tē.
"Parāki!" ka karanga anō tōna matua.
"Āe matua?" ka whakahoki a Parāki.
"Kua kite koe i taku kita?" ka pātai tōna matua.
"Āe! Kei konei," ka whakahoki a Parāki.
"Kia ora…taihoa, kua ahatia te tuaina nei," ka mea tōna matua.
"Nāku i tango…" ka mea a Parāki.
"Mō te aha?" ka pātai tōna matua.
"Mō taku kōpere. Nā, titiro. Kōpere. Tuaina," ka whakamāramatia e Parāki.
"Parāki! Taku tuaina kita. Waihotia aku taputapu," ka karanga tōna matua.
TĀHAE
"He aha ō whakaaro?" ka pātai a Mā.
"E aua? Kāre au i te mōhio," ka whakahoki a Kina.
"Kua kite kōrua i te kuri?" ka pātai a Mā.
"Ehara! Taku mōhio, kei te moe," ka mea a Tē.
"Āe! Kei te moe pea," ka whakahoki a Uē.
"Whiua atu he kōhatu…" ka mea a Kina.
"Āe. Pēnā, kei reira te kuri, ka auau mai," ka whakahoki a Tē.
"Mmm! He whakaaro nui tērā. Taihoa. Kei konei he kōhatu. Āta hoihoi," ka mea a Mā.
"Hoihoi!" ka kī atu a Kina.
"Kei te weroa au e te tūtū," ka mea a Tē.
"Hoihoi! Kāore au i rongo i tētahi kuri. Pēhea koutou?" ka pātai a Mā.
"Kao. Kāore au i rongo atu," ka whakahoki a Kina.
"Me haere tātou," ka mea a Tē.
"Taihoa! Nā wai i kī he kuri o te kainga?" ka pātai a Mā.
"Nā Uē…" ka mea a Kina.
"Āe! Nāku. I kite anō au i tērā wiki," ka whakahoki a Uē.
"He kuri nui, he kuri pēhea rā," ka pātai a Mā.
"He kuri weriweri hoki. Nui atu i te hoiho tana āhua," ka whakahoki a Uē.
"Hoiho?!" ka pātai a Mā.
"Āe! He nui hoki ōna niho. Tino tētē hoki tōna waha," ka mea a Uē.
"I kite a kanohi koe!" ka pātai a Mā.
"Āe! A-kanohi tonu," ka whakahoki a Uē.
"Mmmm! Kina! Māu e haere i te tuatahi," ka mea a Mā.
"Māku?" ka pātai a Kina.
"Kei te mataku koe," ka mea a Mā.
"Kao!" ka whakahoki a Kina.
"Haere! Mā mātou e whai," ka tohutohu a Mā.
"Pēhea koe? Māu e haere," ka mea a Kina.
"Kina! Māu e haere," ka kī atu a Tē.
"Āe! Ko au te kaiwhakamataara," ka mea a Mā.
"Eee! Āe! Māku e haere," ka whakahoki a Kina.
"Katoa ngā arani e whā," ka tohutohu a Tē.
"He maha rawa, kāre e wātea ana ōku ringa," ka mea a Kina.
"Kia kaha! Kia whā," ka kī atu a Tē.
"Āe, kia whā," ka whakahoki a Uē.
"Kei te rite koe?" ka pātai a Mā.
"Āe!" ka whakahoki a Kina.
"Kaua e wareware! Kia whā ngā ārani," ka tohutohu a Tē.
"Ka aha koutou?" ka pātai a Kina.
"Ka tīaki ki a koe," ka whakahoki a Tē.
"Ki te kite koutou i taua kuri, hamama mai," ka tohutohu a Kina.
"Āe! Kia rite, tahi, rua, toru," ka whakatau a Mā.
"Kua haere au…" ka mea a Kina.
"Kia tūpato…" ka tohutohu a Tē.
"Nā, kua whakawhiti ia i te iāri. Kua tae ia ki te rākau. Kia kaha Kina, kia kaha," ka kī atu a Uē.
"Taihoa, taihoa, kua kā mai tētahi rāiti. Kei te haramai tētahi tangata," ka mea a Tē.
"Ana! E puta ki waho. Haere ki te mimi," ka karanga taua tangata.
"Kei te haramai tētahi tangata," ka mea a Tē.
"Kua tukuna ia tētahi kuri… Kina…" ka mea a Uē.
"K-i-n-a! Hoki mai…" ka karanga a Tē.
"Kia tere Kina, hoki mai…" ka karanga a Mā.
"Taihoa, titiro!" ka mea a Mā.
"Aaaagghhhh! He kuri…." ka tangi a Kina.
"Kina, hoki mai," ka karanga a Tē.
"Titiro, he punua noa iho. Kua puta ki waho ki te mimi. Eh, Uē, i kī mai koe he kuri nui o tēnei whare…" ka mea a Mā.
"Āe…he tika au, titiro ki muri i te punua, ko tōna whāea…." ka whakahoki a Uē.
"K-i-n-a!" ka karanga a Tē.
KĀKAHU
"Pai ana ngā hū o tōku whāea nē?" ka pātai a Tē.
"Āe! He ataahua. Ēngari, he teitei. E kaha ana koe ki te hīkoi?" ka pātai a Uē.
"Āe! Titiro," ka whakahoki a Tē.
"Āhua hīrorirori tōu hīkoi haere," ka mea a Uē.
"Māu e mahi," ka kī atu a Tē.
"Homai. Mātakina au," ka mea a Uē.
"Hīroriroi hoki koe," ka whakahoki a Tē.
"Mmm! He uaua," ka mea a Uē.
"Titiro ki tōku pōtae," ka mea a Tē.
"He hua rākau kei runga," ka mea a Uē.
"Āe! Ēngari, kāore i te tūturu," ka whakahoki a Tē.
"Whakaatu mai. He pea, he panana, he ārani, he hua kiwi hoki," ka mea a Uē.
"Mātakina tēnei. Tēnā koe Mā! Kina. Kei te haere māua ki te kapu tī. Kei te pīrangi kōrua ki te haere tahi mai. E kore. He harehare rawa nō tō kōrua āhua," ka mea a Tē.
"Pehea ana tēnei panekoti. Titiro. Ki te huri haere au, ka huri haere hoki tōku kākahu. He rite ki te pōtaka nē," ka mea a Uē.
"Me tōku nei. Nā. Hurihuri! Me huri tahi tāua. Kia rite toru, whā…" ka mea a Tē.
"Hurihuri!" ka kī atu rāua.
"He aha tōu tino tae?" ka pātai a Tē.
"Tino tae? Mmm? Pai noa iho ki a au te tae whero. He aha tāu?" ka whakahoki a Uē.
"Pai noa iho ki a au te tae tawa," ka whakahoki a Tē.
"Me au hoki. Rawe ki a au te tae tawa. He panekoti tawa kei a koe?" ka pātai a Uē.
"Kei te iri, tikina," ka whakahoki a Tē.
"Tēnei?" ka pātai a Uē.
"Āe! Kei a au hoki tētahi mea whero. Me tīni tāua," ka mea a Tē.
"Tino ataahua. He rite tāua ki te kuīni. Te kuini o Ingarangi nē hā?" ka mea a Uē.
"Ināianei, ko ngā whakapapai kanohi," ka mea a Tē.
"He aha ēnā?" ka pātai a Uē.
"Ēnei mea. He pani ngutu. He peita whatu. He peita kanohi," ka whakamāramatia e Tē.
"Mō te aha ēnā?" ka pātai a Uē.
"Mō te whakapapai i tōu mata kia ataahua," ka whakahoki a Tē.
"Kia ataahua? Ēngari, he rerekē noa atu aua taputapu," ka mea a Uē.
"Taihoa, kia kite mai rā koe. Nā, ko te pani ngutu nei, me pani i runga i ngā ngutu, pēnei," ka whakamāramatia e Tē.
"Nō wai ēnā?" ka pātai a Uē.
"Nō tōku tuakana," ka whakahoki a Tē.
"Ka riria tāua pea?" ka pātai a Uē.
"Ehara! Kāore ia i konei. Māku ō ngutu e pani?" ka pātai a Tē.
"Āe! Pania ki te whero, kia tino whero," ka whakahoki a Uē.
"Ana! Tino ataahua tōu āhua," ka mea a Tē.
"Mā! Tē!? Tē, kei kona koe? Tē! Kei te haramai koe ki waho?" ka karanga a Mā.
"Āe! Kei konei…" ka whakahoki a Uē.
"Taihoa! Kaua e whakautu…" ka mea a Tē.
"He aha ai?" ka pātai a Uē.
"Kia tīni kākahu rā anō tāua," ka whakahoki a Tē.
"He aha ai?" ka pātai a Uē.
"Ka kataina tāua…" ka mea a Tē.
"Nē?" ka pātai a Uē.
"Kao! Kaua e haere ki te matapihi," ka tohutohu a Tē.
"Mā! Kāre māua e roa," ka karanga a Uē.
"Ko koe tēnā, Uē," ka mea a Mā.
"Āe! Kāore māua e roa," ka whakahoki a Uē.
"Kia tere! Kei te haere māua ki te hopu poroka. Kei te haramai kōrua?" ka pātai a Mā.
"Āe! Taihoa…kua haere au Tē…he maroke ēnei taputapu…" ka mea a Uē.
"Taihoa, ō ngutu, tōu mata, kei te mau tonu te peita…" ka mea a Tē.
"Kua ahatia koe? Tōu mata, he rite tō āhua ki tō te tangata whakakatakata. Kina! Titiro ki a Uē…" ka mea a Mā.
MARAE
"Māia! Tikina te pāoro," ka karanga a Mā.
"Māia, tikina!" ka karanga a Kina.
"Tino pai Māia. Whakahokia mai ki a au…homai," ka mea a Tē.
"Kei te aha ki te marae?" ka pātai a Mā.
"He tangi. Mate tētahi o ngā koroua," ka whakahoki a Kina.
"Me uru atu ki muri nē," ka mea a Tē.
"Kāre e pai! I kī mai taku mamā, kāre e pai ki te haere ki te marae pēnā tangi kei te haere," ka whakahoki a Uē.
"Kei te pai. Kāore i konei tōu whāea," ka mea a Mā.
"Hara mai! He uru atu tātou," ka kī atu a Kina.
"Māia, tikina te pāoro…" ka karanga a Tē.
"Tikina Māia, tikina…" ka karanga a Mā.
"Homai ki a au, iiiii Māia, tino hāwareware te pāoro nei," ka mea a Tē.
"Hei titiro! Kua taona te kai, kua tangoa te hāngi," ka kī atu a Uē.
"Ooow āe! He mīti pakapaka pea kei runga i ngā kōhatu," ka mea a Mā.
"Ana! Kei te āhua wera tonu. Ēngari, ehara rawa atu," ka mea a Kina.
"Homai tētahi māku. Kāre au e pīrangi kia uru au ki roto. He pāraerae noa iho ōku," ka mea a Tē.
"Me au hoki. Hōmai tētahi ki a au tama mā," ka mea a Uē.
"Anei! Kia tūpato, kei te paku wera tonu te kōhatu nei," ka tohutohu a Mā.
"Neke atu Māia. He mīti werawera tēnei. Ka tahuna tōu ihu," ka mea a Tē.
"Mmm! Mīti poaka. Titiro ki tēnei kōhatu, kapi katoa i te mīti," ka mea a Uē.
"Tino pakapaka nē," ka mea a Mā.
"Kaua e tū i runga i tēnā kōhatu, he pīki miti kei te mau. Homai koa," ka tohutohu a Kina.
"Ehara! Nāku ināianei," ka kī atu a Mā.
"Ow Mā. Nāku i kite i te tuatahi," ka mea a Kina.
"Hei aha. Nāku i mau i te tuatahi," ka whakahoki a Mā.
"Kai horo. He kaiponu koe," ka mea a Kina.
"Kei hea a Māia?" ka pātai a Tē.
"Aua!" ka whakahoki a Uē.
"Māia!? Māia! Haramai! He mīti kei a au māu," ka karanga a Tē.
"Ana koe Māia. He kuri tino ataahua koe nērā. Anei, kei konei he mīti māu," ka mea a Tē.
"E kai Māia. E kai," ka kī atu a Uē.
"E, kaua e hoatu ki a ia. He moumou," ka mea a Kina.
"Ehara! Pai noa iho māna. Kei te hiakai ia," ka whakahoki a Tē.
"Kei te hiakai hoki tātou," ka mea a Kina.
"E kai Māia. E kai. Hei aha ia. He pukuriri nē," ka mea a Tē.
"Neke atu Māia. He kuri weriweri koe. Neke atu," ka kī atu a Kina.
"Waihotia ia," ka mea a Tē.
"Waihotia ia. Neke Māia," ka kī atu a Kina.
"Kaua e whana i a ia. Kina, titiro ki tōu māhi," ka mea a Tē.
"Oma atu Māia. Oma," ka karanga a Uē.
"Wiii, kei te oma atu ia ki runga i te marae. Kina! Titiro," ka mea a Mā.
"Māia. Hoki mai. Ka riria koe! Oooowww Māia, hoki mai. Kina, nāu te mahi kino nei. Kina!" ka karanga a Tē.
"Nā wai te kuri nei. Patua hei kai mā tātou," ka karanga tētahi matua.
"Kina, tōu mahi hoki. Kei te pīrangi rātou ki te kai i a Māia!" ka tangi a Tē.
KĀKAHU
Tē opened her mother's drawers and looked at the shoes inside. "Pai ana ngā hū o tōku whāea nē?" she asked.
"Āe! He ataahua," said Uē. "Ēngari, he teitei. E kaha ana koe ki te hīkoi?"
"Āe! Titiro," said Tē, and she tried to walk in them.
Uē watched her wobble. "Āhua hīrorirori tōu hīkoi haere."
"Māu e mahi," Tē replied.
"Homai. Mātakina au," said Uē. She put on the shoes and clunked around.
"Hīrorirori hoki koe," Tē laughed.
"Mmm! He uaua," Uē admitted.
Tē picked up a hat. "Titiro ki tōku pōtae."
"He hua rākau kei runga," Uē noticed.
"Āe! Ēngari, kāore i te tūturu," said Tē.
"Whakaatu mai. He pea, he panana, he ārani, he hua kiwi hoki," said Uē.
"Mātakina tēnei," said Tē, taking the fruit off. "Tēnā koe Mā! Kina. Kei te haere māua ki te kapu tī. Kei te pīrangi kōrua ki te haere tahi mai. E kore. He harehare rawa nō tō kōrua āhua."
The girls giggled.
Uē twirled around in a dress. "Pehea ana tēnei panekoti. Titiro. Ki te huri haere au, ka huri haere hoki tōku kākahu. He rite ki te pōtaka nē."
"Me tōku nei. Nā. Hurihuri! Me huri tahi tāua. Kia rite toru, whā…"
"Hurihuri!" they shouted together.
"He aha tōu tino tae?" asked Tē.
"Tino tae? Mmm? Pai noa iho ki a au te tae whero. He aha tāu?" asked Uē.
"Pai noa iho ki a au te tae tawa," said Tē.
"Me au hoki. Rawe ki a au te tae tawa. He panekoti tawa kei a koe?" asked Uē.
"Kei te iri, tikina," said Tē.
"Tēnei?" asked Uē.
"Āe! Kei a au hoki tētahi mea whero. Me tīni tāua," said Tē.
"Tino ataahua. He rite tāua ki te kuīni. Te kuini o Ingarangi nē ha?" asked Uē.
"Ināianei, ko ngā whakapapai kanohi," said Tē.
"He aha ēnā?" asked Uē.
"Ēnei mea. He pani ngutu. He peita whatu. He peita kanohi," Tē explained.
"Mō te aha ēnā?" asked Uē.
"Mō te whakapapai i tōu mata kia ataahua," said Tē.
"Kia ataahua? Ēngari, he rerekē noa atu aua taputapu," said Uē.
"Taihoa, kia kite mai rā koe. Nā, ko te pani ngutu nei, me pani i runga i ngā ngutu, pēnei," said Tē.
"Nō wai ēnā?" asked Uē.
"Nō tōku tuakana," said Tē.
"Ka riria tāua pea?" asked Uē.
"Ehara! Kāore ia i konei. Māku ō ngutu e pani?" asked Tē.
"Āe! Pania ki te whero, kia tino whero," said Uē.
"Ana! Tino ataahua tōu āhua," said Tē.
Then they heard Mā calling from a distance. "Tē!? Tē, kei kona koe? Tē! Kei te haramai koe ki waho?"
"Āe! Kei konei…" Uē started to answer.
"Taihoa! Kaua e whakautu…" whispered Tē.
"He aha ai?" asked Uē.
"Kia tīni kākahu rā anō tāua," said Tē.
"He aha ai?" asked Uē again.
"Ka kataina tāua…" said Tē.
"Nē?" asked Uē.
"Kao! Kaua e haere ki te matapihi," said Tē.
"Mā! Kāre māua e roa," called Uē.
"Ko koe tēnā, Uē," Mā called back.
"Āe! Kāore māua e roa," said Uē.
"Kia tere! Kei te haere māua ki te hopu poroka. Kei te haramai kōrua?" asked Mā.
"Āe! Taihoa…kua haere au Tē…he maroke ēnei taputapu…" said Uē.
"Taihoa, ō ngutu, tōu mata, kei te mau tonu te peita…" said Tē.
The door opened and shut.
Mā looked at Tē. "Kua ahatia koe? Tōu mata, he rite tōu āhua ki tō te tangata whakakatakata. Kina! Titiro ki a Uē…"
Everyone laughed.
MARAE
Māia the dog barked loudly.
"Māia! Tikina te pāoro," said Mā.
"Māia, tikina!" Kina joined in.
"Tino pai Māia. Whakahokia mai ki a au…homai," said Tē.
The dog panted and brought the ball.
"Kei te aha ki te marae?" asked Mā.
"He tangi. Mate tētahi o ngā koroua," said Kina.
"Me uru atu ki muri nē," said Tē.
"Kāre e pai! I kī mai taku mamā, kāre e pai ki te haere ki te marae pēnā tangi kei te haere," said Uē.
"Kei te pai. Kāore i konei tōu whāea," said Mā.
"Hara mai! He uru atu tātou," said Kina.
Māia barked again.
"Māia, tikina te pāoro…" said Tē.
"Tikina Māia, tikina…" said Mā.
"Homai ki a au, iiiii Māia, tino hāwareware te pāoro nei," said Tē.
Māia panted happily.
"Hei titiro! Kua taona te kai, kua tangoa te hāngi," said Uē.
"Ooow āe! He mīti pakapaka pea kei runga i ngā kōhatu," said Mā.
"Ana! Kei te āhua wera tonu. Ēngari, ehara rawa atu," said Kina.
"Homai tētahi māku. Kāre au e pīrangi kia uru au ki roto. He pāraerae noa iho ōku," said Tē.
"Me au hoki. Hōmai tētahi ki a au tama mā," said Uē.
"Anei! Kia tūpato, kei te paku wera tonu te kōhatu nei," said Mā.
Māia panted nearby.
"Neke atu Māia. He mīti werawera tēnei. Ka tahuna tōu ihu," said Tē.
"Mmm! Mīti poaka. Titiro ki tēnei kōhatu, kapi katoa i te mīti," said Uē.
"Tino pakapaka nē," said Mā.
"Kaua e tū i runga i tēnā kōhatu, he pīki miti kei te mau. Homai koa," said Kina.
"Ehara! Nāku ināianei," said Mā.
"Ow Mā. Nāku i kite i te tuatahi," said Kina.
"Hei aha. Nāku i mau i te tuatahi," said Mā.
"Kai horo. He kaiponu koe," Kina laughed.
"Kei hea a Māia?" asked Tē.
"Aua!" said Uē.
"Māia!? Māia! Haramai! He mīti kei a au māu," called Tē.
Māia barked and panted over.
"Ana koe Māia. He kuri tino ataahua koe nērā. Anei, kei konei he mīti māu," said Tē.
"E kai Māia. E kai," said Uē.
"E, kaua e hoatu ki a ia. He moumou," said Kina.
"Ehara! Pai noa iho māna. Kei te hiakai ia," said Tē.
"Kei te hiakai hoki tātou," said Kina.
"E kai Māia. E kai. Hei aha ia. He pukuriri nē," said Tē.
"Neke atu Māia. He kuri weriweri koe. Neke atu," said Kina.
"Waihotia ia," said Tē.
"Waihotia ia," Kina mimicked. "Neke Māia."
Māia yelped.
"Kaua e whana i a ia. Kina, titiro ki tōu māhi," said Tē.
"Oma atu Māia. Oma," said Uē.
"Wiii, kei te oma atu ia ki runga i te marae. Kina! Titiro," said Mā.
"Māia. Hoki mai. Ka riria koe! Oooowww Māia, hoki mai. Kina, nāu te mahi kino nei. Kina!" called Tē.
Matua looked over. "Nā wai te kuri nei. Patua hei kai mā tātou."
"Kina, tōu mahi hoki. Kei te pīrangi rātou ki te kai i a Māia!" cried Tē.
WAKA REWA
Mall sounds echoed all around.
"He tino nui tēnei whare hokohoko nē!" said Uē.
"He tokomaha hoki ngā tāngata," said Tē.
"Titiro kōrua. E mōhio ana kōrua he aha kei muri i ngā kūaha rereti rā?" asked Kina.
"Āe! Ehara au i te kūare pēnā i a koe! He waka rewa kei muri," said Tē.
"He aha te waka rewa?" asked Uē.
"He hāwhe tika koe Tē. He waka kei muri i ngā kūaha rā. Ēngari, ko te waka nei, ehara i te waka rewa, he waka ātea kē," said Kina.
Tē laughed. "WAKA ĀTEA! E hoa!"
"He aha te waka rewa," Uē asked again.
"Kei te mōhio anō koe. Mō te hari i a koe ki tētahi papa tūranga te waka rewa. Kua kite koe i runga i ngā pūataata," said Tē.
"Ohhh! Āe! He waka rewa. Ka pēhi koe i te pātene, ka rewa ake te waka ki tētahi wāhi kē," said Uē.
"Koina! Koina hoki te waka rewa," said Tē.
"Ēngari, kei te mea mai a Kina, he waka ātea kē te waka rā," said Uē.
"Kei te rūkahu ia, kia raru ai tāua," said Tē.
"Nērā Kina? Kei te rūkahu koe," said Uē.
"Kao! He waka ātea kei muri i ngā kūaha," said Kina.
"He waka ātea? He tere…?" asked Uē.
"Kaua e whakarongo ki a ia Uē!" said Tē.
"Kāore au i te kōrero makiri. He tika kē tāku. He waka ātea tēnei waka," said Kina.
"Me uru tātou nē?" asked Uē.
"Āe! Tāua nēhā! Hei aha a Tē!" said Kina.
"Kaua e whakarongo ki a ia Uē, ka kataina koe!" warned Tē.
"Mai rā anō taku pīrangi ki te eke waka ātea. Kei te haere au. Māua," said Uē.
"Tāu rori hoki! Kei a koe…!" called Tē.
"Kia rite koe Uē. Kei te pēhi au i te pātene nē. Kei te rite koe?" asked Kina.
"Āe! Pēhia!" said Uē.
"Rori mā!" cried Tē.
The elevator doors opened. "E tūwhera haere ana ngā kūaha," said Kina.
"Pēhea ō tāua pōtae Kina. Ngā pōtae māro," said Uē.
"Āe! Whakamaua! Kia mau kia tina," said Kina.
"Uie! Tāiki e!" Uē squealed.
"Uēeee! He taki pōrangi kōrua," Tē called out.
"Ka kite Tē. Kei te haere māua ki ao kē!" said Uē.
"Āe! Ki Pare-ā-rau. He ao ataahua hoki," said Kina.
The elevator doors closed. The room reverberated.
"Me pēhi au te pātene?" asked Uē.
"Āe!" said Kina.
"Me tatau tāua," said Uē.
"Āe! Heke mai i te nama rima. Kei te rite koe?" asked Kina.
"Rima, whā, toru, rua, tahi, pohu atu! Yīhaaaaa!" they counted together.
Blast off sounds filled the air.
"Uē, Uē, i tae māua, i tae…" Uē said excitedly.
"Nē?" asked Tē.
"I tae māua ki Pare-ā-rāu…uru mai koe. E pīrangi ana māua kia hoki atu anō ki reira," said Uē.
"Pare-ā-rāu! Pēhea!" Tē was amazed.
"Mā runga te waka ātea nei," said Uē.
"He waka ātea tēnā?" asked Tē.
"Āe! Tūturu!" said Uē.
"He mātakutaku?" asked Tē.
"Ehara! Uru mai, kia haere tātou!" said Uē.
"Āe! Kei te pīrangi au…Yīhāaaa! E haere ana au ki Pare-ā-rau!" cried Tē.
The elevator sounds faded away.
ARA NEKENEKE
Mall sounds buzzed around them.
"Kei hea a Uē?" asked Tē.
"Kei runga, kei te papa tuarua e whanga mai ana," said Kina.
"Kei te pai ia?" asked Tē.
"Āe! I mea atu au ki a ia, kia whanga mai ia i tērā pito o te ara nekeneke," said Kina.
"I piki ia mā runga te ara nekeneke? Ko ia anake?" asked Tē, surprised.
"Āe! Pai noa iho ia!" said Kina.
"I piki ia mā runga te ara nekeneke? Ko ia anake?" Tē asked again.
"Me eke tāua ki runga i te ara rā!" said Kina.
"Āe!" said Tē.
"E mōhio ana koe he aha i tapaina ai tēnei taputapu i te ara nekeneke," said Kina.
"Daah! Āe! Nā te mea he nekeneke tana mahi," said Tē.
"Ehara! Ehara nā te mea tērā!" said Kina.
"He aha kē whakaputa mōhio!" said Tē.
"Nā te mea ke, he nekeneke, he ngārara te ara," said Kina.
"Nekeneke! Ngārara! E hika, kaua e tito. Kei te roa kē tōu ihu," said Tē.
"He nekeneke kē tēnēi, ēngari, kua whakamaitaihia," said Kina.
"Ehara! He ara nekeneke noa kē!" said Tē.
"Tōu kūare hoki! Kāre koe i te mōhio," said Kina.
"Tēnā, kei hea ōna whatu," said Tē.
"Kua tangohia, kua hurihia hei māpera," said Kina.
"Nē! Hei māpera?" asked Tē.
"Āe! Koina i tapaina ai ētahi o ngā māpera he whatu nekeneke," said Kina.
"Oww! Āe! He tika koe! Tino mōhio ngā tāngata nē!" said Tē.
"He matarau au. E kaha ana au ki te whakatū i tēnei ara nekeneke," said Kina.
"Pēhea?" asked Tē.
"Nā taku mahi matarau," said Kina.
"He aha tāu mahi matarau," asked Tē.
"Nā, ka karakia au, ka paki ōku ringa kia toru ngā taima, katahi ka tū te ara," said Kina.
"Ō moemoea hoki! Mahia!" said Tē.
"Mātaki mai! Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia tū!" Kina chanted, clapping her hands.
"Wiiiiii! Kina! Kua tū te ara! Pēhea?" Tē was amazed.
"He matarau au, he tohunga. Ka whakatīmatahia anō. Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia neke," said Kina, clapping again.
"Hika mā! Kua oti i a koe. Mahia anō!" said Tē.
"Āe! Titiro! Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia tū!" Kina chapped once more.
"Kua tū anō! Ehhh! Tiōhi Kina! He matarau koe," said Tē.
"Me whakaneke anō. Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia neke," said Kina.
"Hā! Kei te tū tonu," said Tē.
"Taihoa! Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia neke," said Kina.
"Ēkene, kua pau tōu matarautanga," said Tē.
"Mmmm!" Kina grunted.
"Owww! Owww! Taku taringa!" Uē cried out.
"Tōu mahi nanakia hoki!" said the attendant.
"Wī…titiro, ko Uē tērā e pupurihia ana tōna taringa e te tautiaki rā," said Tē.
"Uē! Uē!" called Kina.
"Kina! Kina! Kei te mau au i te tangata kino nei! Kina!" cried Uē.
"Hei, kei te aha koe ki taku hoa?" asked Kina.
"I te raweke ia i te pātene whakahaere o te ara nekeneke," said the attendant.
"Kina! I te whai noa au i ō tohu. Kia rongo au i ngā ringa pakitanga e toru, me pēhi au i te pātene! Kina!" Uē explained.
"E Kina! Tōu mahi hoki. Matarau! Tangotarau kē. Kei te Uē, mā Kina e whakatika. Matarau, tikotarau. Hā!" said Tē.
POURAMA WAKA
Cars hummed at the intersection.
"Mō te aha ngā pourama rā?" asked Uē.
"Mō ngā waka ērā," said Tē.
"Ngā waka?" asked Uē.
"Āe! Hei whakahaere i ngā waka," said Tē.
"Pēhea te whakahaere?" asked Uē.
"Kei ngā whatu tae te kaupapa," said Tē.
"Ngā tae?" asked Uē.
"Āe! Pēnā kei te tīrama te whatu whero, me tū ngā waka. Pēnā kei te kākāriki me haere ngā waka," Tē explained.
"E pēhea ana te whatu karaka?" asked Uē.
"Koina te tae nui tonu. Ki te tīrama te mea karaka, me tino tere te haere o te waka. Koina te mahi o taku matua," said Tē.
"Mmm! He māmā ō whakamārama. Ko wai kei te whakahaere?" asked Uē.
"I ngā whatu ramarama?" asked Tē.
"Āe," said Uē.
"He tangata…" Tē started.
"Kei hea te tangata?" asked Uē.
"Ehara ko te tangata. Ēngari kē, ko ngā tāngata," said Tē.
"Kei hea rātou?" asked Uē.
"Kei roto…" said Tē.
"Kei roto i te aha?" asked Uē.
"Kei roto i te mahunga o te pou," said Tē.
"Kei hea…?" asked Uē again.
"Kei roto i te mahunga!" said Tē.
"Kei roto ngā tāngata i ngā pou?" asked Uē.
"Āe!" said Tē.
"Ēngari, he iti rawa ngā pou," said Uē.
"Āe! He tāngata poto noa iho ngā tāngata rā," said Tē.
"Nē?" asked Uē.
"Āe! Māu tonu e whakaaro. Me pēhea kē te whakahaere?" asked Tē.
"Āe pea! He maha rawa atu ngā pou rama waka nē hā!" said Uē.
"Koia! E hia mano! Nā reira, kāore te tangata kotahi e kaha ana ki te whakahaere i ngā pou katoa," said Tē.
"Mmm! He tika koe. Kotahi te pou rama waka, kotahi te tangata," said Uē.
"Āe! He kaupapa nui tonu te whakahaere i ngā pourama rā. Ki te hē, ka tuki katoa ngā waka," said Tē.
"He aha rā hoki te pātene kei te taha o te pou nei," Uē noticed.
"Tēnei nā, te mea hiriwa?" asked Tē.
"Āe! Tēnā! Mō te aha hoki!" said Uē.
"Pēhia kia kite ai koe," said Tē.
Uē pushed the button. "Tirohia te pouaka kei te mahunga o te pou o tērā taha o te rori."
"Te mea e mau ana te āhua o te tangata!" said Uē.
"Āe! Te mea whero!" said Tē.
"Mō te aha taua tohu?" asked Uē.
"Taku mōhio, pēhi ana koe i taua pātene ka tīrama mai taua tohu," said Tē.
"Kia whero?" asked Uē.
"Āe! He tohu tērā, kei te whakatā te tangata whakahaere," said Tē.
"He aha te tohu pēnā kei te kākāriki?" asked Uē.
"Ko te tohu…kei te mahi te tangata," said Tē.
"Tino mōhio koe Tē. Nā wai koe i ako?" asked Uē.
"Nāku anō!" said Tē proudly.
"Waimarie koe, e mārama ana koe ki ngā kaupapa nei. Kāore au…" said Uē.
"Kei te pai Uē! Mā te wā pea…" said Tē.
"Āe! Mā te wā…kia pakeke rā anō au nē…" said Uē.
"Mmmm!" said Tē.
"Ko te mea whakamā i a au…mō tētahi wā roa noa atu, e pēnei ana au, kei te whakahaeretia ngā taputapu rā e tētahi rorohiko nui tonu," said Uē.
Tē laughed. "Nē?"
"Āe! Rori nē!" said Uē.
"Rorohiko nui, pāreka tēnā. Kei te pai Uē, kāore au e whāki atu ki tētahi," said Tē.
WHARE MIHINI ĀTEA
Penny arcade sounds chimed all around.
"Māku e kori?" asked Parāki.
"Kao Parāki! Neke atu koe!" said Tē.
"Kina, māku e kori?" asked Parāki.
"E hē! He iti rawa koe! Kāore koe e kaha ana," said Kina.
"Eh, āe! E kaha ana au!" said Parāki.
"Kao Parāki! Neke atu koe! Kei te whakapōrearea koe," said Kina.
"Eh, keka mā! E kaha ana au! Piro koutou i a au!" said Parāki.
"Kina, piro ana koe, me tīni mihini tāua nē," said Tē.
"Āe! He pai ki a au tōu mihini tī reti," said Kina.
"He pai hoki tāu ki a au! He toa au ki te taraiwa waka," said Tē.
"Me au! Me au! He toa au ki te taraiwa waka," said Parāki.
"Hoihoi Parāki. Me taraiwa koe i tōu paihikara," Tē laughed.
"Yīha! Kua eke au i te taumata teitei katoa. Titiro!" said Kina.
"Nē! Hei aha! Ka oti tāu i a au!" said Tē.
"Ehara! E kore! He pōrori rawa koe!" said Kina.
"Ehara au! Ehara au i te pōrori. Tukuna ki a au," said Parāki.
"Parāki! He rite koe ki te rango. He tino whakahōhā," said Kina.
"Me tīni tāua Kina. Kua mutu tāku," said Tē.
"I eke koe ki te taumata teitei?" asked Kina.
"Ehara! I tuki kē au. Neke atu Parāki. Ko tēhea te waka tino tere," said Tē.
"Ko te mea whero. Whiria tērā waka. Ka toa koe," said Kina.
"Owww! Waka whero. Pai ki a au te whero. Pai ki a au te waka," said Parāki.
"Ēngari, kāore ō moni, nā reira he moumou taima koe!" said Tē.
"He moni āku! He maha," said Parāki.
"Nē! Whakaatu mai!" said Tē.
"Ana! Titiro mai. He maha aku moni," said Parāki.
Tē laughed. "Hei Kina. Titiro ki ngā moni o Parāki. Titiro!"
Kina laughed too. "Eh Parāki. Ehara ēnā i te moni, he porowhita maitai noa iho ēnā."
"Ehara! He moni kē ēnei," said Parāki.
"Tōu kūare hoki. He porowhita noa iho ēnā," said Tē.
"Hei aha tā kōrua. He harawene kōrua. Kei a au ngā moni. Homai te kēmu ki a au," said Parāki.
"Mahia tāu ake. Neke atu koe," said Tē.
"Tiōhi! Kei te tī reti au. Anana! Hipa atu i ngā tāngata. Tukia atu tētahi. Me tētahi anō. Hipa i ngā tāngata katoa. Tī reti!" said Kina.
"He tika koe Kina. Tino tere te waka whero. Oops!" said Tē.
Crash sounds rang out.
"I ahatia koe Tē. I ahatia?" asked Parāki.
"Kāore ihu roa!" said Tē.
"Uē! I tuki koe nē. I tuki koe!" said Parāki.
"Hei aha wahanui," said Tē.
"I tuki a Tē. I tuki a Tē! Tē tukituki!" Parāki chanted.
"Ka huti au i ō makawe," said Tē.
"Tē tukituki! Pai atu au i a koe! Mōhio au ki te taraiwa waka," said Parāki.
"Wahanui! Whakaatu mai!" said Tē.
"Āe! Māku e whakaatu! Neke atu koe!" said Parāki.
"Ēngari, kāore ō moni!" said Tē.
"Kei a au! Nā," said Parāki.
"Eh! Ka hē i a koe te mihini ki te purua ō maitai ki roto," said Tē.
"Titiro! Mātaki mai!" said Parāki.
"Wīiiiii! Kina! Kina! Kei te mahi tika ngā maitai a Parāki. Kei te mahi tika," said Tē.
"Nē!" said Kina.
"Āe! Kūare mā! Kei a au kē te iro. Mātakina tēnei," said Parāki.
The car took off.
"Tiōhi! Ka mau te wehi!" said Parāki.
"Kei te taraiwa ia Kina. Kei te taraiwa," said Tē.
"E kī! Parāki ay! Parāki pahupahu," said Kina.
"Nā! Mōhio au ki te taraiwa. Taraiwa kia tino tere. Tere rawa atu," said Parāki.
"Wīare, kua hipa ia i tōu taumata Kina…kua hipa ia…." said Tē.
"Parāki te pōhi…yīhaaa!" Parāki cheered.
"Patua Parāki, patua…" Kina laughed.
WHARE KARAREHE
Zoo sounds filled the air.
"Hei! Kei konei ngā raiona! Haramai ki te titiro," called Kina.
"Titiro Parāki, ngā raiona," said Tē.
"He nui nē!" said Uē.
"Pai ngā raiona. Nui ō rātou niho," said Parāki.
"Kei te pakanga rāua," said Kina.
The lions roared.
"He pakanga mō te kai nē," said Tē.
"Āe! Titiro, kei te pakanga rāua mō taua mīti," said Uē.
"He kai ngā raiona i te tangata," said Parāki.
"Āe! Tino reka te mīti tangata ki ngā raiona," said Kina.
"Pēhea tōu mōhio," asked Tē.
"I pānui au i roto i tētahi pukapuka," said Kina.
"He tino kaha ngā raiona?" asked Uē.
"Āe! Tino kaha," said Kina.
"Nui ō rātou niho. Iiiii, weriweri. Mataku au," said Parāki.
"Ehara au. Hei raiona! Māku koe e kai ne! Māku koe e kai," Kina teased.
"Kaua e whakahīhī atu Kina. Kei puta rātou," warned Tē.
"Puta pēhea?" asked Kina.
"Aua, ēngari, ki te puta, ka whai rātou i a koe…" said Tē.
"Eeeh, kāore au i te mataku," said Kina.
"He mataku au. Kua haere au. Haere ki te kite i ngā makimaki. Pai ngā makimaki. He kai panana. Ehara kai tangata," said Parāki.
"Hei aha ngā makimaki Parāki. Mātakina ngā raiona," said Kina.
"E hē! Mātaki au i ngā makimaki," said Parāki.
"Tāua Parāki. Mā tāua ngā makimaki," said Uē.
"Ara ngā makimaki. Ataahua hoki," said Parāki.
"Makimaki! Makimaki! Titiro mai," called Uē.
"Ehara pērā! Kāore ngā makimaki e mārama. Me pēnei te kōrero," said Parāki.
"Nā! Titiro! Kei te haramai ngā makimaki ki te kōrero," said Parāki.
"Wiiii! Āe! He mārama koe ki te reo o ngā makimaki?" asked Uē.
"Āe!" said Parāki.
"Pēhea?" asked Uē.
"Aua! Ēngari he mārama au," said Parāki.
"Ka aroha! Kei te pōuri ngā makimaki," said Parāki.
"He aha tō rātou kōrero?" asked Uē.
"Kei te pīrangi rātou kia puta rātou," said Parāki.
"He aha ai?" asked Uē.
"He hōha nō rātou," said Parāki.
"He aha anō?" asked Uē.
"Kei te riri to rātou papa," said Parāki.
"Ko tēhea te pāpa?" asked Uē.
"Te mea rahi kei muri rā," said Parāki.
"E riri ana ia ki te aha?" asked Uē.
"Nā tētahi tana panana i kai," said Parāki.
"I whānakotia tana panana," said Uē.
"Āe! I te ata nei," said Parāki.
"Mmmm! He pukuriri tana āhua nē!" said Uē.
"Āe! Kei te āwhina au i a rātou," said Parāki.
"Ka aha koe?" asked Uē.
"Kei te tukuna rātou, kia wātea," said Parāki.
"Kao Parāki. Ka tino kino te riri o ngā tāngata," warned Uē.
"Hei aha! Tino pōuri ngā makimaki," said Parāki.
"Parāki. Kao. Waihotia te kēti," said Uē.
"Haere mai makimaki mā. Kei te wātea koutou. Haere mai," called Parāki.
"Parāki! Kei te puta ngā makimaki. Kina! Tē! Kua tuku a Parāki i ngā makimaki. Haere mai!" cried Uē.
WHARE TEITEI
Sounds echoed from far below.
Tē and Uē stood at the very top of the tallest building in the world.
"Kei te tihi tāua o te whare teitei katoa o te ao," said Tē.
"Ko te whare teitei katoa tēnei? Pēhea te teitei?" asked Uē.
"Aua! Ēngari he teitei atu tāua i ngā whare katoa o tēnei taone. Titiro ki raro rā," said Tē.
Cars buzzed at the intersection far below.
"Tino iti rawa atu aua waka nē hā," said Uē.
"He rite ki te popoporiki nē," said Tē.
"Kao! He nui atu i te popoporiki," Uē laughed.
"Pēhea ana ngā tāngata e hīkoi ana. Titiro ki a rātou," said Tē.
"Te āhua nei, he tūrehu kē rātou, he patupaiarehe…he iti noa iho," said Uē.
A siren wailed.
"Titiro! He waka tūroro. Kei te pāho mai tana reo whakatūpato," said Tē.
"Kei te ahu atu ki hea?" asked Uē.
"Aua! Ēkene kua tuki ētahi waka. Kei te haere rātou ki te āwhina," said Tē.
"Ēkene, kua taka atu tētahi tamaiti ki roto i tētahi kauranga wai, tata tōremi ana," said Uē.
"Āe, pea! Taihoa! Whakarongo!" said Tē.
An elevated train rumbled past.
"Nā te aha tērā pūoro?" asked Uē.
"Titiro! Titiro! Nā te tereina rā. Te tereina," said Tē.
"Nīti nē! Titiro ki te tereina rā. Kei te hipa mai i te whare nei," said Tē.
"Pōwhiri atu! Tēnā koutou! Tēnā koutou hipi mā!" called Uē.
"Hipi mā!? He aha te tikanga o tērā kōrero," asked Tē.
"Ki a au, he rite tonu rātou ki ngā hipi kei rō taraka e kawea ana," said Uē.
"E kawea ana ki hea?" asked Tē.
"Aua! Ki te toa, hoko pātītī ai," said Uē.
"Eh, kāore ngā hipi e haere ki te toa…!" said Tē.
"Ow, āe…kāore ā rātou moni nē!" Uē laughed.
"Kūare!" said Tē.
"Whakarongo! He aha tērā reo e haruru ana?" asked Uē.
"Arā! Titiro! Kei kō! He mihini ruturutu. Kei te wāhia e taua tangata te papa māro. Kei te kite koe?" asked Tē.
"Pea! Te tangata mau pōtae māro. Te pōtae kōwhai. He taputapu kei ōna ringa?" asked Uē.
"Āe! Kei te kite koe?" asked Tē.
"Kao!" said Uē.
"Eh! Ara kē Pura!" said Tē.
"Ko koe kē te mea Pura," said Uē.
"Māku ō karu e meke, kia pura," said Tē.
"Tē! Kāti! Kei te hianga noa iho au," said Uē.
"Kei te kite koe i tangata rā," said Tē.
"Āe! Tino haruru tana mihini," said Uē.
"Mīharo hoki te mātaki i te ao mai i konei. Kei te kite atu au i te ao katoa. Whare Teitei!" said Tē.
"Whare Teitei!" Uē agreed.
They both laughed.
TE WAI PARUPARU
River sounds rippled nearby.
"He awa! He awa! Me haere tātou ki te kaukau," called Kina.
"Ko te mea mutunga, he hēki pirau," said Tē.
Kina did a tarzan call. "Ko Uē te hēki pirau…"
"Uēuēuēuēuē! Hēki pirau!" Tē joined in.
"Taihoa kōrua! Titiro!" said Uē.
"E kao!" said Kina.
"Titiro!" said Uē.
"Ki te aha?" asked Kina.
"Ki te wai. Te āhua o te wai," said Uē.
"He aha…?" asked Kina.
"Iiiii āe! Titiro ki te āhua o te wai," said Tē.
"He tino kino te āhua Kina," said Uē.
"Hei aha! He māku tonu," said Kina.
"Ēngari, he paruparu! He poihana pea," said Uē.
"Poihana!?" asked Kina.
"He tika ia Kina. Titiro ki taua mea e rewa ana," said Tē.
"Ki hea?" asked Kina.
"Taua mea rā. He ika te āhua," said Uē.
"Weroa ki te rākau Kina! Kia kite ai pēnā kei te ora tonu," said Uē.
"Iiiiiii! He tuna te mea nei," said Kina.
"Tatua mai ki uta," said Uē.
"Neke atu kōrua kia tatua atu e au. Tahi, rua, toru…" said Kina.
"Īiiiiiiiiii! Yuk! Titiro ki te āhua," said Uē.
"He tuna hoki!" said Tē.
"Ēngari, te taki weriweri o te āhua. Whakahuria Kina," said Uē.
"Mmm! Kua kainga e ngā kitakita," said Kina.
"He aha te kitakita?" asked Tē.
"Mōhio au! Koina ngā uri o ngā kutukutu, ngā ngāngara," said Uē.
"He tika koe Uē! Koina ngā weriweri," said Kina.
"Nō hea ngā kitakita?" asked Tē.
"Aua! Nō ngā paruparu pea," said Kina.
"Āe! Nō ngā parapara," said Uē.
"Nā te paruparu o te wai i mate ai te tuna nei," said Kina.
"Mmm! Ēngari, titiro ki te āhua o te wai…kei te kite au i ngā tae o te kōpere i roto," said Tē.
"Āe! He ataahua nē!" said Uē.
"Hei aha te ataahua. He mate pea tērā mea. Taku mōhio, he hinu tērā," said Kina.
"Hinu!" said Tē.
"Āe! Pēnei i te pinihini o te waka. He poihana," said Kina.
"Nā wai i tuku te poihana ki roto i te wai?" asked Tē.
"Nā ngā ware! Nā ngā rorokore," said Uē.
"Waimarie tātou, kāore tātou i tino uru ki roto nē," said Kina.
"Āe! Ēkene, kua mate tātou penei i te tuna nā!" said Tē.
"Pēnei nē!" Uē made dying sounds.
"Āe! Katahi ka puta tātou i te wai, kua hakihaki tātou…" said Kina.
"Ka rite ki ngā taipō nē…tino harehare te āhua…" said Tē.
"Āe! Rite ki taua weriweri i runga i te tiwi…te Mummy nē!" Uē did a mummy roar.
"Ehara tēnā i te Mummy! He daddy kē tēnā!" said Kina.
"Daddy! Hā! He Mummy kē tērā weriweri," said Uē.
"He aha i karangahia ai he Mummy tērā?" asked Tē.
"Nā Matua te kōrero mō tērā! I kī ia, he rite tonu te nui o te waha o te Mummy ki te nui o te waha o Māmā. Nā reira i karangahia he Mummy tērā," said Kina.
"He tika pea," said Tē.
"Āe! Hamama ana a Māmā, tino nui tōna waha, nē…" Uē laughed.
"Pēnei!" Tē did a big mouth noise.
WHARE PIKITIA
Department store candy counter sounds chimed.
"Whare pikitia! Whare pikitia! Mātaki au i te pikitia," said Parāki.
"Hoihoi Parāki! Kei te titiro mākutu mai ngā tāngata," said Kina.
"Pikitia! Pikitia! Mātaki pikitia!" Parāki chanted.
"Parāki! Ka kinia e au tō tōu!" warned Kina.
"Ka whāki atu ki taku matua," said Parāki.
"Hei aha! Kāore ia i konei!" said Kina.
"Ēngari, ēngari, ka whāki tonu au!" said Parāki.
"Owww! He aha ngā kai e hiahia ana koe?" asked Kina.
"Kai? Mmm! Kai katoa!" said Parāki.
"Parāki! He aha ngā kai?" asked Kina.
"Aaaa, kēnga pahu! Aihikirimi! Tiakarete! Rare! Kia nui!" said Parāki.
"He aha māu?" asked the shopkeeper.
"Aaaa, e rua ngā kēnga pahu. Tētahi te mea nui katoa. Tētahi te mea iti katoa. E rua ngā aihikirimi, tahi he tiakarete, tahi, kāore. Me ngā pākete rare e rua. Tētahi he rahi, tētahi he iti," Kina ordered.
"Tekau mā whā tāra rima tekau hēneti!" said the shopkeeper.
"Anei!" said Kina.
"Kiaora," said the shopkeeper.
"Kēnga pahu nui! Ahikirimi tiakarete! Mmmm!" said Parāki.
"Taihoa Parāki," said Kina.
"Kei hea tāku? Homai tāku!" said Parāki.
"Taihoa! Anei tāu kēnga pahu," said Kina.
"Eeee! Ehara! He iti tēnei. Pīrangi au te mea rahi!" said Parāki.
"Nāku tēnā! He kēnga pahu tonu…" said Kina.
"Eeeee! Hei aha tāu!" said Parāki.
"Anei tāu ahikirimi!" said Kina.
"Tēnei! Ēngari ehara tēnei i te tiakarete!" said Parāki.
"Nāku kē tēnā. He aihikirimi tonu!" said Kina.
"Eeeee! Tinihanga," said Parāki.
"Kei konei āu rare," said Kina.
"Ēngari, kei a koe te mea rahi…" said Parāki.
"Āe! Nāku ēnā! Nā te mea ko au te mea rahi!" said Kina.
"Tinihanga koe! Itiiti noa iho āku!" said Parāki.
"Waimarie koe! He rare tonu āu!" said Kina.
"Eeeee! Mūrere! Nāku ngā moni," said Parāki.
"Hei aha! Ko au kei te tiaki i a koe. Kei a au te kōrero," said Kina.
"Ēngari, nāku te moni. Nō taku pōaka moni," said Parāki.
"Hei aha! Waimarie koe, i whakaae au ki te hari mai i a koe. Koina te utu," said Kina.
"Utu! Tutu! Kutu!" Parāki chanted.
"Kua uru atu au ki roto. Haramai! Hikina hoki tōu ngutu. Kei tirikohu koe," said Kina.
"Kei te haere au…" said Parāki.
"Āe! Whai mai!" said Kina.
"Mātaki pikitia," said Parāki.
"Me mātaki tāua i ngā mahi whawhai nē! Shanghai Noon. Tiōhi!" said Kina.
"Pea!" said Parāki.
"Tēnei o ngā whare, uru atu koe!" said Kina.
"E hē! Kei te haere au, ki tēnei o ngā whare. Mātaki pikitia," said Parāki.
"Ehara tērā pikitia. Tēnei kē! Shanghai Noon!" said Kina.
"Ehara! Heihei omaoma kē," said Parāki.
"Heihei omaoma! Ēngari he mea koretake noa iho tērā!" said Kina.
"Hei aha! He pikitia tonu. He iti taku aihikirimi. Hei aha! He aihikirimi tonu. He iti taku kēnga pahu. Hei aha! He kēnga pahu tonu! He iti aku rare! Hei aha he rare tonu. He heihei te pikitia. Hei aha! He pikitia tonu! Heihei!" said Parāki.
PUNA WAI KAUKAU
Swimming pool sounds splashed all around.
"E pēti ana au, kāore koe e kaha ana ki te ruku mai i te kōkiri teitei katoa," said Tē.
"E kī! E pēti ana au, kāore hoki koe e kaha ana!" said Kina.
"E kaha ana au," said Tē.
"Māu kē e mahi. Nāku i kōrero i te tuatahi," said Kina.
"Eh! Nāu i kōrero i te tuatahi, nā reira, māu e mahi i te tuatahi," said Tē.
"E mataku ana koe nē!" said Tē.
"Mataku ki te aha?" asked Kina.
"Kei mamae koe," said Tē.
"E mataku kē ana ko koe!" said Kina.
"Me kori tāua i a hei tama tū tama. Ko te mea ka piro, māna e ruku mai i te kōkiri teitei," said Tē.
"Āe! Ka piro koe i a au," said Kina.
"Kia rite mai koe," said Tē.
They chanted together: "Hei tama tū tama, tama tū tama, tū tama… Hei tama tū tama, tama tū tama, tū tama… Hei tama tū tama, tama tū tama, tū tama…"
"Uēeeee! Nāku i toa! I piro koe i a au. Māu e ruku mai i te kōkiri teitei," said Tē.
"Kāore au i te mataku," said Kina.
"Tēnā, kia tere. Mahia te mahi!" said Tē.
"Āe! Kei te haere au. Kaua e pēhi i a au," said Kina.
"Kina, koroheke, Kina poroteke!" Tē teased.
"Hei aha tāu!" Kina walked away.
"Piki atu koe ki te mea teitei katoa!" called Tē.
"Kei te piki au…" said Kina.
"Kaua e tiko i tōu tarau…" Tē warned.
"Kei te aha a Kina," asked Uē.
"Kia ora Uē, pai tōu kaukau!" said Tē.
"Āe! Rite tonu te māku o te wai. Kei te aha a Kina," said Uē.
"Kei te ruku ia mai i te kōkiri teitei katoa," said Tē.
"Nē! Kia manawanui ia. He tino wehi taua mahi," said Uē.
"Eh! Pēhea tōu mōhio," asked Tē.
"Kua ruku kē au mai i te mea teitei," said Uē.
"Eh! Kaua e teka," said Tē.
"Kia manawanui ia," Uē called out. "Kia kaha Kina! Kia manawanui!"
"Kia tere koro! E whanga ana māua," said Tē.
"Uuuuuwwww! Kua tae atu ia," said Uē.
"Ana! Kei te kite atu au i ōna karu pūkanakana," said Tē.
Kina emerged. "He teitei rawa!"
"Kia tere! Kua kuia kē māua i te roa o te whanga," said Tē.
"Kei te haere au…" said Uē.
"Kia tere! Kua kuia kē māua i te roa o te whanga," said Tē.
"Kei te haere au…" said Uē.
Kina called out. "He teitei rawa! Kei whati ōku waewae!"
"Kei te aha koe?" asked Tē.
"Kei te heke au ki te kōkiri hahaka," said Kina.
"E hoa! Heihei!" Tē made chicken noises.
"Kei te aha koe Uē?" asked Kina.
"Kei te ruku au!" said Uē.
"Mai i te mea teitei," said Kina.
"Āe! Tino pāreka ki a au. Kōwhete taku puku. Kapakapa taku manawa…" said Uē.
"Kāore koe e kaha ana. He kōtiro koe. He iti hoki," said Kina.
"Uēeeeee! Te Kōtiro kaha katoa! Kōkiri!" Uē jumped.
Splash!
"Uēeee! Kao…." said Kina.
"Yīhā! Tino pareka…" said Uē.
"Tē, kei te pai koe?" asked Uē.
"Tino pai! Kei te mahi anō au," said Uē.
"Tōu kaha!" said Tē.
"Nē!? Māmā noa iho tēnei mahi…ruku mai Kina! Ruku mai!" called Uē.
PAPA TONGAREWA
Department store sounds hummed around them.
"He aha tēnei whare?" asked Uē.
"He papa tongarewa," said Tē.
"He aha tērā?" asked Uē.
"He whare pupuri taonga," said Tē.
"Pupuri taonga? Ēhea taonga?" asked Uē.
"Ngā taonga nō mua," said Tē.
"Pēnei i te aha?" asked Uē.
"Pēnei i ngā taonga a nana kui. Ngā korowai. Ngā hei. Ngā whakakai," said Tē.
"Nē! Pai hoki nē!" said Uē.
"He maha ngā taonga kei konei," said Tē.
"Titiro! Titiro! He aha tēnei taputapu?" asked Uē.
"He pū roa tēnā," said Tē.
"He rerekē te āhua nē rā. He tawhito," said Uē.
"Koina pea te pū o ngā kaupōai," said Tē.
"Mmmm! Kāore au e rata ki ngā pū. He taputapu wehiwehi," said Uē.
"Pai ana ki a au," said Tē. She made gun noises. "Pūhi atu ngā tāngata kino."
"Pēhea ēnei taonga. He aha rā ēnei," asked Uē.
"He kōpere ēnā! He pere hoki," said Tē.
"Mō te pū i ngā kaupōai?" asked Uē.
"Āe pea! Mō te pū rānei i ngā kararehe," said Tē.
"Mō te aha?" asked Uē.
"Hei kai!" said Tē.
"Kai!? I yuk! Mā wai e kai i ngā kararehe," said Uē.
"Tino kūare koe nē! Ia rā, kai ai koe i ngā kararehe," said Tē.
"Ehara!" said Uē.
"Āe! Kai hamapāka koe nē?" asked Tē.
"Āe!" said Uē.
"He mīti kei roto! Nā te kau te mīti," said Tē.
"Nā te kau." Uē made a spewing noise.
"Wiiiii, titiro ki tēnei waka. He waka koroua nē rā," said Tē.
"Āe! He waka tino koroua. Kei konei te whakatangi. Whakarongo," said Uē.
"Kao! Kaua e kōtē…" warned Tē.
The old car horn honked.
"Wīiii! Hatakēhi," said Uē.
The horn honked again.
"Uē!! Kei panaia tāua," said Tē.
"E wai?" asked Uē.
"E ngā tautiaki," said Tē.
"E kore! He tere rawa atu au ki te oma. Pēnei," said Uē.
"Uē! Kāti te oma. Ka panaia tāua," said Tē.
"Haramai Tē, kei konei ngā kakahu tino ataahua," called Uē.
"Oooowww āe! Koina ngā kākahu o ngā kuini me ngā kīngi," said Tē.
"Tino ataahua hoki," said Uē.
"Tino weriweri kē nei ki a au," said Tē.
"He maha ngā panekoti nē," said Uē.
"Āe! Maha rawa. Ka pēhea rā pēnā kei te tino hiamimi koe," said Tē.
Uē giggled. "Oops! Kua tino raru koe nē?"
"Me makere aua panekoti katoa…" said Tē.
"Hei he waka rererangi," said Uē.
"Nē!" said Tē.
"Āe! Titiro. He waka rererangi. I uru pēhea te waka nei ki roto," asked Uē.
"Aua! Mīharo nē!" said Tē.
"He nui rawa mō te uru mā te kūaha," said Uē.
"He nui rawa hoki mō ngā matapihi," said Tē.
"Ēkene, i hikina e rātou te tuanui…hei aha. Kei te kuhu atu au ki roto," said Uē.
"Uē!!! Kao…" cried Tē.
"Titiro mai Tē. Kei te taraiwa au i te waka rererangi," said Uē.
"Uē!!!! Makere mai!!!!" cried Tē.
"Kao. Kei te rere atu māua ki te rangi…ka kite…" said Uē.
"Uē!!!! Kia mau koe i a au, ka kumea tōu taringa," said Tē.
"Ehara koe i taku whāea…brrrrrrrmmmmmm," Uē made plane noises.
TE PAHI
"Kei te haere mai te pahi," said Kina.
"Uē, kei te haere mai te pahi," said Tē.
"He karu ōku, kei te kite au," said Uē.
"Kei a koe te tikiti?" asked Tē.
"Āe!" said Kina.
"Ki te taone koa, mātou e toru," said Kina.
"Ahu atu ki muri," said Tē.
The bus arrived and left. Inside the bus, sounds rumbled.
"Ēngari, pai ki a au, ki te noho ki mua," said Uē.
"Ahu atu ki muri…ināianei!" said Tē.
"Owwww!" said Uē.
"Kia tere Uē! Kaua e mahi pōrearea," said Kina.
"Māku te nohoanga matapihi," said Uē.
The bus travelled on.
"Nīti ki a au ngā pahi," said Kina.
"Ki a au hoki," said Tē.
"Iiiii titiro! He ngaungau tawhito kei runga i taku turu. Kua piri ki taku tarau," said Uē.
"E koe! Koina te utu ki a koe mō tōu mahi uēuē," said Kina.
"Ēngari, kua piri te ngaungau ki taku tarau…" said Uē.
"Tangohia…" said Tē.
"Kāre e tāea, kei te tino piri kē," said Uē.
"Tēnā, tangohia tōu tarau…katahi kua mutu te raru…" said Tē.
"Hoihoi Tē! Waha tete," said Uē.
"Waha uēuē!" Tē replied.
"Tē te, waha tete," said Uē.
"Uē uē, wī wi!" said Tē.
"Kina! Kei te whakatoi mai ia," said Uē.
"Kāti tā kōrua. Pai kare hoki!" said Kina.
The bus rumbled along.
Uē whispered, "Kina! Mō te aha taua aho rā?"
"He aha?" asked Kina.
"Mō te aha te aho roa rā," said Uē.
"Te mea kei te tāwēwē mai?" asked Kina.
"Āe! Mō te aha hoki?" asked Uē.
"Aua!" said Kina.
"Hei aha Uē! Ko te mea kē, kaua e raweke," said Tē.
"Ka aha rā ki te kume au?" asked Uē.
"Aua! Kumea!" said Kina.
"Nē! Me kume e au!" said Uē.
"Āe! Kia kitea ai, ka aha rā," said Kina.
"Kina! Kaua e whakaae kia kumea e ia…" warned Tē.
"He aha ai? Kumea Uē!" said Kina.
"Ka kume au. Ka kume," said Uē.
"Kūmea!" said Kina.
"Anei! Kei te kūmea au," said Uē.
The buzzer sounded.
"Hei! Nā wai te aho i kume," said the driver.
"Kei te titiro ia ki a koe Uē," said Kina.
"Nā wai te aho i kume. Nāu!" said the driver.
"Kei te kōrero ia ki a koe Uē," said Kina.
"Nāku!" said Uē.
"Kāti tōu mahi raweke. Kei panaia koe i te pahi. Koutou ko ō hoa," said the driver.
"Āe!" said Uē.
"E koe! Uēeeeeee! I riria koe," said Tē.
"Tutu! Kaitoa," said Kina.
"I riria a Uē, ueueueueue!" Uē laughed.
WHARE HOKOHOKO
Grocery store sounds filled the aisles.
"Kei te hoko koe i te aha Parāki?" asked Uē.
"Aku taputapu," said Parāki.
"Ēhea taputapu?" asked Uē.
"Mō te whakatika waka," said Parāki.
"Nē! Kei te mōhio koe ki te whakatika i te waka?" asked Uē.
"Āe! Tino mōhio," said Parāki.
"He aha te mate o tōu waka?" asked Uē.
"Pakaru te wīra. Papatahi. Me tīni au," said Parāki.
"Kei a koe tētahi wīra anō?" asked Uē.
"Āe! Kei te kāinga," said Parāki.
"He aha ngā taputapu e pīrangi ana koe," asked Uē.
"Ko tēnei nā!" said Parāki.
"He aha tēnā?" asked Uē.
"He wiri!" said Parāki.
"Mō te aha?" asked Uē.
"Mō te tango i te pū o te wīra," said Parāki.
"Nē! He aha tēnā taputapu?" asked Uē.
"He mauhuri," said Parāki.
"Mō te aha tēnā?" asked Uē.
"Mō te mauhuri i ngā nati o te wīra," said Parāki.
"E kaha ana koe?" asked Uē.
"Āe! Titiro ki aku uaua. Nui nē!" said Parāki.
"Mmmm! Āhua nui! Mō te tangata iti," said Uē.
"Ehara au i te iti," said Parāki.
"Āe! Kia tika au nē! Kua taka kē ō raho," said Uē.
Parāki laughed. "Tino taka!"
"He taputapu anō me hoko e koe?" asked Uē.
"Āe! He hikiwaka," said Parāki.
"Hikiwaka!? Mō te aha tērā?" asked Uē.
"Mō te hiki i te waka," said Parāki.
"Mō te aha?" asked Uē.
"Kia tāea e au te tango i te wīra," said Parāki.
"Owww āe!" said Uē.
"Kei konei ngā hikiwaka. Nā, e pēnei ana te āhua," said Parāki.
"Ēngari he mea iti noa iho tēnā," said Uē.
"Hei aha tēnā. Ahakoa he iti he kaha," said Parāki.
"Nē?" asked Uē.
"Rite ki a au. He iti, he kaha," said Parāki.
"Kei te mōhio tōu pāpā e whakatika ana koe i te waka?" asked Uē.
"Kao!" said Parāki.
"Kei kōhetehia koe," said Uē.
"Ehara! Mihia kētia," said Parāki.
"Mihia!?" asked Uē.
"Āe! Nā taku matua te kī, 'mā wai te wīra e whakatika'. Nā, māku! Māku e whakatika," said Parāki.
"He moni āu hei utu i aua mea rā?" asked Uē.
"Āe!" said Parāki.
"Kei hea? Tino nui te utu o aua taputapu," said Uē.
"Kei a au, kei konei," said Parāki.
"E hia!" asked Uē.
"Rima rau tāra," said Parāki.
"Rima rau tāra! Whakaaturia mai," said Uē.
"Anei! Rima rau tāra," said Parāki.
"Eeeee hoa! He tika tāu. He rima rau tāra tēnā…" said Uē.
"Āe! Mōhio au," said Parāki.
"Tahi noa te mate, he moni takune tēnā, he moni tito noa iho," said Uē.
"Ehara! He moni tūturu kē," said Parāki.
"Nō te kēmu Monopoly taua moni," said Uē.
"He aha tērā? Nā taku tuakana i homai. He moni tūturu kē," said Parāki.
"Kei a koe, ēngari, he tino raru kei te haramai," Uē laughed.
TARAKA PARA
Garbage sounds clattered in the background.
"Kei te aha koe Parāki?" asked Kina.
"Kei te kimi au i taku taonga," said Parāki.
"I roto i te ipu para?" asked Kina.
"Āe! Nā tētahi i whiu ki roto," said Parāki.
"Ēngari, he parapara kei roto. Ka paru koe," said Kina.
"Hei aha! Mā te horoi, ka tika," said Parāki.
"He aha te taonga?" asked Kina.
"Taku motopaika…te mea tere katoa," said Parāki.
"Āe! Motopaika! Motopaika! Kei hea koe?" Parāki called into the bin.
"Kia tūpato," said Kina.
"He teitei rawa te ipu nei. Me piki au," said Parāki.
"Kia tūpato, kei taka atu koe," warned Kina.
"Wiiiii! Kei te kite au. Kei raro katoa. Taihoa, kia toro atu au," said Parāki.
"Kia tūpato," said Kina again.
"Ana koe! Me toro atu au…" Parāki yelled as he fell in.
Something fell with a crash.
"Parāki?! I mea atu ka taka koe ki roto!" cried Kina.
"Muffled from inside: Kua mau i a au! Kua mau i a au!" said Parāki.
"Parāki?! Kei te pai koe," called Kina.
"Muffled: Taku motopaika…tiōhi!" said Parāki.
A truck arrived.
"Wīii! Parāki! Kua tae mai te taraka hari parapara," called Kina.
"Parāki! Taku motopaika! Taku motopaika!" cried Parāki.
"Parāki!!" Kina shouted.
"Kia ora poai!" called the man.
"Parāki!" Kina kept calling.
"Parāki!! Ehara au i te parāki. Whakatoi mai ana koe!" said the man.
"Kao! Parāki!" said Parāki.
"Te whakatoi hoki! Hikina Haki! Kua rite!" said the man.
"Kao! Parāki," said Parāki.
"He aha te mate poai. Me pūtu e au tōu tou ka tika," said the man.
"Ehara! Kei roto a Parāki," said Kina.
"E kī! Kei te whakatoi tonu koe. Haramai koe…māku koe e whakatika," said Parāki.
"Ehara! Kei roto a Parāki," said Kina.
"Parāki??!! Ko wai a Parāki? Tōu ngeru?" asked the man.
"Ehara! Taku hoa!" said Kina.
"Nē! Parāki nika!!" the man laughed.
"Kāore au i te whakateka. Kei roto taku hoa i te ipu para rā. Katia," said Kina.
"Nē!" said the man.
"Āe! Taku hoa a Parāki. Kei roto ia i te ipu para rā. Katia," said Kina.
"Haki! Katia! Haki!" the man called.
"Parāki!" called Kina.
"Āe!" said Parāki.
"Wī! He tamaiti!" said the man.
"I kī au, ēngari, kāore koe i whakarongo," said Kina.
"Pēnei ana au, e whakateka ana koe," said the man.
"Kei te pēhea koe Parāki!" asked Kina.
"Pai ana! Kei a au taku motopaika," said Parāki.
"Makere mai," said Kina.
"Kei a au taku motopaika!" said Parāki.
"Waimarie koe Parāki. Tata papatahia koe e te mihini rā," said Kina.
"Nē!" said Parāki.
"Kei te pai koe poai. Kei te ora tonu koe? Āhua parariko tōu āhua," said the man.
"Āe! Kapi tōu mata i te rihurihu," said Kina.
"Hei aha! Kei a au taku taonga. Taku taonga tino tere," said Parāki, making motorbike noises.
TE PĀORO
Children played nearby.
"Patua Tē! Patua te pāoro kia rere ki tawhiti!" said Kina.
The ball was hit.
"I mahia e koe. I patua. Tiōhi," said Kina.
"Kei te tino rere atu…" said Uē.
"Wīiii, titiro…." said Parāki.
"Titiro…" said Kina.
Glass broke.
"Ooooow! Tē! I pakaru e koe te wini o taua whare…" said Uē.
"Pakaru katoa!" said Parāki, making glass breaking sounds.
"Nāu te hē Kina. I mea mai koe kia kaha au ki te patu i te pāoro…" said Tē.
"Kaua e whakahara mai ki runga i a au…nāu i mahi!" said Kina.
"Koina te whare o te koroua pūhutihuti," said Uē.
"Āe! Koroua weriweri," said Parāki.
"He tika Tē. Koina te whare o Koro Kōhuru!" said Kina.
"He aha ia i tapaina ai ko Koro Kōhuru?" asked Tē.
"Kāore anō koe kia rongo?" asked Uē.
"E hē!" said Tē.
"E whā ngā tamariki nāna i kai," said Uē.
"E, kaua e tito," said Tē.
"Tuturu Tē! E whā ngā tamariki kua patua e ia hei kai māna," said Kina.
"Nā wai i kī?" asked Tē.
"Kei te mōhio ngā tāngata katoa," said Uē.
"Tuturu Tē! Koro Kōhuru! Iiiiii wetiweti!" said Parāki.
"I aha rātiā ngā tamariki rā," asked Tē.
"Kōrero Kina. Māu e kōrero," said Uē.
"I uru ngā tamariki ki roto i tana iāri ki te tiki i tō rātou manu aute. Kāōre rātou i kitea anō," said Kina.
"Koina noa iho," said Tē.
"Kao! I rongo ētahi i ngā tamariki e hamama ana. E tino uē ana. Me te koroua e pukuriri ana," said Kina.
"I tae ngā pirihimana! Ēngari," Uē made a slit throat sound. "Tūreiti rawa. E ngaro ana ngā tamariki."
"Nē! Tuturu!" said Tē.
"Āe! Tuturu! Koroua weriweri! Kiriweti!" said Parāki.
"Hei aha! Kei te haere au ki te tiki," said Tē.
"Kao Uē! Ka patua koe," warned Uē.
"Kaua e haere Tē! He tūturu ngā kōrero!" said Kina.
"Hei aha! Kāore au i te mataku," said Tē.
"Tē! Hoki mai!" called Uē.
"Kāore au e roa!" Tē yelled back.
"Me aha tātou?" asked Uē.
"Me karakia! Kua hemo a Tē!" said Parāki.
"Me whai i a ia. Kei te whai atu au…Tē…taihoa ake!" said Kina.
"Ehara au!" said Parāki.
"Me au!" Uē yelled. "Ka noho tonu māua i konei."
Tē whistled as she walked. "Kei a au te pāoro."
"Nē!" said Kina.
"Titiro!" said Tē.
"Wiiii! Ēngari, i pēhea? Pēhea hoki te koroua!" asked Kina.
"Kāore au i kite i a ia! Tiki noa atu au i te pāoro," said Tē.
"Nē!" said Kina.
"Āe! Māmā noa iho. Mea atu au, kāore au i te mataku…" said Tē.
"Hei! Kōrua. Kei a Tē te pāoro. I tiki noa atu ia…" said Kina.
"Kei te pai koe! Kei te pai koe Tē…" said Uē.
"Tē ay! Taku hoa tino toa. Tē!" said Parāki.
"He tika a Parāki. He tino toa koe. Me kōrero ki ngā tāngata. Tē, te kōtiro nāna a Koro Kōhuru i raru ai," said Kina.
"Āe! Tē, taku tino hoa…" said Uē.
MĪHINI HOROI KĀKAHU
"Kei te horoi au i ōku kākahu," said Tē.
"Horoi? Pēhea?" asked Uē.
"Mā te mihini nei. Mā te mihini horoi kākahu," said Tē.
"E mōhio ana koe ki te whakahaere?" asked Uē.
"Āe! Māmā noa iho," said Tē.
"He maha rawa atu ngā pātene," said Uē.
"I mātaki au i taku whāea," said Tē.
"He aha ngā kākahu kei te horoia," asked Uē.
"Ēnei nā! Titiro. Tōku tarau. Tōku hāte. Ōku tōkena," said Tē.
"Puuuuu! Tino haunga ō tōkena," said Uē.
"Āe! He tino waewae tiāmu nē," said Tē.
"E pēhea ana te whakahaere?" asked Uē.
"Pēnei. Hikina te kāwara. Purua atu ngā kākahu ki roto," said Tē.
"Kei a koe he hopihopi," said Uē.
"Āe! Kei konei. Kei tēnei pouaka. Ringia atu te hopi," said Tē.
"Kia tino rahi pea te hopi, kia pūhake mai ngā mirumiru," said Uē.
"Tōu tamariki hoki. He mahi haututū noa tērā," said Tē.
"Owww! Maroke koe. Pai ana ki a au ngā mirumiru," said Uē.
"Ka mutu te ringi atu i te hopi, katia te kāwara, nā, kua rite," said Tē.
"Pēhea ana ngā pātene," asked Uē.
"Āe! Taihoa hīkaka. Pēhia tēnei pātene i te tuatahi mō te hiko," said Tē.
The button was pushed and the machine powered up.
"Kei te mōhio koe kei te aha koe? Kei pohū te mihini," said Uē.
"Ehara. Kotahi noa te mea ka pohū, ara, ko ō roro," said Tē.
"Nē! Ka pohū ōku roro?" asked Uē.
"Tāma! Tōu kūare. Me pēhi i tēnei pātene mō te wai. Me pēhi i tēnei mō te wai mātao, tēnei nā mō te roa o te horoi, katahi tēnei kia tīmata…" said Tē.
The washing machine rumbled.
"Wiiii! Kua tīmata…" said Uē.
"Āe! He mōhio au nē!" said Tē.
"Tino mōhio!" said Uē.
A dog barked.
"Kia ora hongi? Kei te pēhea koe?" asked Uē.
"Hongi, haere mai. Haere mai!" called Tē.
"Puuuu! Āhua haunga ia," said Uē.
"He tika! He haunga hamuti," said Tē.
"Āe! Titiro. Kapi tana waero i te tūtae," said Uē.
"Iiiiiii! Hongi. I aha koe? I noho koe i roto i te rokeroke," said Tē.
"Horoia ia," said Uē.
"Kāore au i te horoi i te hamuti," said Tē.
"Mā te mihini pea," said Uē.
"Mihini?!" asked Tē.
"Āe! Purua ia ki roto i te mihini. Mā te mihini ia e horoi," said Uē.
"Tino tika koe. Hongi, me horoi au i a koe. Kei te pīrangi horoi koe?" asked Tē.
"Kāti te mihini," said Uē.
The machine shut off.
"Haramai Hongi. Ki roto koe," said Tē.
Hongi cried.
"He aha hongi. Kei te horoia koe. He haunga koe," said Uē.
"Kaua e uēuē. He pai tēnei mahi. Ka mā koe," said Tē.
"Ka kakara hoki," said Uē.
"Taihoa! Pēhea ōku kākahu?" asked Tē.
"He aha?" asked Uē.
"Ka pā pea te hamuti ki ōku kākahu!" said Tē.
"Nē!" said Uē.
"Āe! Ka paru ōku kākahu," said Tē.
"Iiiiiii! Waewae tiāmu. Tarau tikotiko," said Uē.
"Kei te kati au," said Tē.
The machine shut off again. Hongi kept crying.
"Nōu te hē Hongi. Punua kuri paruparu. Kua paru i a koe ōku kākahu," said Tē.
"He aha Hongi. Hei aha ia. Kei te pai koe! Tino hatakēhi tōu āhua. He hopihopi," Uē laughed. "Waewae tiāmu. Tarau tikotiko," she laughed again.
MATAHEU
"Kua kite koe i tētahi o ēnei Tē?" asked Kina.
"E hē! He aha tēnā!" said Tē.
"He heu," said Kina.
"Heu? He aha tērā?" asked Tē.
"He heu! Mō te heu i ngā huruhuru," said Kina.
"Huruhuru?" asked Tē.
"Āe! Ngā huruhuru o te mata. Pēnei," said Kina.
An electric razor buzzed.
"He aha taua pūoro?" asked Tē.
"Nō te taputapu nei," said Kina.
"Pēhea te whakamahi?" asked Tē.
"Homai tōu ringa," said Kina.
"Kao! Mō te aha?" asked Tē.
"Kia rongo koe," said Kina.
"Māu e mahi i te tuatahi," said Tē.
"Pēnei! Nā, He paku ngāoko. Homai tōu ringa," said Kina.
"He ngāoko?" asked Tē.
"Āe! Homai tōu ringa, kia rongo koe," said Kina.
"Ka mamae?" asked Tē.
"Kao. Ka ngāoko kē," said Kina.
"Anei, ēngari, kia tino māmā noa iho," said Tē.
The razor buzzed.
"Ana! He ngāoko nē," said Kina.
"Āe! Kāore i te mamae nē!" said Tē.
"Mō te heu i ngā huruhuru pahau tēnei mea," said Kina.
"Ēngari, kāore ō huruhuru pahau," said Tē.
"Āe! Mōhio au! Kāore au i te kōrero mō ōku huruhuru," said Kina.
"He aha kē rā?" asked Tē.
"Kei te heu au i a Tete," said Kina.
"Tete! Tāu ngeru?" asked Tē.
"Āe! Taku tori," said Kina.
"He aha ai?" asked Tē.
"Nā te mea he huruhuru rawa ia. He tāwēwē ngā huruhuru ki runga i tōna kanohi," said Kina.
"Mmmm! Tika koe. He tino huruhuru tōu ngeru," said Tē.
"Tete! Tete! Haramai!" Kina called, making kiss sounds. "Ana koe! Hara mai."
The cat purred.
"Me heu au i tōu mata. Me heu au i a koe!" said Kina.
The razor buzzed again.
"Pupurihia ia Tē! Kia tūpato! He tino hae ōna matihao," said Kina.
"Haramai Tete! Kaua e mataku. Kei te whakatika māu i tōu kanohi," said Tē.
The cat cried.
"Kaua e tangi! He pai kē tēnei mahi," said Kina.
"Kua tīmata au," said Kina.
The razor buzzed on.
"Kia tino mau ia Tē. Kei te kōroiroi haere ia," said Kina.
"Kei te pai tori. Kāre koe e mamae," said Tē.
"Titiro ki a koe Tete. He tino ataahua koe," said Kina.
"Kei te kitea tōna mata nē," said Tē.
"Titiro ki roto i te whakaata. Ko koe tēnā. He ataahua nē," said Kina.
"Kia haere tāua ki waho nē. Ka kite Tete. Tino pai tōu āhua," said Tē.
"Ataahua koe Tete. Ka kite i a koe," said Kina.
Matua called out. "Taku mata heu. Nā wai i raweke taku mataheu."
Whāea screamed. "Tete! Kua aha rātiā koe. Tōu mata. Owwww Tete!"
NGĀ MANU
Children played in the park.
"Papa tākaro!" said Tē.
"Papa korikori!" said Kina.
"Papa pārekareka!" said Uē.
"Papa!" said Parāki.
"He aha te taputapu tino pai ki a koe Kina," asked Tē.
"Ko te mōrere. Pāreka ki a au te tārere atu me te tārere mai. Tiōhi. Tēhea te mea rawe ki a koe?" asked Kina.
"Ko te pīoioi. Ki runga, ki raro, ki runga, ki raro," said Tē. "Tēhea te mea rawe ki a koe Uē?"
"Ko te pōtae wīti. Hurihuri haere, tukituki. Hurihuri haere, tukituki!" said Uē. "Pēhea ki a koe Parāki?"
"Ko te manu…" said Parāki.
"He aha?" they all asked.
"Ko te manu…" said Parāki again.
"Ko tēhea taputapu tērā?" asked Tē.
"Ko te manu eh! Manu…" Parāki made chicken sounds.
"Kāore i konei he heihei," said Uē.
"Manu…" Parāki made bird sounds.
"Kei hea?" asked Tē.
"Kei kō nā!" said Parāki.
"He aha te tikanga Parāki?" asked Uē.
"Mātaki. Pēnei! Manu manu haere mai, māku koutou e whai, yīhā!" said Parāki.
Birds chirped.
"Parāki ay!" Tē laughed. "He whai manu tana mahi."
"Kia tūpato Parāki. He manu tete tete aua manu," said Kina.
"Kua haere au ki te pōtae wīti…" said Uē.
"Ki te pīoioi au…" said Tē.
"Ka mōrere au…" said Kina.
Parāki made chicken sounds. "Manumanu anuanu…kei te whai au i a koe…"
Ducks quacked.
"Kia rite manu mā, kei te whai a au i a koutou, iahaha!" said Parāki.
"Parāki! Waihotia ngā manu! Kei te whakamataku koe i a rātou," said Kina.
"Haere mai ki konei ki te kori. Tino pai te pōtae wīti," said Uē.
"Kao! Mataku ana au! Mataku!" said Parāki.
"Haere mai ki tēnei taonga Parāki. Tino pai te pīoioi, ki runga, ki raro, pīoioi!" said Tē.
"Kao! Mataku ana au! Mataku!" said Parāki.
"He tino pai tēnei taonga. Haere mai koe ki te mōrere. Ka rere koe rite ki te waka rere rangi. Haere mai," said Kina.
"Kao! Mataku ana au! Mataku!" said Parāki.
"Parāki tangi weto. Parāki meme meme!" said Tē.
"Mahi manu kē au," said Parāki.
"Haere mai manu mā," Parāki made chicken sounds.
"Ehara ēnā i te heihei Parāki. Tino rori koe!" said Tē.
Parāki made more chicken sounds. "Haere mai rakiraki. Kei te whai au i a koutou!"
Ducks squawked.
"Kia tūpato koe!" warned Tē.
Parāki screamed. "Waaaaahhhhhhhh!"
"He aha tērā!" asked Uē.
"Ko Parāki! Kua raru ia," said Tē.
"He aha? He aha?" asked Kina.
"Wiiiiiii! Titiro!" said Tē.
"Waaaaaaaaahhhhhhhhhh!" Parāki screamed.
"Kei te whai ngā rakiraki i a ia!" Tē laughed.
"E hoa Parāki! E oma e oma! Kei ngaua koe e te rakiraki," Kina laughed too.
"Rakiraki weriweri!" Parāki screamed.
"Parāki pā rakiraki! Parāki pā rakiraki!" Tē laughed.
TE WHARE KŌHURU
Dental sounds whirred in the background.
"Kina Paraone. Kei te rite te pou niho. Whai mai koe i a au," said the woman.
The door squeaked.
"Kuhu mai e tama. Kei te pēhea koe?" asked Niho.
"Kei te pai," said Kina.
"He aha te mate?" asked Niho.
"Kei te mamae tētahi o ōku niho. Te mea o muri rawa," said Kina.
"E hia te roa e mamae ana?" asked Niho.
"Nō tērā wiki. I te kai au i tētahi mea, katahi au i rongo i te mamae," said Kina.
"Noho mai i runga i te turu. Huakina mai tōu waha. Kia whānui. Mmmmm. Ko tēhea te mea e mamae ana. Tēnei," said Niho.
"Kao (muffled)," said Kina.
"Tēnei rānei?" asked Niho.
"Āe, tēnā! Mamae. (muffled)" said Kina.
"He mamae tēnei?" asked Niho.
"Āe! Tino kino! (muffled)" said Kina.
"Mmmmmm! Kua taka mai te whakakīnga. Kua pirau te take pūniho. Ēngari, kei te pai, kei a au te rongoa. Nō te pirau rawa o te pūniho me tango te niho. Kei te mārama koe?" asked Niho.
"Āe! (muffled)" said Kina.
"Taihoa ake kia tīkina e au taku kuku," said Niho.
"Kuku?!" asked Kina.
"Āe! Mō te huti ake i tōu niho," said Niho.
"Huti?!" asked Kina.
Niho laughed. "Ehara! E kume ana au i tōu waewae."
"Ka aha kē koe?" asked Kina.
"Ka weroa te pūniho ki te rongoa whakamoe. Kia kore ai koe e rongo i te mamae," said Niho.
"Ka weroa au ki te ngīra?" asked Kina.
"Āe! Ēngari, poto noa te mamae. Pēnei i te timo pī," said Niho.
"Timo pī!! Ēngari he mamae tērā!" said Kina.
"He aha kē rā? Me tango noa au i te niho ki taku kuku?" asked Niho.
"Kao!" said Kina.
"Me whakamoe rānei e au?" asked Niho.
"Whakamoe!" said Kina.
"Takoto anō! Nā, kei konei te ngīra," said Niho.
Kina made a small cry. "Kāre au e rata ki ngā ngīra."
"Kia kaha! Kopi ō karu kia kore ai koe e kite mai," said Niho.
Kina cried. "Kāre au e pīrangi!"
"E tama! Kaha kē atu ngā kōtiro i a koe! Kia kaha," said Niho.
"Māmā! (crying). Owwww! Ow! Owwwww! He timo…." said Kina.
"Hoihoi e tama! Te whakamā hoki," said Niho.
Kina kept crying.
"Kāore e roa ka mutu," said Niho.
"Waaaaaaaahhhhhhhh!" Kina wailed.
"Mā taku taputapu nei, ka tangoa te niho. E tau e hoa. Kei te kō-oreore haere koe," said Niho.
"Māmāääääääää! Wääääääähhhhh!" Kina cried.
"Nā, pupurihia te niho. Āta tangohia. Katahi ka tino pai koe. Ana! Kua mutu! Inumia te wai nei. Horoia tōu waha," said Niho.
Kina kept crying as she rinsed.
"Nā! Kua mutu. Titiro mai ki tōu niho! Tino kino te pirau!" said Niho.
"Ko taku niho tēnei. Iiiiiiiiiyuk. Tino kino te āhua nē," said Kina.
"Kua mutu koe e hoa. A te wiki e heke nei, hoki mai koe kia tirohia anō e au," said Niho.
Kina came out. "Titiro! Weriweri te āhua o taku niho nē."
"I mamae?" asked Tē.
"Naaahhh! Pai noa iho," said Kina.
"I tangi koe," said Uē.
"Tangi! Ehara! Pai kē au! Tīkina e te pouniho tana kuku, huti noa ake i taku niho. Kāre au i paku aha. Mīharo ana te pouniho!" said Kina.
"Iiiiiiiii! Mataku ana au. Ko te whare kōhuru tērā. Uuuuuuwwww! Mataku," said Uē.
RŌNAKINAKI
Carnival sounds rang out.
"Te mutunga o te kōpere!" said Kina.
"Te wāhi pārekareka!" said Tē.
"Te wāhi kai rare!" said Uē.
"Kai rare! Koina noa iho tāu?" asked Kina.
"Āe! Tino reka ki au te rare māwhero. Te mea rewa noa i roto i tōu waha," said Uē.
"He reka hoki ki a au," said Tē.
"Āe! He reka. Ēngari, he maha noa atu ngā mahi pārekareka o tēnei wāhi," said Kina.
"Hei aha! Kei te haere au ki te hoko rare," said Uē.
"Me au! Hara mai Kina. Hoko rare," said Tē.
"Kei te whai au. Ēngari kaua tātou e whakapau i ā tātou herengi. Kei te pīrangi eke au ki runga i te rōnakinaki," said Kina.
"Āe! Hara mai, hoko rare," said Tē.
"Mmmmmmm! Reka nē!" said Uē.
"He hāpiripiri!" said Kina.
"Ēngari he reka tonu," said Tē.
"Kei te hawa au," said Kina.
"Ehara au!" said Uē.
"Kua āhua whiu hoki au," said Tē.
"Kei te hoko au i tētahi anō," said Uē.
"Uē! Ka pau ō moni," said Kina.
"Kao! Tekau tāra tonu kei a au!" said Uē.
"Kia tere! Kia haere tātou ma runga te rōnakinaki," said Kina.
"Kei te pīrangi ngau mai kōrua i taku rare," said Uē.
"Kao! Kua whiu au! Kua hawa!" said Kina.
"Kei te pai! Kua kī au," said Tē.
"Mmmmmm!" said Uē.
"Kia tere Uē. Kainga tāu rare, kia wātea ai ō ringa mō runga i te rōnakinaki," said Kina.
"Āe! Titiro! Tahi noa te horonga," Uē gulped.
"Uē! Tōu mahi poaka hoki," said Kina.
"Kei te rite tātou?" asked Tē.
"Āe!" said Uē.
"Rōnakinaki! Yīiiiiiihaaaaaaaa!" Kina cheered.
"Wiiiiiiiiiii! Kei te kōwhete te puku. Kei te pai koe Uē!" said Tē.
"Āhua! He mataku nē!" said Uē.
"Rōnakinaki! Yīiiiiiihaaaaaaaaaaaaaa!" Kina screamed.
"Kei te huri rauna," Tē screamed.
"Tiōhi!" said Kina.
"Kei te huri rauna anō. Pupuriki! Aaaaaaaahhhhh!" Tē screamed.
"Rōnakinaki!" Kina yelled.
"Kia mau Uē! Kei te tino tere te heke atu……" Tē screamed.
"Kei te mate taku puku….mate….māmae…." said Uē.
"Ka mau te wehi!" said Kina.
"Kia tūpato! Kei te rūaki au…." Uē made sick sounds.
"Yuuuuukkkkkkkkkkk! Rūaki! Uē! Huri atu koe….poaka!" said Tē.
"Owwwwwww!" Uē groaned.
"Rōnakinaki….rūakiaki…Uē rūakiaki, yīiiiiiihaaaaaaaaa!" Kina cheered.
TE MOTOPAIKA
A motorbike arrived and stopped.
"Homai te mauhuri," said Uē.
"Tēnei?" asked Kina.
"E hē! He kuku tēnā. Te mauhuri…" said Uē.
"Tēnei?" asked Kina.
"Āe! Homai," said Uē.
"E mōhio ana koe kei te aha koe?" asked Kina.
"Āe! Kei te whakatika au i taku motopaika," said Uē.
"Motopaika! He paihikara noa iho tēnā," said Kina.
"Ehara ki a au. Ko taku tino motopaika tēnei," said Uē.
"Eh! Katahi anō koe i ako ki te eke," said Kina.
"Hei aha! Kua tino tohunga au ināianei," said Uē.
"E tango ana koe i ngā wīra mō te aha?" asked Kina.
"He wīra whakaako ēnei wīra. Kua mutu taku mahi ako. Kua rite au," said Uē.
"Rite mō te aha?" asked Kina.
"Mō te heke i te puke," said Uē.
"Heke i te puke?!" Kina was shocked.
"Āe!" said Uē.
"Eh! Kāore e tāea e au. E kore kē nei e tāea e koe," said Kina.
"Nē! Kāore e roa ka kitea," said Uē.
"Tuturu! Kei te heke koe i te puke?!" asked Kina.
"Āe! Tino tere taku motopaika. Ka pakeke au, ko taku mahi, he eke motopaika," said Uē.
"Taku mōhio, ka mate koe," said Kina.
Crash sound.
"Eh! He heihei noa iho koe! Kei te mataku koe," said Uē.
"Me mataku koe ka tika!" said Kina.
"Ana! Kua mutu! Hei aha ngā wīra whakaako nei. Kua rite au ki te eke motopaika," said Uē. She made starting motorbike sounds.
The motorbike started.
"Uē, kei te mōhio koe kei te aha koe?" asked Kina.
"Āe! Kei te heke au i te puke," said Uē.
"Ēngari, titiro ki te puke. He tino poupou," said Kina.
"Āe! Tika! Nā reira, ka tino tere taku haere," said Uē.
"Ēngari, ka tuki koe," said Kina.
"Hei aha! Kei a au taku pōtae māro. Aku karapu. Aku tauārai turi," said Uē.
"Ēngari…" said Kina.
"Tikina tōu motopaika," said Uē.
"E kore! Me tiki kē au i te waka tūroro, mōu!" said Kina.
"Heihei!" Uē made chicken sounds.
"Pai kē te heihei i te pīkaokao whakahīhī," said Kina.
"Kua rite au. Pōtae kei te mau. Karapu kei te mau. Tauārai kei te mau. Uē, kei te mau. Ka kite Kina…toru, rua, tahi, tukuna…" said Uē.
The motorbike left.
"Uē….!" called Kina.
"Puke poupou, Uē werowero! Yīīīīīīīhāaaaaa!" Uē cheered.
"Uē!" Kina cried.
The motorbike passed.
"Tiōhiiiiii!" said Uē.
"Uēeeeeeee! Kei te pai koe? Kei te ora tonu koe? Uē! Kei te ora tonu koe!" called Kina.
"Tiōhiiiiiiii! Taku motopaika," said Uē.
"Kei te pai koe Uē!" said Kina.
"Āhua! Kei te āmio haere tonu ngā whetū!" said Uē.
"Titiro ki te pōtae! Kua wāhia!" said Kina.
"Tūmeke Kina. I rongo au i te ihi…i kite koe i a au. I kite koe i te tere o taku haere…?" asked Uē.
"Titiro," said Kina.
"Tino waimarie koe," said Kina.
"Waimarie! Hei aha tāu! Kei te heke anō au," said Uē.
"Anō!?" Kina was shocked.
"Āe! Kei te heke anō…" said Uē.
The motorbike started again.
MĪHINI INU
Coffee shop sounds murmured around them.
"Kei te pīrangi inu reka koe?" asked Tē.
"Kao! He inu wera māku. He kawhe!" said Kina.
"Kawhe! Mā ngā pakeke te kawhe!" said Tē.
"He pakeke au. Pakeke atu i a koe!" said Kina.
"Eh! Tikina…kei a koe!" said Tē.
"Mā te mihini nei e whakamahi," said Kina.
"Te mihini nei! Pēhea tōu mōhio," asked Tē.
"Nā te mea e tāea ana e au te pānui. Nā, panuitia! Mihini Kawhe!" said Kina.
"E mōhio ana koe ki te whakahaere?" asked Tē.
"Āe! Pai noa iho!" said Kina.
"E hia te utu?" asked Tē.
"Rua tāra!" said Kina.
"Kei a koe!" said Tē.
"Āe! Taihoa, kia pānui au i ngā kōrero. Whakatauria he kapu i raro i te kōrere. Purua tētahi rua tāra ki roto. Whiria te momo kawhe e pīrangitia ana. Pēhia te pātene. Tiaki kia mutu te mihini. Ana, he pai, he māmā!" said Kina.
The coffee machine whirred.
"Kei konei ngā kapu. Whakatauria tētahi. Kei konei taku rua tāra. Purua ki roto. Pēhia te pātene mō te kawhe me te miraka. Ana. Tiaki kia mutu te mihini. Ana, kāore he raru!" said Kina.
"Te pai hoki nē rā!" said Tē.
"Titiro! Kei te toroti mai te inu. Tiōhi nē! Kia kaha, rere tonu, kia kī taku kapu. Kei te rere tonu, kei te rere tonu. Kī ana taku kapu," said Kina.
"Titiro! Kei te rere tonu te inu. Kei te pūhake…" said Tē.
"Ay! Wiiiii! Tika koe. Hei aha. Tikina tētahi kapu anō! Me whiwhi inu kawhe anō tāua. Waimarie nē hā!" said Kina.
"Tangohia tāu," said Tē.
"Titiro! He kapu kawhe tuarua," said Kina.
"Kina! Kei te rere tonu te kōrere," said Tē.
"Kei te pai. Tikina he kapu tuatoru," said Kina.
"Kei te pakaru te mihini," said Tē.
"Pakaru! Me aha tāua!" asked Kina.
"Tikina tōu inu, kia tere. Waihotia te mihini," said Tē.
"Ēngari, titiro. Kei te kaha haere ake te rere o te kōrere," said Kina.
"Wiiiiiiii! Kina! Nāu pea i whakapakaru ai," said Tē.
"Nāku! Ehara! Haere ki te kōrero ki te tangata," said Kina.
"Māu kē! Nāu i whakapakaru," said Tē.
"Kāore au i whakapakaru," said Kina.
"Hei! Kōrua! Kei te aha kōrua," said the man.
"Kua pakaru te mihini! Kei te rere tonu mai te inu…pūhake mai…" said Kina.
"He pura koe! Kua pakaru te mihini. Nā, titiro ki te pānui rā. Kua pakaru tēnei mihini. Waihotia!" said the man.
"Eh! Kina! Kāore koe i pānui i tērā kōrero," said Tē.
"Kāōre au i kite," said Kina.
"Whakarongo. Kei te rarā haere te mihini," said Tē.
"He auahi kei te puta mai i muri," said Kina.
"Ka pohū," said Tē.
"Neke atu kōrua," said the man.
"Kina! Nāu! Owwwwwwww! Nāaaaaauuuu!" cried Tē.
"Tā kōrua mahi! Kua tino pakaru te mihini ināianei!" said the man.
The machine banged and exploded.
"Owwwwwwww Kina! Nāaaaaauuuu i whakapakaru!" cried Tē.
TE WAKA RERERANGI
"Tino ataahua tōu wakarererangi nēi Uē!" said Tē.
"Mmmm! Nā taku matua i hoko…" said Uē.
"He āhua rahi hoki nē!" said Tē.
"Āe! Hāwhe mita te roa o ngā parihau. Hāwhe mita te roa o te tīnana," said Uē.
"He aha tēnā taputapu kei a koe?" asked Tē.
"He momo rorohiko mō te whakahaere," said Uē.
"Nē! E pēhea ana tana whakahaere?" asked Tē.
"Aua! Pēhi te pātene nei, katahi ka tīmata te uruuru ki te huri haere. Katahi ka rere te wakarererangi," said Uē.
"Pēhea te pinihini?" asked Tē.
"Kāore he pinihini. He hiko kē," said Uē.
"Oow!" said Tē.
"Nā, pupurihia te waka. Kia mau pēnei. Pupurihia te tīnana. Kia tūpato koe mō te uruuru," said Uē.
"Me pēnei te pupuri," said Tē.
"Āe! Āta mau. Ka rongo koe i te uruuru e huri tere ana, tukuna," said Uē.
"Me whiu e au?" asked Tē.
"Paku whiu! Tukuna noatia!" said Uē.
"Mātaki mai. Kei te tika au," said Tē.
"Āe! Kei te rite koe?" asked Uē.
"Āe!" said Tē.
"Kaua e wareware. Tukuna noatia. Kei te pēhi au i te pātene. Kia rite. Toru, rua, tahi…pēhia," said Uē.
The model airplane started.
"Kei te hurihuri te uruuru," said Tē.
"Tiaki kia tino tere rā anō te huri," said Uē.
"Kei te rite? Kei te rite?" asked Tē.
"Tata. Kia rite, kia rite, tukuna…" said Uē.
"Tukuna…" said Tē.
"Ana! Tino pai. Kei te rere…" said Uē.
"Wiiiii! Kei te rere!" said Tē.
"Mātakina! Mā te pou nei, e whakahaere…huri katau…" said Uē.
"Kei te huri ki te katau…" said Tē.
"Huri maui…" said Uē.
"Tiōhi, kei te huri ki te maui," said Tē.
"Rere wiriwiri haere…" said Uē.
"Kei te wiriwiri…" said Tē.
"Rere whakarunga, rere whakararo, rere āmio haere…" said Uē.
"Māku e taraiwa? Māku?" asked Tē.
"Āe! Kia mau te pounuku nei. Kei a koe?" asked Uē.
"Āe!" said Tē.
"Nā taraiwahia!" said Uē.
"Yippppeeeeeee! Kei te taraiwa au…" said Tē.
"Whakahuri katauria…" said Uē.
"Ki te katau, ki te maui, ki runga, ki raro…." said Tē.
"Kia tūpato mō taua rākau…kia tūpato…kei tuki…." said Uē.
"Miti tore…" said Tē.
"Hei, kei kora a Kina…" said Uē.
"Kina! Titiro! Kei te taraiwa au i te wakarererangi," said Tē.
"Whāia ia Tē! Whāia!" Uē laughed.
"Kina! Titiro. Ka whai au i a koe!" said Tē.
"Huuuuuwi! Tata pātuki koe i tana mahunga," Uē laughed.
"Anō nē!" Tē laughed.
"Kia tūpato! Kei te riri tana āhua," said Uē.
"Kei te aha kōrua. Kai a te ahi mā!" said Kina.
"Titiro, kua taraiwahia i waenga i ōna waewae," Tē laughed.
"Tūmeke Tē! He tino kaitaraiwa koe. Anō! Anō!" said Uē.
"Kōrua! Kāti! Waihotia au!" said Kina.
Uē and Tē laughed loudly.
TE MATIMATI
Water ran in the sink.
"E tāea ana e koe tēnei mahi?" asked Tē.
"He aha?" asked Kina.
"Me pēnei tāu rare. Whakatauria ki runga i tēnei tōpito o tōu arero. Whātero haere! Pēnei! Nā!" Tē made whātero sounds.
"Āe! E kaha ana au. Mātaki. Nā!" Kina made whātero sounds.
"Anō! Ēngari, kia tere ake!" Tē made more sounds.
"Wiiiii! Kua taka taku rare!" said Tē.
The lolly dropped into the sink.
"Iiiii! Kua taka atu ki roto i te oko horoi," said Kina.
"Kei te pai!" said Tē.
"Waihotia! Kua paru," said Kina.
"E hē! He mā te oko horoi. Kei hea koe rare? Eeeehhh! Kua mau ki roto i te putanga wai," said Tē.
"Waihotia! He paru!" said Kina.
"Kao! Kei te pīrangi tonu au. Kua tino mau. Taihoa! Tata mau i a au! Owwww! Taku mati!" cried Tē.
"He aha?" asked Kina.
"Kua mau taku mati i roto i te putanga," said Tē.
"Kumea!" said Kina.
"Kei te kumea au. Ēngari kua tino mau," said Tē.
"Kia kaha! Kumea!" said Kina.
"Kāore e tāea! Kei te tino mau," said Tē.
"Kei te pai! Kei a au te whakatika," said Kina.
"He aha?" asked Tē.
"Taihoa koa!" said Kina.
"Kei te aha koe?" asked Tē.
"Kei te tiki au i te…NAIHI," said Kina.
"Naihi?!" asked Tē.
"Āe! Mō te tapahi i tōu matimati," said Kina.
"Kao!" said Tē.
"Kei a au te naihi kokoi. Naihi! Kokoi! Tapahia!" Kina made slit throat sounds.
"Kina! Kāti tāu!" said Tē.
"Kumea ake! Ki te mau tonu, māku e tapahi," said Kina.
"Kao! Kei te tino mau tonu," said Tē.
"Koia! Māku e tapahi," said Kina.
"Kina!" cried Tē.
"Tapahia kia toroti mai te toto. Ripia, hahaea, tapahia iahaha!" said Kina.
"Kina! Ka kōrero au ki tōu matua," said Tē.
"Tapahia!" said Kina.
"Ka kōrero au…!" said Tē.
"Hei aha tāu! Kei a au te tikanga. Mā te hopi tōu mati e whakawātea," said Kina.
"Hopi?" asked Tē.
"Āe! Pania tōu mati ki te hopi, kia pai ai te māreti mai," said Kina.
"Ooowww! Āe! Tika!" said Tē.
"Kei konei te hopi. Whakamākutia ki te wai," said Kina.
The tap ran.
"Nā! Kumea ināianei," said Kina.
"Kei te mau tonu," said Tē.
"Me tapahi nē?" asked Kina.
"Kao! Hopia anō taku mati," said Tē.
"Ana! Pēhea ināianei?" asked Kina.
"Tino māreti ināianei. Āe. I paku neke. Oooowwwwwwch! Kua puta! Kua puta taku mati," cried Tē.
"E koe! I mea atu au, waihotia taua rare. Kaitoa!" Kina laughed.
WĀHI HANGAHANGA
Bulldozers and trucks rumbled.
"Tino rawe ki a au te tarākihana," Uē made tractor sounds.
"Ko te taraka hari te mea nīti ki a au," Kina made truck sounds.
"E pai ana ki a au te taraka whakapapatahi," Tē made truck sounds.
"He aha tērā mea. Te mea kei te hiki i aua taputapu," asked Uē.
"He tokorangi tērā. He hiki tana kaupapa," said Kina.
"He hiki i ngā mea taumaha tana kaupapa," said Uē.
"Āe!" said Kina.
"E kaha ana taua mea ki te hiki i te arewhana?" asked Uē.
"Taku mōhio," said Kina.
A pneumatic drill hammered.
"Pēhea taua mea tino kino te haruru. He aha tana kaupapa," asked Tē.
"He hama tērā," said Uē.
"Hama?! Ēngari kei te hama ia i te papa māro," said Tē.
"Āe! He wawāhi i te papa tana kaupapa," said Uē.
"Mō te aha?" asked Tē.
"Kia tāea e rātou te tango atu i te papa māro," said Kina.
"Titiro ki tērā mea," said Kina.
Another truck rumbled.
"He pāoro maitai tērā e tāwēwē ana?" asked Tē.
"Āe! Taku mōhio," said Uē.
"Mō te tanuku i te whare taua mea," said Kina.
"Titiro! Kei te rere te pāoro," said Tē.
"He tino taumaha taua pāoro," said Uē.
"Nā te taumaha, ka tanukuhia te whare," said Kina.
"Titiro. Kua tanukuhia te pātū rā," said Tē.
"Tutū ana te pūehu. Tino paru tēnei mahi," said Uē.
"Koina te āhua o te wāhi hangahanga," said Kina.
"He wāhi hangahanga tēnei? Te āhua nei, he wāhi tanuku kē," said Tē.
"Kei te whakawāteahia te papa nē? Mā te wā, ka whakatūria tētahi whare hou," said Uē.
"Titiro ki taku taraka. Kei te hari ia i ngā para," said Kina.
"He rite tonu ki ngā taonga taraka kei a Parāki nē," said Tē.
"Ngā taonga kei roto i tana wāhi kirikiri nē rā," said Uē.
"Āe! Kei a ia ēnei taputapu katoa," said Kina.
"Pēhea tērā momo taraka. He aha tana kaupapa," asked Tē.
"He koko pea, rite ki te pune. Titiro ki mua, he ringa toro, he taputapu koko kei a ia," said Uē.
"Kei te heke te koko, kei te koko i te whenua. He tika koe Uē, he koko tērā," said Tē.
"Tokomaha ngā tāngata nē rā," said Uē.
"Tahi rau pea rātou," said Kina.
"Pukumahi rātou katoa," said Tē.
"Ki tōu mōhio, ko tēhea te pōhi, te rangatira," asked Uē.
"Mmmm! Tērā tangata! Te mea kei te tohutohu me ōna ringa," said Kina.
"Te mea mau tara poto?" asked Tē.
"Āe! Kei te tohutohu ia ki ngā taraiwa," said Kina.
"Ki a au, ko tērā tangata kē te pōhi," said Uē.
"Te taraiwa o te tokorangi?" asked Kina.
"Āe! Kei a ia te mihini nunui katoa. Koia kē te pōhi," said Tē.
"Ki a au, ko tērā tangata kē te pōhi," said Uē.
"Te mea kei te noho?" asked Kina.
"E hē! Kāore ia i te mahi i te aha!" said Tē.
"Āe! Nā te mea, ko ia te pōhi. Te ūpoko. Ko tana mahi he whakaaro nui," said Uē.
"Eeehh! Kāore koe i te mōhio," said Kina.
"Me koe anō! Roro kōtero!" said Uē.
"Roro pīnati," said Kina.
"He pai ake te pīnati i te kōtero," said Uē.
"Āe! Pēnā he makimaki koe!" Kina laughed cheekily.
WAKA REWA
"He tino nui tēnei whare hokohoko nē!" ka kī a Uē.
"He tokomaha hoki ngā tāngata," ka whakahoki a Tē.
"Titiro kōrua," ka pātai a Kina. "E mōhio ana kōrua he aha kei muri i ngā kūaha rereti rā?"
"Āe! Ehara au i te kūare pēnā i a koe! He waka rewa kei muri," ka whakahoki a Tē.
"He aha te waka rewa?" ka pātai a Uē.
"He hāwhe tika koe Tē. He waka kei muri i ngā kūaha rā. Ēngari, ko te waka nei, ehara i te waka rewa, he waka ātea kē," ka mea a Kina.
"WAKA ĀTEA! E hoa!" ka katakata a Tē.
"He aha te waka rewa?" ka pātai anō a Uē.
"Kei te mōhio anō koe. Mō te hari i a koe ki tētahi papa tūranga te waka rewa. Kua kite koe i runga i ngā pūataata," ka whakahoki a Tē.
"Ohhh! Āe! He waka rewa. Ka pēhi koe i te pātene, ka rewa ake te waka ki tētahi wāhi kē," ka mea a Uē.
"Koina! Koina hoki te waka rewa," ka whakahoki a Tē.
"Ēngari, kei te mea mai a Kina he waka ātea kē te waka rā," ka mea a Uē.
"Kei te rūkahu ia, kia raru ai tāua," ka whakahoki a Tē.
"Nērā Kina? Kei te rūkahu koe?" ka pātai a Uē ki a Kina.
"Kao! He waka ātea kei muri i ngā kūaha," ka whakahoki a Kina.
"He waka ātea? He tere…?" ka pātai a Uē.
"Kaua e whakarongo ki a ia Uē!" ka kī atu a Tē.
"Kāore au i te kōrero makiri. He tika kē tāku. He waka ātea tēnei waka," ka whakahoki a Kina.
"Me uru tātou nē?" ka pātai a Uē.
"Āe! Tāua nēhā! Hei aha a Tē!" ka mea a Kina.
"Kaua e whakarongo ki a ia Uē, ka kataina koe!" ka whakahoki a Tē.
"Mai rā anō taku pīrangi ki te eke waka ātea. Kei te haere au. Māua," ka mea a Uē.
"Tāu rori hoki! Kei a koe…!" ka karanga a Tē.
"Kia rite koe Uē. Kei te pēhi au i te pātene nē. Kei te rite koe?" ka pātai a Kina.
"Āe! Pēhia!" ka whakahoki a Uē.
"Rori mā!" ka karanga a Tē.
"E tūwhera haere ana ngā kūaha," ka mea a Kina.
"Pēhea ō tāua pōtae Kina. Ngā pōtae māro," ka mea a Uē.
"Āe! Whakamaua! Kia mau kia tina," ka whakahoki a Kina.
"Ūīe! Tāiki e!" ka kī a Uē.
"Uēeee! He taki pōrangi kōrua," ka mea a Tē.
"Ka kite Tē. Kei te haere māua ki ao kē!" ka mea a Uē.
"Āe! Ki Pare-ā-rau. He ao ataahua hoki," ka whakahoki a Kina.
"Me pēhi au te pātene?" ka pātai a Uē.
"Āe!" ka whakahoki a Kina.
"Me tatau tāua," ka mea a Uē.
"Āe! Heke mai i te nama rima. Kei te rite koe?" ka pātai a Kina.
"Rima, whā, toru, rua, tahi, pohu atu! Yīhaaaaa!" ka tatau rāua.
"Tē, Tē, i tae māua, i tae…" ka mea a Uē.
"Nē?" ka pātai a Tē.
"I tae māua ki Pare-ā-rāu… uru mai koe. E pīrangi ana māua kia hoki atu anō ki reira," ka whakahoki a Uē.
"Pare-ā-rāu! Pēhea!" ka pātai a Tē.
"Mā runga te waka ātea nei," ka whakahoki a Uē.
"He waka ātea tēnā?" ka pātai a Tē.
"Āe! Tūturu!" ka whakahoki a Uē.
"He mātakutaku?" ka pātai a Tē.
"Ehara! Uru mai, kia haere tātou!" ka kī atu a Uē.
"Āe! Kei te pīrangi au… Yīhāaaa! E haere ana au ki Pare-ā-rau!" ka karanga a Tē.
ARA NEKENEKE
"Kei hea a Uē?" ka pātai a Tē.
"Kei runga, kei te papa tuarua e whanga mai ana," ka whakahoki a Kina.
"Kei te pai ia?" ka pātai a Tē.
"Āe! I mea atu au ki a ia, kia whanga mai ia i tērā pito o te ara nekeneke," ka whakahoki a Kina.
"I piki ia mā runga te ara nekeneke? Ko ia anake?" ka pātai a Tē, ā, ka oho tōna ngākau.
"Āe! Pai noa iho ia!" ka whakahoki a Kina.
"Me eke tāua ki runga i te ara rā!" ka kī atu a Kina.
"Āe!" ka whakahoki a Tē.
"E mōhio ana koe he aha i tapaina ai tēnei taputapu i te ara nekeneke?" ka pātai a Kina.
"Daah! Āe! Nā te mea he nekeneke tana mahi," ka whakahoki a Tē.
"Ehara! Ehara nā te mea tērā!" ka kī atu a Kina.
"He aha kē whakaputa mōhio!" ka mea a Tē.
"Nā te mea ke, he nekeneke, he ngārara te ara," ka whakahoki a Kina.
"Nekeneke! Ngārara! E hika, kaua e tito. Kei te roa kē tōu ihu," ka mea a Tē.
"He nekeneke kē tēnēi, ēngari, kua whakamaitaihia," ka whakahoki a Kina.
"Ehara! He ara nekeneke noa kē!" ka kī atu a Tē.
"Tōu kūare hoki! Kāre koe i te mōhio," ka whakahoki a Kina.
"Tēnā, kei hea ōna whatu?" ka pātai a Tē.
"Kua tangohia, kua hurihia hei māpera," ka whakahoki a Kina.
"Nē! Hei māpera?" ka pātai a Tē.
"Āe! Koina i tapaina ai ētahi o ngā māpera he whatu nekeneke," ka whakamāramatia e Kina.
"Oww! Āe! He tika koe! Tino mōhio ngā tāngata nē!" ka mea a Tē.
"He matarau au. E kaha ana au ki te whakatū i tēnei ara nekeneke," ka whakahoki a Kina.
"Pēhea?" ka pātai a Tē.
"Nā taku mahi matarau," ka whakahoki a Kina.
"He aha tāu mahi matarau?" ka pātai a Tē.
"Nā, ka karakia au, ka paki ōku ringa kia toru ngā taima, katahi ka tū te ara," ka whakamāramatia e Kina.
"Ō moemoea hoki! Mahia!" ka kī atu a Tē.
"Mātaki mai! Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia tū!" ka karanga a Kina, ā, ka paki ia i ōna ringa.
"Wiiiiii! Kina! Kua tū te ara! Pēhea?" ka pātai a Tē, ā, ka mīharo ia.
"He matarau au, he tohunga. Ka whakatīmatahia anō. Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia neke," ka karanga anō a Kina, ā, ka paki anō ia i ōna ringa.
"Hika mā! Kua oti i a koe. Mahia anō!" ka kī atu a Tē.
"Āe! Titiro! Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia tū!" ka karanga a Kina, ā, ka paki anō.
"Kua tū anō! Ehhh! Tiōhi Kina! He matarau koe," ka mea a Tē.
"Me whakaneke anō. Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia neke," ka karanga a Kina.
"Hā! Kei te tū tonu," ka mea a Tē.
"Taihoa! Ara nekeneke, nukunuku, tukutuku kia neke," ka karanga a Kina, ā, ka paki anō.
"Ēkene, kua pau tōu matarautanga," ka mea a Tē.
"Mmmm!" ka ngū a Kina.
"Owww! Owww! Taku taringa!" ka tangi a Uē.
"Tōu mahi nanakia hoki!" ka kī atu te tautiaki.
"Wī… titiro, ko Uē tērā e pupurihia ana tōna taringa e te tautiaki rā," ka mea a Tē.
"Uē! Uē!" ka karanga a Kina.
"Kina! Kina! Kei te mau au i te tangata kino nei! Kina!" ka tangi a Uē.
"Hei, kei te aha koe ki taku hoa?" ka pātai a Kina ki te tautiaki.
"I te raweke ia i te pātene whakahaere o te ara nekeneke," ka whakahoki te tautiaki.
"Kina! I te whai noa au i ō tohu. Kia rongo au i ngā ringa pakitanga e toru, me pēhi au i te pātene! Kina!" ka whakamāramatia e Uē.
"E Kina! Tōu mahi hoki. Matarau! Tangotarau kē. Kei te Uē, mā Kina e whakatika. Matarau, tikotarau. Hā!" ka kī atu a Tē.
POURAMA WAKA
"Mō te aha ngā pourama rā?" ka pātai a Uē.
"Mō ngā waka ērā," ka whakahoki a Tē.
"Ngā waka?" ka pātai a Uē.
"Āe! Hei whakahaere i ngā waka," ka whakahoki a Tē.
"Pēhea te whakahaere?" ka pātai a Uē.
"Kei ngā whatu tae te kaupapa," ka whakahoki a Tē.
"Ngā tae?" ka pātai a Uē.
"Āe! Pēnā kei te tīrama te whatu whero, me tū ngā waka. Pēnā kei te kākāriki me haere ngā waka," ka whakamāramatia e Tē.
"E pēhea ana te whatu karaka?" ka pātai a Uē.
"Koina te tae nui tonu. Ki te tīrama te mea karaka, me tino tere te haere o te waka. Koina te mahi o taku matua," ka whakahoki a Tē.
"Mmm! He māmā ō whakamārama. Ko wai kei te whakahaere?" ka pātai a Uē.
"I ngā whatu ramarama?" ka pātai a Tē.
"Āe," ka whakahoki a Uē.
"He tangata…" ka tīmata a Tē.
"Kei hea te tangata?" ka pātai a Uē.
"Ehara ko te tangata. Ēngari kē, ko ngā tāngata," ka whakahoki a Tē.
"Kei hea rātou?" ka pātai a Uē.
"Kei roto…" ka mea a Tē.
"Kei roto i te aha?" ka pātai a Uē.
"Kei roto i te mahunga o te pou," ka whakahoki a Tē.
"Kei hea…?" ka pātai anō a Uē.
"Kei roto i te mahunga!" ka kī atu a Tē.
"Kei roto ngā tāngata i ngā pou?" ka pātai a Uē.
"Āe!" ka whakahoki a Tē.
"Ēngari, he iti rawa ngā pou," ka mea a Uē.
"Āe! He tāngata poto noa iho ngā tāngata rā," ka whakahoki a Tē.
"Nē?" ka pātai a Uē.
"Āe! Māu tonu e whakaaro. Me pēhea kē te whakahaere?" ka pātai a Tē.
"Āe pea! He maha rawa atu ngā pou rama waka nē hā!" ka mea a Uē.
"Koia! E hia mano! Nā reira, kāore te tangata kotahi e kaha ana ki te whakahaere i ngā pou katoa," ka whakahoki a Tē.
"Mmm! He tika koe. Kotahi te pou rama waka, kotahi te tangata," ka mea a Uē.
"Āe! He kaupapa nui tonu te whakahaere i ngā pourama rā. Ki te hē, ka tuki katoa ngā waka," ka whakahoki a Tē.
"He aha rā hoki te pātene kei te taha o te pou nei?" ka pātai a Uē, ā, ka titiro ia.
"Tēnei nā, te mea hiriwa?" ka pātai a Tē.
"Āe! Tēnā! Mō te aha hoki!" ka kī atu a Uē.
"Pēhia kia kite ai koe," ka mea a Tē.
Uē ka pēhi i te pātene.
"Tirohia te pouaka kei te mahunga o te pou o tērā taha o te rori," ka mea a Tē.
"Te mea e mau ana te āhua o te tangata!" ka mea a Uē.
"Āe! Te mea whero!" ka whakahoki a Tē.
"Mō te aha taua tohu?" ka pātai a Uē.
"Taku mōhio, pēhi ana koe i taua pātene ka tīrama mai taua tohu," ka whakahoki a Tē.
"Kia whero?" ka pātai a Uē.
"Āe! He tohu tērā, kei te whakatā te tangata whakahaere," ka whakahoki a Tē.
"He aha te tohu pēnā kei te kākāriki?" ka pātai a Uē.
"Ko te tohu… kei te mahi te tangata," ka whakahoki a Tē.
"Tino mōhio koe Tē. Nā wai koe i ako?" ka pātai a Uē.
"Nāku anō!" ka whakahoki a Tē, ā, ka whakahīhī ia.
"Waimarie koe, e mārama ana koe ki ngā kaupapa nei. Kāore au…" ka mea a Uē.
"Kei te pai Uē! Mā te wā pea…" ka whakahoki a Tē.
"Āe! Mā te wā… kia pakeke rā anō au nē…" ka mea a Uē.
"Mmmm!" ka mea a Tē.
"Ko te mea whakamā i a au… mō tētahi wā roa noa atu, e pēnei ana au, kei te whakahaeretia ngā taputapu rā e tētahi rorohiko nui tonu," ka whakahoki a Uē.
"Nē?" ka katakata a Tē.
"Āe! Rori nē!" ka mea a Uē.
"Rorohiko nui, pāreka tēnā. Kei te pai Uē, kāore au e whāki atu ki tētahi," ka whakahoki a Tē.
WHARE MIHINI ĀTEA
"Māku e kori?" ka pātai a Parāki.
"Kao Parāki! Neke atu koe!" ka kī atu a Tē.
"Kina, māku e kori?" ka pātai a Parāki.
"E hē! He iti rawa koe! Kāore koe e kaha ana," ka whakahoki a Kina.
"Eh, āe! E kaha ana au!" ka kī atu a Parāki.
"Kao Parāki! Neke atu koe! Kei te whakapōrearea koe," ka whakahoki a Kina.
"Eh, keka mā! E kaha ana au! Piro koutou i a au!" ka kī atu a Parāki.
"Kina, piro ana koe, me tīni mihini tāua nē," ka mea a Tē.
"Āe! He pai ki a au tōu mihini tī reti," ka whakahoki a Kina.
"He pai hoki tāu ki a au! He toa au ki te taraiwa waka," ka mea a Tē.
"Me au! Me au! He toa au ki te taraiwa waka," ka kī atu a Parāki.
"Hoihoi Parāki. Me taraiwa koe i tōu paihikara," ka katakata a Tē.
"Yīha! Kua eke au i te taumata teitei katoa. Titiro!" ka kī atu a Kina.
"Nē! Hei aha! Ka oti tāu i a au!" ka whakahoki a Tē.
"Ehara! E kore! He pōrori rawa koe!" ka kī atu a Kina.
"Ehara au! Ehara au i te pōrori. Tukuna ki a au," ka mea a Parāki.
"Parāki! He rite koe ki te rango. He tino whakahōhā," ka mea a Kina.
"Me tīni tāua Kina. Kua mutu tāku," ka mea a Tē.
"I eke koe ki te taumata teitei?" ka pātai a Kina.
"Ehara! I tuki kē au. Neke atu Parāki. Ko tēhea te waka tino tere?" ka mea a Tē.
"Ko te mea whero. Whiria tērā waka. Ka toa koe," ka whakahoki a Kina.
"Owww! Waka whero. Pai ki a au te whero. Pai ki a au te waka," ka mea a Parāki.
"Ēngari, kāore ō moni, nā reira he moumou taima koe!" ka kī atu a Tē.
"He moni āku! He maha," ka kī atu a Parāki.
"Nē! Whakaatu mai!" ka mea a Tē.
"Ana! Titiro mai. He maha aku moni," ka whakahoki a Parāki.
Tē ka katakata. "Hei Kina. Titiro ki ngā moni o Parāki. Titiro!"
Kina ka katakata anō. "Eh Parāki. Ehara ēnā i te moni, he porowhita maitai noa iho ēnā."
"Ehara! He moni kē ēnei," ka kī atu a Parāki.
"Tōu kūare hoki. He porowhita noa iho ēnā," ka mea a Tē.
"Hei aha tā kōrua. He harawene kōrua. Kei a au ngā moni. Homai te kēmu ki a au," ka kī atu a Parāki.
"Mahia tāu ake. Neke atu koe," ka kī atu a Tē.
"Tiōhi! Kei te tī reti au. Anana! Hipa atu i ngā tāngata. Tukia atu tētahi. Me tētahi anō. Hipa i ngā tāngata katoa. Tī reti!" ka karanga a Kina.
"He tika koe Kina. Tino tere te waka whero. Oops!" ka mea a Tē.
"I ahatia koe Tē. I ahatia?" ka pātai a Parāki.
"Kāore ihu roa!" ka whakahoki a Tē.
"Uē! I tuki koe nē. I tuki koe!" ka kī atu a Parāki.
"Hei aha wahanui," ka mea a Tē.
"I tuki a Tē. I tuki a Tē! Tē tukituki!" ka karanga a Parāki.
"Ka huti au i ō makawe," ka mea a Tē.
"Tē tukituki! Pai atu au i a koe! Mōhio au ki te taraiwa waka," ka kī atu a Parāki.
"Wahanui! Whakaatu mai!" ka mea a Tē.
"Āe! Māku e whakaatu! Neke atu koe!" ka kī atu a Parāki.
"Ēngari, kāore ō moni!" ka kī atu a Tē.
"Kei a au! Nā," ka whakahoki a Parāki.
"Eh! Ka hē i a koe te mihini ki te purua ō maitai ki roto," ka mea a Tē.
"Titiro! Mātaki mai!" ka kī atu a Parāki.
"Wīiiiii! Kina! Kina! Kei te mahi tika ngā maitai a Parāki. Kei te mahi tika," ka mea a Tē.
"Nē!" ka mea a Kina.
"Āe! Kūare mā! Kei a au kē te iro. Mātakina tēnei," ka kī atu a Parāki.
"Tiōhi! Ka mau te wehi!" ka karanga a Parāki.
"Kei te taraiwa ia Kina. Kei te taraiwa," ka mea a Tē.
"E kī! Parāki ay! Parāki pahupahu," ka mea a Kina.
"Nā! Mōhio au ki te taraiwa. Taraiwa kia tino tere. Tere rawa atu," ka kī atu a Parāki.
"Wīare, kua hipa ia i tōu taumata Kina… kua hipa ia…." ka mea a Tē.
"Parāki te pōhi… yīhaaa!" ka karanga a Parāki.
"Patua Parāki, patua…" ka katakata a Kina.
WHARE KARAREHE
"Hei! Kei konei ngā raiona! Haramai ki te titiro," ka karanga a Kina.
"Titiro Parāki, ngā raiona," ka mea a Tē.
"He nui nē!" ka mea a Uē.
"Pai ngā raiona. Nui ō rātou niho," ka mea a Parāki.
"Kei te pakanga rāua," ka mea a Kina.
"He pakanga mō te kai nē," ka mea a Tē.
"Āe! Titiro, kei te pakanga rāua mō taua mīti," ka mea a Uē.
"He kai ngā raiona i te tangata," ka mea a Parāki.
"Āe! Tino reka te mīti tangata ki ngā raiona," ka mea a Kina.
"Pēhea tōu mōhio?" ka pātai a Tē.
"I pānui au i roto i tētahi pukapuka," ka whakahoki a Kina.
"He tino kaha ngā raiona?" ka pātai a Uē.
"Āe! Tino kaha," ka whakahoki a Kina.
"Nui ō rātou niho. Iiiii, weriweri. Mataku au," ka mea a Parāki.
"Ehara au. Hei raiona! Māku koe e kai ne! Māku koe e kai," ka katakata a Kina.
"Kaua e whakahīhī atu Kina. Kei puta rātou," ka whakahoki a Tē.
"Puta pēhea?" ka pātai a Kina.
"Aua, ēngari, ki te puta, ka whai rātou i a koe…" ka mea a Tē.
"Eeeh, kāore au i te mataku," ka mea a Kina.
"He mataku au. Kua haere au. Haere ki te kite i ngā makimaki. Pai ngā makimaki. He kai panana. Ehara kai tangata," ka mea a Parāki.
"Hei aha ngā makimaki Parāki. Mātakina ngā raiona," ka kī atu a Kina.
"E hē! Mātaki au i ngā makimaki," ka kī atu a Parāki.
"Tāua Parāki. Mā tāua ngā makimaki," ka mea a Uē.
"Ara ngā makimaki. Ataahua hoki," ka mea a Parāki.
"Makimaki! Makimaki! Titiro mai," ka karanga a Uē.
"Ehara pērā! Kāore ngā makimaki e mārama. Me pēnei te kōrero," ka mea a Parāki.
"Nā! Titiro! Kei te haramai ngā makimaki ki te kōrero," ka mea a Parāki.
"Wiiii! Āe! He mārama koe ki te reo o ngā makimaki?" ka pātai a Uē.
"Āe!" ka whakahoki a Parāki.
"Pēhea?" ka pātai a Uē.
"Aua! Ēngari he mārama au," ka whakahoki a Parāki.
"Ka aroha! Kei te pōuri ngā makimaki," ka mea a Parāki.
"He aha tō rātou kōrero?" ka pātai a Uē.
"Kei te pīrangi rātou kia puta rātou," ka whakahoki a Parāki.
"He aha ai?" ka pātai a Uē.
"He hōha nō rātou," ka mea a Parāki.
"He aha anō?" ka pātai a Uē.
"Kei te riri to rātou papa," ka whakahoki a Parāki.
"Ko tēhea te pāpa?" ka pātai a Uē.
"Te mea rahi kei muri rā," ka whakahoki a Parāki.
"E riri ana ia ki te aha?" ka pātai a Uē.
"Nā tētahi tana panana i kai," ka whakahoki a Parāki.
"I whānakotia tana panana," ka mea a Uē.
"Āe! I te ata nei," ka whakahoki a Parāki.
"Mmmm! He pukuriri tana āhua nē!" ka mea a Uē.
"Āe! Kei te āwhina au i a rātou," ka mea a Parāki.
"Ka aha koe?" ka pātai a Uē.
"Kei te tukuna rātou, kia wātea," ka whakahoki a Parāki.
"Kao Parāki. Ka tino kino te riri o ngā tāngata," ka whakahoki a Uē.
"Hei aha! Tino pōuri ngā makimaki," ka mea a Parāki.
"Parāki. Kao. Waihotia te kēti," ka kī atu a Uē.
"Haere mai makimaki mā. Kei te wātea koutou. Haere mai," ka karanga a Parāki.
"Parāki! Kei te puta ngā makimaki. Kina! Tē! Kua tuku a Parāki i ngā makimaki. Haere mai!" ka tangi a Uē.
WHARE TEITEI
"Kei te tihi tāua o te whare teitei katoa o te ao," ka mea a Tē.
"Ko te whare teitei katoa tēnei? Pēhea te teitei?" ka pātai a Uē.
"Aua! Ēngari he teitei atu tāua i ngā whare katoa o tēnei taone. Titiro ki raro rā," ka whakahoki a Tē.
"Tino iti rawa atu aua waka nē hā," ka mea a Uē.
"He rite ki te popoporiki nē," ka whakahoki a Tē.
"Kao! He nui atu i te popoporiki," ka katakata a Uē.
"Pēhea ana ngā tāngata e hīkoi ana. Titiro ki a rātou," ka mea a Tē.
"Te āhua nei, he tūrehu kē rātou, he patupaiarehe… he iti noa iho," ka whakahoki a Uē.
"Titiro! He waka tūroro. Kei te pāho mai tana reo whakatūpato," ka mea a Tē.
"Kei te ahu atu ki hea?" ka pātai a Uē.
"Aua! Ēkene kua tuki ētahi waka. Kei te haere rātou ki te āwhina," ka whakahoki a Tē.
"Ēkene, kua taka atu tētahi tamaiti ki roto i tētahi kauranga wai, tata tōremi ana," ka mea a Uē.
"Āe, pea! Taihoa! Whakarongo!" ka mea a Tē.
"Nā te aha tērā pūoro?" ka pātai a Uē.
"Titiro! Titiro! Nā te tereina rā. Te tereina," ka mea a Tē.
"Nīti nē! Titiro ki te tereina rā. Kei te hipa mai i te whare nei," ka mea a Tē.
"Pōwhiri atu! Tēnā koutou! Tēnā koutou hipi mā!" ka karanga a Uē.
"Hipi mā!? He aha te tikanga o tērā kōrero?" ka pātai a Tē.
"Ki a au, he rite tonu rātou ki ngā hipi kei rō taraka e kawea ana," ka whakahoki a Uē.
"E kawea ana ki hea?" ka pātai a Tē.
"Aua! Ki te toa, hoko pātītī ai," ka whakahoki a Uē.
"Eh, kāore ngā hipi e haere ki te toa…!" ka mea a Tē.
"Ow, āe… kāore ā rātou moni nē!" ka katakata a Uē.
"Kūare!" ka mea a Tē.
"Whakarongo! He aha tērā reo e haruru ana?" ka pātai a Uē.
"Arā! Titiro! Kei kō! He mihini ruturutu. Kei te wāhia e taua tangata te papa māro. Kei te kite koe?" ka pātai a Tē.
"Pea! Te tangata mau pōtae māro. Te pōtae kōwhai. He taputapu kei ōna ringa?" ka pātai a Uē.
"Āe! Kei te kite koe?" ka pātai a Tē.
"Kao!" ka whakahoki a Uē.
"Eh! Ara kē Pura!" ka mea a Tē.
"Ko koe kē te mea Pura," ka whakahoki a Uē.
"Māku ō karu e meke, kia pura," ka mea a Tē.
"Tē! Kāti! Kei te hianga noa iho au," ka whakahoki a Uē.
"Kei te kite koe i tangata rā," ka mea a Tē.
"Āe! Tino haruru tana mihini," ka mea a Uē.
"Mīharo hoki te mātaki i te ao mai i konei. Kei te kite atu au i te ao katoa. Whare Teitei!" ka mea a Tē.
"Whare Teitei!" ka whakahoki a Uē.
Rāua ka katakata.
TE WAI PARUPARU
"He awa! He awa! Me haere tātou ki te kaukau," ka karanga a Kina.
"Ko te mea mutunga, he hēki pirau," ka whakahoki a Tē.
"Ko Uē te hēki pirau…" ka mea a Kina.
"Uēuēuēuēuē! Hēki pirau!" ka katakata a Tē.
"Taihoa kōrua! Titiro!" ka kī atu a Uē.
"E kao!" ka mea a Kina.
"Titiro!" ka kī atu a Uē.
"Ki te aha?" ka pātai a Kina.
"Ki te wai. Te āhua o te wai," ka whakahoki a Uē.
"He aha…?" ka pātai a Kina.
"Iiiii āe! Titiro ki te āhua o te wai," ka mea a Tē.
"He tino kino te āhua Kina," ka mea a Uē.
"Hei aha! He māku tonu," ka mea a Kina.
"Ēngari, he paruparu! He poihana pea," ka whakahoki a Uē.
"Poihana!?" ka pātai a Kina.
"He tika ia Kina. Titiro ki taua mea e rewa ana," ka mea a Tē.
"Ki hea?" ka pātai a Kina.
"Taua mea rā. He ika te āhua," ka mea a Uē.
"Weroa ki te rākau Kina! Kia kite ai pēnā kei te ora tonu," ka mea a Uē.
"Iiiiiii! He tuna te mea nei," ka mea a Kina.
"Tatua mai ki uta," ka mea a Tē.
"Neke atu kōrua kia tatua atu e au. Tahi, rua, toru…" ka mea a Kina.
"Īiiiiiiiiii! Yuk! Titiro ki te āhua," ka mea a Uē.
"He tuna hoki!" ka mea a Tē.
"Ēngari, te taki weriweri o te āhua. Whakahuria Kina," ka mea a Uē.
"Mmm! Kua kainga e ngā kitakita," ka mea a Kina.
"He aha te kitakita?" ka pātai a Tē.
"Mōhio au! Koina ngā uri o ngā kutukutu, ngā ngāngara," ka whakahoki a Uē.
"He tika koe Uē! Koina ngā weriweri," ka mea a Kina.
"Nō hea ngā kitakita?" ka pātai a Tē.
"Aua! Nō ngā paruparu pea," ka whakahoki a Kina.
"Āe! Nō ngā parapara," ka mea a Uē.
"Nā te paruparu o te wai i mate ai te tuna nei," ka mea a Kina.
"Mmm! Ēngari, titiro ki te āhua o te wai… kei te kite au i ngā tae o te kōpere i roto," ka mea a Tē.
"Āe! He ataahua nē!" ka mea a Uē.
"Hei aha te ataahua. He mate pea tērā mea. Taku mōhio, he hinu tērā," ka mea a Kina.
"Hinu!" ka mea a Tē.
"Āe! Pēnei i te pinihini o te waka. He poihana," ka whakahoki a Kina.
"Nā wai i tuku te poihana ki roto i te wai?" ka pātai a Tē.
"Nā ngā ware! Nā ngā rorokore," ka mea a Uē.
"Waimarie tātou, kāore tātou i tino uru ki roto nē," ka mea a Kina.
"Āe! Ēkene, kua mate tātou penei i te tuna nā!" ka mea a Tē.
"Pēnei nē!" ka mea a Uē, ā, ka hanga ia i ngā tangi mate.
"Āe! Katahi ka puta tātou i te wai, kua hakihaki tātou…" ka mea a Kina.
"Ka rite ki ngā taipō nē… tino harehare te āhua…" ka mea a Tē.
"Āe! Rite ki taua weriweri i runga i te tiwi… te Mummy nē!" ka mea a Uē, ā, ka hanga ia i te tangi taipō.
"Ehara tēnā i te Mummy! He daddy kē tēnā!" ka mea a Kina.
"Daddy! Hā! He Mummy kē tērā weriweri," ka mea a Uē.
"He aha i karangahia ai he Mummy tērā?" ka pātai a Tē.
"Nā Matua te kōrero mō tērā! I kī ia, he rite tonu te nui o te waha o te Mummy ki te nui o te waha o Māmā. Nā reira i karangahia he Mummy tērā," ka whakahoki a Kina.
"He tika pea," ka mea a Tē.
"Āe! Hamama ana a Māmā, tino nui tōna waha, nē…" ka katakata a Uē.
"Pēnei!" ka mea a Tē, ā, ka hanga ia i te tangi hamama.
WHARE PIKITIA
"Whare pikitia! Whare pikitia! Mātaki au i te pikitia," ka karanga a Parāki.
"Hoihoi Parāki! Kei te titiro mākutu mai ngā tāngata," ka mea a Kina.
"Pikitia! Pikitia! Mātaki pikitia!" ka karanga anō a Parāki.
"Parāki! Ka kinia e au tō tōu!" ka whakahoki a Kina.
"Ka whāki atu ki taku matua," ka mea a Parāki.
"Hei aha! Kāore ia i konei!" ka kī atu a Kina.
"Ēngari, ēngari, ka whāki tonu au!" ka kī atu a Parāki.
"Owww! He aha ngā kai e hiahia ana koe?" ka pātai a Kina.
"Kai? Mmm! Kai katoa!" ka whakahoki a Parāki.
"Parāki! He aha ngā kai?" ka pātai anō a Kina.
"Aaaa, kēnga pahu! Aihikirimi! Tiakarete! Rare! Kia nui!" ka kī atu a Parāki.
"Aaaa, e rua ngā kēnga pahu," ka ota a Kina. "Tētahi te mea nui katoa. Tētahi te mea iti katoa. E rua ngā aihikirimi, tahi he tiakarete, tahi, kāore. Me ngā pākete rare e rua. Tētahi he rahi, tētahi he iti."
"Tekau mā whā tāra rima tekau hēneti!" ka mea te kaitiaki.
"Anei!" ka mea a Kina.
"Kiaora," ka whakahoki te kaitiaki.
"Kēnga pahu nui! Ahikirimi tiakarete! Mmmm!" ka mea a Parāki.
"Taihoa Parāki," ka mea a Kina.
"Kei hea tāku? Homai tāku!" ka kī atu a Parāki.
"Taihoa! Anei tāu kēnga pahu," ka mea a Kina.
"Eeee! Ehara! He iti tēnei. Pīrangi au te mea rahi!" ka tangi a Parāki.
"Nāku tēnā! He kēnga pahu tonu…" ka whakahoki a Kina.
"Eeeee! Hei aha tāu!" ka mea a Parāki.
"Anei tāu ahikirimi!" ka mea a Kina.
"Tēnei! Ēngari ehara tēnei i te tiakarete!" ka mea a Parāki.
"Nāku kē tēnā. He aihikirimi tonu!" ka whakahoki a Kina.
"Eeeee! Tinihanga," ka mea a Parāki.
"Kei konei āu rare," ka mea a Kina.
"Ēngari, kei a koe te mea rahi…" ka mea a Parāki.
"Āe! Nāku ēnā! Nā te mea ko au te mea rahi!" ka kī atu a Kina.
"Tinihanga koe! Itiiti noa iho āku!" ka tangi a Parāki.
"Waimarie koe! He rare tonu āu!" ka whakahoki a Kina.
"Eeeee! Mūrere! Nāku ngā moni," ka mea a Parāki.
"Hei aha! Ko au kei te tiaki i a koe. Kei a au te kōrero," ka kī atu a Kina.
"Ēngari, nāku te moni. Nō taku pōaka moni," ka whakahoki a Parāki.
"Hei aha! Waimarie koe, i whakaae au ki te hari mai i a koe. Koina te utu," ka mea a Kina.
"Utu! Tutu! Kutu!" ka karanga a Parāki.
"Kua uru atu au ki roto. Haramai! Hikina hoki tōu ngutu. Kei tirikohu koe," ka mea a Kina.
"Kei te haere au…" ka mea a Parāki.
"Āe! Whai mai!" ka kī atu a Kina.
"Mātaki pikitia," ka mea a Parāki.
"Me mātaki tāua i ngā mahi whawhai nē! Shanghai Noon. Tiōhi!" ka mea a Kina.
"Pea!" ka whakahoki a Parāki.
"Tēnei o ngā whare, uru atu koe!" ka mea a Kina.
"E hē! Kei te haere au, ki tēnei o ngā whare. Mātaki pikitia," ka kī atu a Parāki.
"Ehara tērā pikitia. Tēnei kē! Shanghai Noon!" ka mea a Kina.
"Ehara! Heihei omaoma kē," ka whakahoki a Parāki.
"Heihei omaoma! Ēngari he mea koretake noa iho tērā!" ka mea a Kina.
"Hei aha! He pikitia tonu. He iti taku aihikirimi. Hei aha! He aihikirimi tonu. He iti taku kēnga pahu. Hei aha! He kēnga pahu tonu! He iti aku rare! Hei aha he rare tonu. He heihei te pikitia. Hei aha! He pikitia tonu! Heihei!" ka kī atu a Parāki.
PUNA WAI KAUKAU
"E pēti ana au, kāore koe e kaha ana ki te ruku mai i te kōkiri teitei katoa," ka mea a Tē.
"E kī! E pēti ana au, kāore hoki koe e kaha ana!" ka whakahoki a Kina.
"E kaha ana au," ka mea a Tē.
"Mahia kia kitea!" ka kī atu a Kina.
"Māu kē e mahi. Nāku i kōrero i te tuatahi," ka mea a Tē.
"Eh! Nāu i kōrero i te tuatahi, nā reira, māu e mahi i te tuatahi," ka whakahoki a Kina.
"E mataku ana koe nē!" ka mea a Tē.
"Mataku ki te aha?" ka pātai a Kina.
"Kei mamae koe," ka whakahoki a Tē.
"E mataku kē ana ko koe!" ka kī atu a Kina.
"Me kori tāua i a hei tama tū tama. Ko te mea ka piro, māna e ruku mai i te kōkiri teitei," ka mea a Tē.
"Āe! Ka piro koe i a au," ka whakahoki a Kina.
"Kia rite mai koe," ka mea a Tē.
"Hei tama tū tama, tama tū tama, tū tama… Hei tama tū tama, tama tū tama, tū tama… Hei tama tū tama, tama tū tama, tū tama…" ka tatau rāua.
"Uēeeee! Nāku i toa! I piro koe i a au. Māu e ruku mai i te kōkiri teitei," ka kī atu a Tē.
"Kāore au i te mataku," ka mea a Kina.
"Tēnā, kia tere. Mahia te mahi!" ka mea a Tē.
"Āe! Kei te haere au. Kaua e pēhi i a au," ka mea a Kina.
"Kina, koroheke, Kina poroteke!" ka katakata a Tē.
"Hei aha tāu!" ka mea a Kina, ā, ka haere ia.
"Piki atu koe ki te mea teitei katoa!" ka karanga a Tē.
"Kei te piki au…" ka mea a Kina.
"Kaua e tiko i tōu tarau…" ka whakahoki a Tē.
"Kei te aha a Kina?" ka pātai a Uē.
"Kia ora Uē, pai tōu kaukau!" ka mea a Tē.
"Āe! Rite tonu te māku o te wai. Kei te aha a Kina?" ka pātai a Uē.
"Kei te ruku ia mai i te kōkiri teitei katoa," ka whakahoki a Tē.
"Nē! Kia manawanui ia. He tino wehi taua mahi," ka mea a Uē.
"Eh! Pēhea tōu mōhio?" ka pātai a Tē.
"Kua ruku kē au mai i te mea teitei," ka whakahoki a Uē.
"Eh! Kaua e teka," ka mea a Tē.
"Kia manawanui ia," ka karanga a Uē. "Kia kaha Kina! Kia manawanui!"
"Kia tere koro! E whanga ana māua," ka karanga a Tē.
"Uuuuuwwww! Kua tae atu ia," ka mea a Uē.
"Ana! Kei te kite atu au i ōna karu pūkanakana," ka mea a Tē.
"He teitei rawa!" ka hamama a Kina.
"Kia tere! Kua kuia kē māua i te roa o te whanga," ka karanga a Tē.
"Kei te haere au…" ka mea a Uē.
"He teitei rawa! Kei whati ōku waewae!" ka hamama a Kina.
"Kei te aha koe?" ka pātai a Tē.
"Kei te heke au ki te kōkiri hahaka," ka whakahoki a Kina.
"E hoa! Heihei!" ka mea a Tē, ā, ka hanga ia i ngā tangi heihei.
"Kei te aha koe Uē?" ka pātai a Kina.
"Kei te ruku au!" ka kī atu a Uē.
"Mai i te mea teitei," ka mea a Kina.
"Āe! Tino pāreka ki a au. Kōwhete taku puku. Kapakapa taku manawa…" ka mea a Uē.
"Kāore koe e kaha ana. He kōtiro koe. He iti hoki," ka mea a Kina.
"Uēeeeee! Te Kōtiro kaha katoa! Kōkiri!" ka karanga a Uē, ā, ka peke ia.
"Uēeee! Kao…." ka mea a Kina.
"Yīhā! Tino pāreka…" ka mea a Uē.
"Tē, kei te pai koe?" ka pātai a Kina.
"Tino pai! Kei te mahi anō au," ka whakahoki a Uē.
"Tōu kaha!" ka mea a Tē.
"Nē!? Māmā noa iho tēnei mahi… ruku mai Kina! Ruku mai!" ka karanga a Uē.
PAPA TONGAREWA
"He aha tēnei whare?" ka pātai a Uē.
"He papa tongarewa," ka whakahoki a Tē.
"He aha tērā?" ka pātai a Uē.
"He whare pupuri taonga," ka whakahoki a Tē.
"Pupuri taonga? Ēhea taonga?" ka pātai a Uē.
"Ngā taonga nō mua," ka whakahoki a Tē.
"Pēnei i te aha?" ka pātai a Uē.
"Pēnei i ngā taonga a nana kui. Ngā korowai. Ngā hei. Ngā whakakai," ka whakahoki a Tē.
"Nē! Pai hoki nē!" ka mea a Uē.
"He maha ngā taonga kei konei," ka mea a Tē.
"Titiro! Titiro! He aha tēnei taputapu?" ka pātai a Uē.
"He pū roa tēnā," ka whakahoki a Tē.
"He rerekē te āhua nē rā. He tawhito," ka mea a Uē.
"Koina pea te pū o ngā kaupōai," ka whakahoki a Tē.
"Mmmm! Kāore au e rata ki ngā pū. He taputapu wehiwehi," ka mea a Uē.
"Pai ana ki a au," ka mea a Tē. "Pūhi atu ngā tāngata kino."
"Pēhea ēnei taonga. He aha rā ēnei?" ka pātai a Uē.
"He kōpere ēnā! He pere hoki," ka whakahoki a Tē.
"Mō te pū i ngā kaupōai?" ka pātai a Uē.
"Āe pea! Mō te pū rānei i ngā kararehe," ka whakahoki a Tē.
"Mō te aha?" ka pātai a Uē.
"Hei kai!" ka whakahoki a Tē.
"Kai!? I yuk! Mā wai e kai i ngā kararehe," ka mea a Uē.
"Tino kūare koe nē! Ia rā, kai ai koe i ngā kararehe," ka mea a Tē.
"Ehara!" ka kī atu a Uē.
"Āe! Kai hamapāka koe nē?" ka pātai a Tē.
"Āe!" ka whakahoki a Uē.
"He mīti kei roto! Nā te kau te mīti," ka mea a Tē.
"Nā te kau," ka mea a Uē.
"Wiiiii, titiro ki tēnei waka. He waka koroua nē rā," ka mea a Tē.
"Āe! He waka tino koroua. Kei konei te whakatangi. Whakarongo," ka mea a Uē.
"Kao! Kaua e kōtē…" ka mea a Tē.
"Wīiii! Hatakēhi," ka mea a Uē.
"Uē!! Kei panaia tāua," ka mea a Tē.
"E wai?" ka pātai a Uē.
"E ngā tautiaki," ka whakahoki a Tē.
"E kore! He tere rawa atu au ki te oma. Pēnei," ka mea a Uē.
"Uē! Kāti te oma. Ka panaia tāua," ka mea a Tē.
"Haramai Tē, kei konei ngā kākahu tino ataahua," ka karanga a Uē.
"Oooowww āe! Koina ngā kākahu o ngā kuini me ngā kīngi," ka mea a Tē.
"Tino ataahua hoki," ka mea a Uē.
"Tino weriweri kē nei ki a au," ka mea a Tē.
"He maha ngā panekoti nē," ka mea a Uē.
"Āe! Maha rawa. Ka pēhea rā pēnā kei te tino hiamimi koe," ka mea a Tē.
Uē ka katakata. "Oops! Kua tino raru koe nē?"
"Me makere aua panekoti katoa…" ka mea a Tē.
"Hei he waka rererangi," ka mea a Uē.
"Nē!" ka mea a Tē.
"Āe! Titiro. He waka rererangi. I uru pēhea te waka nei ki roto?" ka pātai a Uē.
"Aua! Mīharo nē!" ka mea a Tē.
"He nui rawa mō te uru mā te kūaha," ka mea a Uē.
"He nui rawa hoki mō ngā matapihi," ka mea a Tē.
"Ēkene, i hikina e rātou te tuanui… hei aha. Kei te kuhu atu au ki roto," ka mea a Uē.
"Uē!!! Kao…" ka tangi a Tē.
"Titiro mai Tē. Kei te taraiwa au i te waka rererangi," ka mea a Uē.
"Uē!!!! Makere mai!!!!" ka tangi a Tē.
"Kao. Kei te rere atu māua ki te rangi… ka kite…" ka mea a Uē.
"Uē!!!! Kia mau koe i a au, ka kumea tōu taringa," ka mea a Tē.
"Ehara koe i taku whāea… brrrrrrrmmmmmm," ka mea a Uē.
TE PAHI
"Kei te haere mai te pahi," ka mea a Kina.
"Uē, kei te haere mai te pahi," ka mea a Tē.
"He karu ōku, kei te kite au," ka mea a Uē.
"Kei a koe te tikiti?" ka pātai a Tē.
"Āe!" ka whakahoki a Kina. "Ki te taone koa, mātou e toru."
"Ahu atu ki muri," ka mea a Tē.
"Ēngari, pai ki a au, ki te noho ki mua," ka mea a Uē.
"Ahu atu ki muri… ināianei!" ka kī atu a Tē.
"Owwww!" ka mea a Uē.
"Kia tere Uē! Kaua e mahi pōrearea," ka mea a Kina.
"Māku te nohoanga matapihi," ka mea a Uē.
"Nīti ki a au ngā pahi," ka mea a Kina.
"Ki a au hoki," ka mea a Tē.
"Iiiii titiro! He ngaungau tawhito kei runga i taku turu. Kua piri ki taku tarau," ka mea a Uē.
"E koe! Koina te utu ki a koe mō tōu mahi uēuē," ka mea a Kina.
"Ēngari, kua piri te ngaungau ki taku tarau…" ka whakahoki a Uē.
"Tangohia…" ka mea a Tē.
"Kāre e tāea, kei te tino piri kē," ka whakahoki a Uē.
"Tēnā, tangohia tōu tarau… katahi kua mutu te raru…" ka mea a Tē.
"Hoihoi Tē! Waha tete," ka mea a Uē.
"Waha uēuē!" ka whakahoki a Tē.
"Tē te, waha tete," ka mea a Uē.
"Uē uē, wī wi!" ka whakahoki a Tē.
"Kina! Kei te whakatoi mai ia," ka mea a Uē.
"Kāti tā kōrua. Pai kare hoki!" ka mea a Kina.
Uē ka whakawhiti kōrero. "Kina! Mō te aha taua aho rā?"
"He aha?" ka pātai a Kina.
"Mō te aha te aho roa rā," ka mea a Uē.
"Te mea kei te tāwēwē mai?" ka pātai a Kina.
"Āe! Mō te aha hoki?" ka pātai a Uē.
"Aua!" ka whakahoki a Kina.
"Hei aha Uē! Ko te mea kē, kaua e raweke," ka mea a Tē.
"Ka aha rā ki te kume au?" ka pātai a Uē.
"Aua! Kumea!" ka mea a Kina.
"Nē! Me kume e au!" ka kī atu a Uē.
"Āe! Kia kitea ai, ka aha rā," ka mea a Kina.
"Kina! Kaua e whakaae kia kumea e ia…" ka whakahoki a Tē.
"He aha ai? Kumea Uē!" ka kī atu a Kina.
"Ka kume au. Ka kume," ka mea a Uē.
"Kūmea!" ka kī atu a Kina.
"Anei! Kei te kūmea au," ka mea a Uē.
"Hei! Nā wai te aho i kume?" ka karanga te taraiwa.
"Kei te titiro ia ki a koe Uē," ka mea a Kina.
"Nā wai te aho i kume. Nāu!" ka kī atu te taraiwa.
"Kei te kōrero ia ki a koe Uē," ka mea a Kina.
"Nāku!" ka whakahoki a Uē.
"Kāti tōu mahi raweke. Kei panaia koe i te pahi. Koutou ko ō hoa," ka mea te taraiwa.
"Āe!" ka whakahoki a Uē.
"E koe! Uēeeeeee! I riria koe," ka mea a Tē.
"Tutu! Kaitoa," ka mea a Kina.
"I riria a Uē, ueueueueue!" ka katakata a Uē.
WHARE HOKOHOKO
"Kei te hoko koe i te aha Parāki?" ka pātai a Uē.
"Aku taputapu," ka whakahoki a Parāki.
"Ēhea taputapu?" ka pātai a Uē.
"Mō te whakatika waka," ka whakahoki a Parāki.
"Nē! Kei te mōhio koe ki te whakatika i te waka?" ka pātai a Uē.
"Āe! Tino mōhio," ka whakahoki a Parāki.
"He aha te mate o tōu waka?" ka pātai a Uē.
"Pakaru te wīra. Papatahi. Me tīni au," ka whakahoki a Parāki.
"Kei a koe tētahi wīra anō?" ka pātai a Uē.
"Āe! Kei te kāinga," ka whakahoki a Parāki.
"He aha ngā taputapu e pīrangi ana koe?" ka pātai a Uē.
"Ko tēnei nā!" ka mea a Parāki.
"He aha tēnā?" ka pātai a Uē.
"He wiri!" ka whakahoki a Parāki.
"Mō te aha?" ka pātai a Uē.
"Mō te tango i te pū o te wīra," ka whakahoki a Parāki.
"Nē! He aha tēnā taputapu?" ka pātai a Uē.
"He mauhuri," ka whakahoki a Parāki.
"Mō te aha tēnā?" ka pātai a Uē.
"Mō te mauhuri i ngā nati o te wīra," ka whakahoki a Parāki.
"E kaha ana koe?" ka pātai a Uē.
"Āe! Titiro ki aku uaua. Nui nē!" ka kī atu a Parāki.
"Mmmm! Āhua nui! Mō te tangata iti," ka mea a Uē.
"Ehara au i te iti," ka kī atu a Parāki.
"Āe! Kia tika au nē! Kua taka kē ō raho," ka mea a Uē.
Parāki ka katakata. "Tino taka!"
"He taputapu anō me hoko e koe?" ka pātai a Uē.
"Āe! He hikiwaka," ka whakahoki a Parāki.
"Hikiwaka!? Mō te aha tērā?" ka pātai a Uē.
"Mō te hiki i te waka," ka whakahoki a Parāki.
"Mō te aha?" ka pātai a Uē.
"Kia tāea e au te tango i te wīra," ka whakahoki a Parāki.
"Owww āe!" ka mea a Uē.
"Kei konei ngā hikiwaka. Nā, e pēnei ana te āhua," ka mea a Parāki.
"Ēngari he mea iti noa iho tēnā," ka mea a Uē.
"Hei aha tēnā. Ahakoa he iti he kaha," ka whakahoki a Parāki.
"Nē?" ka pātai a Uē.
"Rite ki a au. He iti, he kaha," ka mea a Parāki.
"Kei te mōhio tōu pāpā e whakatika ana koe i te waka?" ka pātai a Uē.
"Kao!" ka whakahoki a Parāki.
"Kei kōhetehia koe," ka mea a Uē.
"Ehara! Mihia kētia," ka whakahoki a Parāki.
"Mihia!?" ka pātai a Uē.
"Āe! Nā taku matua te kī, 'mā wai te wīra e whakatika'. Nā, māku! Māku e whakatika," ka whakahoki a Parāki.
"He moni āu hei utu i aua mea rā?" ka pātai a Uē.
"Āe!" ka whakahoki a Parāki.
"Kei hea? Tino nui te utu o aua taputapu," ka mea a Uē.
"Kei a au, kei konei," ka whakahoki a Parāki.
"E hia?" ka pātai a Uē.
"Rima rau tāra," ka whakahoki a Parāki.
"Rima rau tāra! Whakaaturia mai," ka mea a Uē.
"Anei! Rima rau tāra," ka mea a Parāki.
"Eeeee hoa! He tika tāu. He rima rau tāra tēnā…" ka mea a Uē.
"Āe! Mōhio au," ka whakahoki a Parāki.
"Tahi noa te mate, he moni takune tēnā, he moni tito noa iho," ka mea a Uē.
"Ehara! He moni tūturu kē," ka kī atu a Parāki.
"Nō te kēmu Monopoly taua moni," ka mea a Uē.
"He aha tērā? Nā taku tuakana i homai. He moni tūturu kē," ka whakahoki a Parāki.
"Kei a koe, ēngari, he tino raru kei te haramai," ka katakata a Uē.